IV SA 2309/03

WyrokWSA w Warszawie2004-11-29

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Izabela Ostrowska, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odbudowa obiektu budowlanego, nawet z częściowym wykorzystaniem materiału pochodzącego ze starego obiektu i na jego fundamentach, stanowi budowę wymagającą pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a w przypadku braku takiego zgłoszenia lub pozwolenia, czy podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odbudowa obiektu budowlanego, nawet z wykorzystaniem materiału ze starego obiektu i jego fundamentów, jest traktowana jako budowa wymagająca pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Brak takiego zgłoszenia lub pozwolenia stanowi podstawę do nakazania rozbiórki obiektu na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Okoliczności takie jak powstanie obiektu w miejscu poprzedniego czy zaspokajanie potrzeb strony nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki komórki drewnianej, którą J. S. samowolnie wybudowała na działce w styczniu 2001 r. w miejscu starej, zawalonej komórki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył obowiązek rozbiórki, wskazując na brak wymaganego zgłoszenia budowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. J. S. wniosła skargę do WSA, zarzucając organom niewyjaśnienie okoliczności sprawy i wadliwe przyjęcie, że budowa na fundamentach starej komórki wymagała zgłoszenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd orzekł, że skarga jest niezasadna i oddalił ją na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Sędziowie (WSA, Izabela Ostrowska (spr.), Tadeusz Nowak, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki komórki drewnianej skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., działając w oparciu o art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 z późn. zm.), nałożył na J. S. obowiązek dokonania całkowitej rozbiórki komórki drewnianej o nieregularnym kształcie wpisanej w prostokąt o wymiarach boków 5,60m x 3,83m samowolnie wybudowanej na działce nr ew. [...], położonej w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w wyniku czynności kontrolnych dokonanych w dniu [...] marca 2001 r. ustalono, iż J. S. w styczniu 2001 r. w miejscu starej zawalonej komórki wzniosła nową komórkę, bez uprzedniego zgłoszenia zamiaru jej budowy właściwemu organowi. Przeprowadzone oględziny wykazały, iż elementy konstrukcyjne komórki są nowe, co świadczy o fakcie budowy obiektu. Organ podniósł, iż zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną, uzupełniających zabudowę w ramach istniejącej działki siedliskowej parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35m², przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80m. Brak zgłoszenia bądź pozwolenia na budowę stanowi przesłankę do nakazania rozbiórki w oparciu o art. 48 cytowanej ustawy. W odwołaniu od powyższej decyzji, J. S. wyjaśniła, iż nowa komórka powstała na miejscu starej, która uległa zawaleniu i jest jej niezbędna do przechowywania opału. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania inwestorki, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję całkowicie podzielając ustalenia faktyczne, jak i ocenę prawną zaprezentowaną przez organ I instancji. W ocenie organu odwoławczego zarzuty podnoszone w odwołaniu nie mogą skutkować uchyleniem przedmiotowej decyzji. Skargę na decyzję organu II instancji wniosła J. S. zarzucając, iż organy nie wyjaśniły dostatecznie okoliczności sprawy, w wyniku czego wadliwie przyjęły, iż postawienie nowej komórki na fundamentach starej wymagało zgłoszenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Powołany przez organ I instancji materiał dowodowy, między innymi protokół oględzin z dnia [...].03.2001 r. stwierdza, że przedmiotowy obiekt – komórka drewniana o konstrukcji ryglowej – o ścianach obitych deskami oraz płytą pilśniową i blachą, powstała w styczniu 2001 r. w miejscu starej komórki murowanej, która uległa zawaleniu. Komórka dobudowana została do istniejącego, murowanego budynku gospodarczego. Stosownie do przepisu art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 z późn. zm.), roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30 ustawy. Poza sporem pozostaje fakt, iż inwestorka decyzji o pozwoleniu na budowę nie posiadała. W ocenie skarżącej wykonana nowa komórka drewniana na fundamentach starej murowanej nie wymaga pozwolenia. Z poglądem tym nie można się zgodzić. W świetle art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego komórka drewniana stanowiąca obiekt gospodarczy związany z produkcją rolną i uzupełniający zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej – parterowy o powierzchni zabudowy do 35m², przy rozpiętości nie większej niż 4,80m, nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Gdyby nawet przyjąć, że przedmiotowy obiekt spełnia wymogi art. 29 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, to zgłoszenie projektowanej budowy musi nastąpić przed rozpoczęciem robót. Wymogu tego również skarżąca nie dopełniła. Nie ulega wątpliwości, iż odbudowa obiektu budowlanego, chociażby wykonana z częściowym wykorzystaniem materiału pochodzącego ze starych elementów obiektu rozebranego, w tym z murowanych fundamentów, zgodnie z przepisem art. 3 pkt 6 ustawy Praw budowlane, traktowana być musi jako budowa, na którą wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, z wyjątkami o których mowa w art. 29 i 30. Prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy w toku postępowania przeprowadzonego z uwzględnieniem zasad określonych w art. 7 i 77 kpa pozwolił organom na ustalenie, iż inwestycja zrealizowana została bez dokonania zgłoszenia, co pociąga za sobą skutek, że podlega takim samym restrykcjom, jak obiekt wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Prawidłowo więc uznano, że do przedmiotowej budowy mają zastosowanie przepisy art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., nakazującego orzec rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Pomimo restrykcyjności normy art. 48 Prawa budowlanego w odczuciu społecznym, należy zwrócić uwagę, iż przepis ten ma charakter restytucyjny, a jego celem jest przywrócenie obiektu do stanu poprzedzającego naruszenie prawa. Przy czym ustawodawca w sytuacji spełnienia przesłanek w przepisie tym wymienionych, zobligował organ do zastosowania omawianej normy prawa materialnego, pomijając elementy uznania administracyjnego. Okoliczności takie, że przedmiotowy obiekt powstał w miejsce poprzednio istniejącej komórki, jak i fakt, iż zaspokaja potrzeby skarżącej, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej wobec stwierdzenia samowoli budowlanej uzasadniającej zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy, skoro zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło