IV SA 2311/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr.), Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Dorota Jackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. i J.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04. 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji pozwalającej na zmianę sposobu użytkowania obiektu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. i J.K. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...].03.2002 r. Wojewoda [...] stwierdził z urzędu nieważność decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...].04.2000 r. udzielającej pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczenia garażowego na lokal usługowy "G." w istniejącym budynku gospodarczym na działce przy ul. [...] w L. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla przebudowy pomieszczenia garażowego. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że decyzją z dnia [...].04.2000 r. Prezydent Miasta L. udzielił pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczenia garażowego na lokal usługowy "G." w istniejącym budynku gospodarczo-garażowym i zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę. Zgodnie z § 12 ust. 4 n/w rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. – w sprawie warunków technicznych (...), które mają zastosowanie również przy przebudowie budynku, budynki usytuowane przy granicy z działką sąsiednią muszą od strony granicy posiadać ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Ściana taka jak wynika z § 270 ust.2 i § 234 ust.2 może posiadać jedynie otwory wypełnione luksferami, cegłą szklaną lub innym materiałem o podobnych właściwościach. W niniejszej sprawie, jak wynika z dokumentacji, ściana przedmiotowego budynku usytuowana w granicy działki posiada otwory okienne i drzwiowe. W tej sytuacji "decyzja dotycząca udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczenia garażowego na lokal usługowy oraz zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na przebudowę tego pomieszczenia wydana została z rażącym naruszeniem prawa." Od powyższej decyzji wnieśli odwołanie M. i J. K. Domagając się uchylenia decyzji podnieśli, iż przedmiotowy budynek jest jednym z budynków stanowiących kompleks handlowy wzdłuż istniejącego ciągu pieszo-jezdnego. Decyzją z dnia [...].04.2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu w/w odwołania utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swego stanowiska stwierdził, że istotnie kontrolowana w trybie nadzoru decyzja dotknięta jest wadą nieważności ponieważ wydana została z naruszeniem § 12 ust. 4 i ust. 6 oraz § 270 ust. 2 a także § 234 ust. 2. Na powyższą decyzję ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpili M. i J.K., wnosząc o uchylenie decyzji podnieśli argumenty zawarte w uprzednio złożonym odwołaniu. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim należy podnieść, ż na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, iż zasługują one na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Jest ono jednym z postępowań dających możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie zwracano uwagę na to, że stwierdzenie nieważności decyzji jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji – jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa – jest zatem wyraźne wskazanie nie tylko tego jaki przepis prawa został naruszony ale również dlaczego naruszenie to uznał za rażące. Przypomnieć w tym miejscu należy, że nie każde ale tylko kwalifikowane tj. rażące naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności wadliwej decyzji. Naruszenie prawa ma cechę rażącego naruszenia jedynie wówczas gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające pogodzić się z wymaganiami praworządności. W orzecznictwie a także w literaturze dominuje pogląd, że obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony – jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją (por. W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne, Zielona Góra, 1999 r. – s. 156). Podobne stanowisko zostało również zaprezentowane przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 08.04.1994 r., III ARN 15/94. Wreszcie w orzecznictwie tak Sądu Najwyższego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie prawa ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (poz. Wyrok S.N. z dnia 20.06.1995 r., III ARN. 22/95). 1. Stwierdzając nieważność kontrolnej w trybie nadzoru decyzji – udzielającej pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczenia garażowego na lokal użytkowy "G.", zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę w/w pomieszczenia – organy administracji podały jako przyczynę rażące naruszenie § 12 ust. 4 – rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. – w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie. Zdaniem organów nadzoru przedstawiony do zatwierdzenia projekt budowlany przebudowy pomieszczenia garażowego na lokal użytkowy przewidywał w ścianie usytuowanej w granicy działki otwory okienne i drzwiowe. Istotnie zamieszczone w projekcie budowlanym otwory okienne i drzwiowe zaplanowane zostały w ścianie usytuowanej w granicy działki. Zważyć jednakże należy, ze ściana ta stanowi jednocześnie ścianę frontową pawilonu usługowego i przylega do ciągu pieszego, przy którym znajdują się inne pawilony handlowe. Pawilony te posiadają okna wystawowe i wejście od strony ciągu pieszego. Pozbawienie inwestorów, którym udzielono w pkt 1 kontrolowanej decyzji zgody na zmianę przeznaczenia obiektu, okien i drzwi wejściowych od strony ulicy uniemożliwiałoby im zgodne z przeznaczeniem korzystanie z w/w lokalu. Ponadto skarżący uzyskali zgodę użytkownika wieczystego sąsiedniej działki – stanowiącej ciąg pieszy- na wykonanie wejścia do pawilonu od strony ulicy. W okolicznościach niniejszej sprawy nieporozumieniem byłoby uczynienie z usytuowanej w granicy ściany frontowej pawilonu usługowego ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Przepisów prawa nie można stosować w oderwaniu od konkretnej sytuacji. Tym bardziej więc nie można oceniać przesłanek rażącego naruszenia prawa bez odniesienia się do okoliczności faktycznych danej sprawy. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, iż w aktualnym stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do stwierdzenia nieważności kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji z powodu rażącego naruszenia § 12 ust. 4 cyt. Rozporządzenia. 2. Zauważyć również należy, że kontrolowana decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...].04.2000 r. zawiera w istocie dwa rozstrzygnięcia, oparte na różnych podstawach prawnych. Pierwsze wydane na podstawie art. 71 – Prawa budowlanego zawiera zezwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku. Drugie oparte na przepisach art. 28, 33 ust.1 – Prawa budowlanego dotyczy pozwolenia na przebudowę garażu na lokal usługowy "G.". Stwierdzając nieważność w/w decyzji organy nadzoru ograniczyły się wyłącznie do uzasadnienia swego stanowiska w części dotyczącej stwierdzenia nieważności zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na przebudowę garażu na lokal użytkowy. Pominęły natomiast zupełnie sprawę stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia wyrażającego zgodę na zmianę sposobu użytkowania pomieszczenia garażowego na lokal usługowy "G.". Nie wskazały bowiem przyczyn z powodu których uznały, że rozstrzygniecie to narusza przepisy prawa i to w sposób wiążący. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że wobec nie wykazania przez organy nadzoru, iż w/w rozstrzygnięcie wyczerpuje przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa – należało zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji uchylić. Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" – ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji wyroku.