IV SA 2303/02

WyrokWSA w Warszawie2004-01-22

Skład orzekający: Bogusław Moraczewski, Anna Żak, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję o pozwoleniu na budowę, stwierdzając naruszenie prawa, ale nie uchylając decyzji na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 § 2 k.p.a., mimo że nie przeprowadzono wystarczającego postępowania dowodowego i nie uwzględniono negatywnych przesłanek do uchylenia decyzji wynikających z art. 146 § 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo utrzymał w mocy decyzję o pozwoleniu na budowę, mimo że stwierdził naruszenie prawa. Sąd uznał, że organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia wpływu budynku na studnię oraz nie zastosował art. 146 § 1 k.p.a., który stanowi negatywną przesłankę do uchylenia decyzji po upływie określonych terminów, co zapewnia stabilność stosunków prawnych. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. K. na decyzję Wojewody M., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy w W. o pozwoleniu na budowę budynku inwentarskiego. Organ odwoławczy stwierdził naruszenie prawa przy wydaniu pozwolenia, ale nie uchylił decyzji, powołując się na art. 151 § 2 k.p.a. Skarżąca zarzuciła organom niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym wpływu budynku na studnię, naruszenie przepisów odległościowych i planowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody M. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy w W. i zasądzenie od Wojewody M. na rzecz G. K. zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie NSA Anna Żak (spr.), WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Eliza Kapłańska, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody M. z dnia [...]kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenie na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję ora poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody M. na rzecz G. K. 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda M. decyzją nr [...] z dnia [...]kwietnia 2002 r. po rozpatrzeniu odwołania G. K. utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy w W. z dnia [...] lutego 2002r.stwierdzajacej na podst. art.151 par.2 kpa. w zw. z art.146 par.2kpa, że decyzja w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego została wydana z naruszeniem prawa lecz nie uchyla jej, ponieważ zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu wskazał, iż została ona wydana po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 30 czerwca 1998r., który uchylił decyzję organu I i II instancji wydaną po wznowieniu postępowania. Wyrokiem z dnia 20 czerwca 200lr. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ponownie decyzje organu I i II instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż po wyroku sądu, w toku ponownego rozpoznania sprawy przeprowadzono postępowanie wyjaśniające i ustalono, że na działce skarżącej istniała studnia jeszcze przed wybudowaniem przedmiotowego budynku gospodarskiego. Istnienie tej studni zostało ujawnione po wydaniu kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę i stanowiło przesłankę wznowienia postępowania w sprawie tego pozwolenia na podst.art.145 par.l pkt.5 kpa. Studnia ta została wybudowana w odległości 6,10 m od granicy nieruchomości, co jest niezgodnie z obowiązującymi w dacie jej realizacji przepisami warunków technicznych. Organ odwoławczy wskazał, iż w toku postępowania wyjaśniającego przesłuchano świadków, których zeznania, co do przydatności wody do picia z przedmiotowej studni są rozbieżne ponadto nie wyjaśniają też czy budynek inwentarski ma szkodliwie oddziaływanie na wodę w studni. Skarżąca także nie udowodniła szkodliwego oddziaływania tego budynku jako źródła zanieczyszczenia wody w studni. Budynek inwentarski został zaprojektowany jak wynika z decyzji o pozwoleniu na budowę w odległości 5,5 m. od granicy działki. Został jednak wybudowany w odległości 3,5 m od granicy, co może mieć wpływ na jakość wody w studni, lecz nie ma on wpływu na rozpatrywaną sprawę pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy stwierdził, iż przepis paragrafu 31 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczy sytuowania studni i odnosi się do odległości studni dostarczającej wodę do picia i na potrzeby gospodarcze, "tymczasem studnia skarżącej takich warunków nie spełnia i nie istnieją jednoznaczne przesłanki udowadniające, że takie warunki spełniała w czasie wydanego pozwolenia na budowę, zatem zachowanie odległości przewidzianych przepisami warunków technicznych nie zostały spełnione". W ocenie organu w tej sytuacji i z uwagi na budowę w najbliższym czasie sieci wodociągowej na tym terenie rozstrzygniecie organu I instancji jest prawidłowe. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję G. K. podniosła, iż decyzja została wydana z naruszeniem art.75 i 77 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w szczególności czy poprzedni i nowy budynek gospodarski miały szkodliwe oddziaływanie na wodę w studni_i powodziła, iż bezpodstawnie przyjęto, że studnia nie spełniała i nie spełnia wymogów studni dostarczających wodę do picia i na potrzeby gospodarcze. Zarzuciła ponadto naruszenie przepisów odległościowych wymaganych dla chlewni i nieuwzględnienie specjalnych warunków ściekowych oraz naruszenie przepisów ustawy o planowaniu przestrzennym z dnia 12 lipca 1984roku. W konkluzji skargi domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2001r., którego oceną organ orzekający stosownie do art.30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74, poz.368 ze zm./. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd zauważył, iż organ orzekający w sprawie miał obowiązek przeprowadzić szczegółowe postępowanie dowodowe we wskazanym w wyroku przez NSA Ośr. Zam.w Lublinie zakresie tj. wyjaśnienia na tle właściwych przepisów kwestii lokalizacji w pozwoleniu na budowę spornego budynku, ponieważ bez wyjaśnienia tych okoliczności, orzeczenie o braku podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej, gdyż w wyniku wznowienia mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej jest dowolne i naruszające przepis art.151 par.2 w zw. z art.146 par.2 kpa. Sąd w w/w wyroku z dnia 20 czerwca 200lr stwierdził, iż mimo tych zaleceń zamiast przeprowadzenia postępowania dowodowego oparto się na "oświadczeniach " bez podania nawet od kogo pochodzą, co narusza przepis art.10 kpa i art.67 par.2 kpa i powoduje konieczność uchylenia decyzji organu II i I instancji. Ponadto został naruszony art.151 par.2 kpa ponieważ w zaskarżonej decyzji opartej na tym przepisie nie zawarto stwierdzenia , że kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Przy kolejnym rozpoznaniu sprawy przesłuchano świadków zawnioskowanych przez skarżącą i inwestora i organ odwoławczy w niniejszej sprawie doszedł do wniosku, iż studnia skarżącej nie spełnia warunków studni "dostarczającej wodę do picia i na potrzeby gospodarcze" w rozumieniu par.31 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r .w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i nie istnieją jednoznaczne przesłanki udowadniające, że takie warunki spełniała w czasie wydanego pozwolenia na budowę. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jednak na jakiej podstawie organ doszedł do przekonania, że studnia nie dostarcza i nie dostarczała wody do picia i na potrzeby gospodarcze, skoro wcześniej stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że zeznania świadków w kwestii przydatności wody są rozbieżne. Zasady postępowania dowodowego wymagały, iż w razie wystąpienia rozbieżności, co do istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii, obowiązkiem organu było nie tylko dokładne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, ale również szczegółowe omówienie w decyzji okoliczności ustalonych na podstawie poszczególnych dowodów oraz wskazanie przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności. Ponadto, gdyby istotnie studnia skarżącej nie spełniała tych wymogów, jak uznał to organ odwoławczy a także organ I instancji, to nie wyjaśniono, dlaczego w tej sytuacji przyjęto w sprawie, że nie zostały zachowane odległości przewidziane w przepisach dot. warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ni ich usytuowanie. Już tylko z tych powodów wobec naruszenia art.7 i 77 kpa nakładających na organ administracyjny obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jego rozpatrzenia istnieje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Przede wszystkim jednak zarówno organ odwoławczy jak i organ I instancji przeoczyły treść art.146 par. 1 kpa. Organy orzekające w sprawie winny rozważyć, czy zarzuty merytoryczne skarżącej mają znaczenie dla oceny zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę, jako że art. 146 § 1 kpa zawiera negatywną przesłankę do uchylenia decyzji w postaci terminów pięcio- i dziesięcioletniego, liczonego od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. W przypadkach gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz gdy decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, termin przedawnienia wynosi lat 10, w pozostałych przypadkach wymienionych w art. 145 § lpkt.3-8 - 5 lat. Należy przy tym podkreślić, że treść art. 146 § 1 kpa wskazuje w sposób jednoznaczny, iż upływ określonych w nim terminów, jako negatywnej przesłanki do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji, jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały. Rozwiązanie przewidziane w art.146par.l kpa jest wyrazem dążenia do zapewnienia stabilności stosunków prawnych ukształtowanych decyzją administracyjną gdy przetrwała już pewien czas i jest wyrazem kompromisu pomiędzy zasadą praworządności a zasadą trwałości decyzji administracyjnych na rzecz tej ostatniej. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 par.l ust.lc i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz. 1153/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło