IV SA 2317/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Sędziowie (WSA, Izabela Ostrowska (spr.), Tadeusz Nowak, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej J. W. kwotę 270 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 7/IV SA 2317/03 U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z dnia [...].03.2003 r., działając w oparciu o art. 105 KPA po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej robót budowlanych wykonanych przez A. K. przy adaptacji poddasza na lokal mieszkalny w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] – umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż inwestorka rozpoczęła roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...].04.1989 r. o pozwoleniu na budowę, która jednak wraz z decyzją organu odwoławczego została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5.06.1990 r. w sprawie o sygnaturze akt IVSA 1089/89. W obiegu prawnym pozostaje także nieostateczna decyzja Burmistrza Urzędu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...].04.1991 r. zezwalająca na użytkowanie lokalu mieszkalnego uzyskanego po adaptacji: części strychu. W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku J. W. z dnia [...].06.1994 o nakazanie rozbiórki zaadaptowanego strychu przy ul., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2002 r. wydanym w oparciu o art. 56 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 26.10.1974 r., nałożył na A. K. obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z opinią techniczną odnoszącą się do poprawności ich wykonania. Obowiązek ten został wykonany, a strony zawiadomione o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia oświadczeń przed wydaniem decyzji. Przedłożona opinia stwierdza, że roboty budowlane wykonane zostały prawidłowo, zgodnie ze sztuką budowlaną, a dokonane zmiany w stosunku do projektu nie maja znacznego wpływu pracę konstrukcji. Organ w czasie wizji lokalnej w styczniu 2003 r. dokonał oględzin lokalu sąsiedniego oddzielonego od lokalu nr [...] przestrzenią klatki schodowej. Belka stalowa zamontowana została pod ścianą, oddzielającą przedsionek od części mieszkalnej, a strop obciążony tą belką i oparta na niej ściana działową jest stropem niezależnym w stosunku do stropu na którym usytuowany jest lokal nr [...]. Powołując się na opinię techniczną organ przyjął, i ż belka ta nie ma wpływu na pracę elementów konstrukcyjnych w lokalu nr [...] i na użytkowanie tego lokalu. Organ przywołał także opinię kominiarską nr [...] z dnia [...].01.2003 r. świadczącą o prawidłowym działaniu wentylacji i stanie kominów. W ocenie organu w sprawie niniejszej nie zachodzą przesłanki z art. 37 oraz 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. W. zarzucając jej naruszenie art. 105 § 1 KPA przez przyjęcie, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Nadto zdaniem odwołującej organ nie ustalił wbrew dowodom, iż nadbudowa strychu była samowolą budowlaną, nie dokonał żadnych własnych ustaleń, opierając się na twierdzeniach rzeczoznawcy, który działał na zlecenie strony, zamiast powołać biegłego w oparciu o art. 84 KPA. Organ naruszył także art. 79 § 1 KPA, bowiem strona pozbawiona była możliwości udziału w oględzinach dokonanych przez rzeczoznawcę. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...]. 05.2003 r., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 KPA – uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił nakazania rozbiórki wykonanej adaptacji poddasza na lokal mieszkalny w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]. Organ odwoławczy przyjął, iż brak było podstaw do uznania, iż postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, a co za tym idzie nie została spełniona przesłanka dla umorzenia postępowania administracyjnego. W pozostałym zakresie nie uznał zasadności zarzutów odwołania. W ocenie organu II instancji brak podstaw do stwierdzenia, iż dokumentacja przedłożona w wykonaniu postanowienia wydanego na podstawie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. jest dokumentem niewiarygodnym w sprawie. Nie ma także podstaw do orzeczenia rozbiórki adaptowanego strychu gdyż obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową i nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia bądź niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wobec braku przesłanek dla nakazywania inwestorowi dokonywania zmian lub przeróbek, organ podjął merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie i odmówił nakazania rozbiórki. Skargę na powyższą decyzję wniosła J. W. zarzucając jej obrazę art. 7, 79, 84, 107 § 1 i 53 KPA oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane. Zdaniem skarżącej z decyzji organów nadzoru nie wynika, iż przedmiotowa adaptacja jest samowolą budowlaną i w tym kontekście sprawa nie została rozpatrzona. Skarżąca podtrzymuje zarzuty odnośnie, iż organy nie poczyniły żadnych własnych ustaleń, nie przeprowadziły dowodu z opinii biegłego w oparciu o art. 84KPA, zaś oględziny przeprowadzone przez biegłego wykonane zostały z naruszeniem art. 79 KPA. Opinia biegłego nie zawiera oceny jaki wpływ na lokal znajdujący się pod przedmiotowym lokalem miała realizacja inwestycji, ani czy wpływ taki miała na przedmiotowe zabezpieczenie dachu. Nadto skarżąca zarzuca, iż do wskazanych kwestii organ odwoławczy z naruszeniem art. 107 § 3 KPA w ogóle się nie ustosunkował. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymują swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest częściowo uzasadniona. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem art. 7, 10 § 1, 77, 79 KPA. Zasada praworządności wyrażona w art. 6 KPA powiązana jest ściśle z obowiązkiem organu administracji kierowania postępowaniem w sposób nie naruszający przepisów prawa. O ile chybionym jest zarzut skarżącej, iż organ I instancji nie mógł w sprawie zastosować art. 56 ustawy Prawo budowlane z dnia 24.10.1974 r. i zobowiązać inwestora do przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z opinia techniczną, o tyle trafnie skarga podnosi, iż dowód taki nie może być jedyną podstawą ustaleń organu. Tymczasem organy obu instancji ograniczyły się do zacytowania wniosków ekspertyzy bez weryfikacji stanu faktycznego na miejscu przez przedstawicieli organu. Zwłaszcza, iż zakres postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...].02.2002 r. rzeczywiście nie uwzględniał wpływu wykonanych robót budowlanych na pomieszczenia znajdujące się pod strychem oraz dach, choć organ miał sygnały o uszkodzeniu i złym stanie technicznym dachu w związku z przeprowadzoną adaptacją. Nie wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności z naruszeniem art. 7 i 77 KPA spowodowało, iż organy nie były uprawnione do jednoznacznej oceny, iż w sprawie nie ma zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Z akt sprawy bezspornie wynika, iż jedyna "wizja" przeprowadzona została przez autora opinii technicznej J. T., a przedmiotem oględzin był budynek i lokal nr [...] (str. 2 opinii nr [...]). Przy czym oględziny te zostały przeprowadzone bez udziału skarżącej i bez powiadomienia jej o ich terminie. Tymczasem art. 10 § 1 KPA oraz art. 79 KPA wymagają zapewnienia udziału stron w każdym stadium postępowania. Zasada ta przejawia się między innymi w obowiązku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, prawie dostępu do akt sprawy, obowiązku zawiadomienia strony o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu. Strona ma bowiem prawo do czynnego udziału w czynnościach do zadawania pytań świadkom, biegłym, a przede wszystkim do składania wyjaśnień (art. 79 § 2 KPA). Naruszenie powyższych zasad winno być przedmiotem analizy organów zobowiązanych do oceny każdego dowodu przeprowadzonego w sprawie. Należy jednak w tym miejscu podnieść, iż wbrew twierdzeniom skargi organy nie były zobligowane do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w oparciu o art. 84 KPA. Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem art. 7, 10 § 1 KPA i 79 KPA w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Należy także podzielić zarzuty skarżącej, iż organ odwoławczy nie odniósł się wbrew treści art. 107 § 3 KPA do wskazanych w odwołaniu, istotnych kwestii dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Z tych wszystkich względów należy uznać, iż sprawa nie została rozpatrzona w stopniu koniecznym do jej ostatecznego rozstrzygnięcia, co obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 ust 1c ustawy z dnia 30.08.2002 r. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 98 ustawy z dnia 30.08.2002 r. "Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych" i ustawą – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Rozstrzygniecie w pkt II i III wyroku oparto na treści art. 152 i 200 przytoczonej ustawy.