IV SA 2324/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz( spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2004 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwolenie na budowę. I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2003 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania B. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzje Wojewody [...]z dnia [...] lutego 2003 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...]z dnia [...] lipca 1997 r. znak [...]. Decyzją tą został zatwierdzony projekt budowy i udzielono B. K. – właścicielowi Przedsiębiorstwa Budowlano-Inżynieryjnego "[...]" w [...] pozwolenia na budowę ośrodka sanatoryjno-wczasowego na terenie położonym przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ podzielił ocenę Wojewody [...], iż kwestionowana decyzja Prezydenta Miasta [...] dotknięta jest wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Organ odwoławczy zgodnie z przeprowadzoną kontrolą stwierdził, że projekt budowlany zatwierdzony sporną decyzją nie odpowiada wymogom określonym w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i administracji z dnia 03.11.1998 r. "w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego" (Dz. U. nr 140, poz. 906). Projekt nie określa funkcji obiektu i faktycznie jest obiektem o funkcji mieszkalnej z usługami w parterze, a nie obiektem sanatoryjno-wczasowym. Ponadto inwestor nie przedstawił zgodnie z art. 32 ust. 1 i 2 prawa budowlanego wymaganych uzgodnień ani opinii tj. uzgodnień z BHP, Naczelnego Sekretarza Uzdrowiska, uzgodnień p. pożarowych ani Inspektora Sanitarnego. Plan zagospodarowania działki wykonano z rażącym naruszeniem § 47 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, bowiem nie zawiera określenia granic działki, usytuowania projektowanych obiektów, odległości usytuowania wyjazdów jak i przyłączy wody, kanalizacji i energii elektrycznej. Brak koncepcji graficznej, stanowiącej integralną część decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wady te uzasadniają wyeliminowanie decyzji badanej z obrotu prawnego. Organ nie podzielił zarzutu, iż decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, gdyż w myśl art. 158 § 2 kpa skutki te należy oceniać na płaszczyźnie obowiązującego prawa, a nie w sferze faktów. Skargę na powyższą decyzję wniósł B. K. właściciel Przedsiębiorstwa Budowlanego "[...]" w [...], domagając się jej uchylenia. Skarżący podtrzymał zarzuty zgłoszone w odwołaniu, przede wszystkim podniósł fakt wywołania przez decyzję nieodwracalnych skutków prawnych, bowiem w wykonanych obiektach wyodrębnione zostały lokale, które w drodze cywilno-prawnej zbyte zostały wraz z udziałem w nieruchomości osobom trzecim. Można więc mówić ewentualnie o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, choć znaczna część jej zarzutów jest niezasadna. Wbrew stanowisku skargi należy podzielić ocenę organów obu instancji, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].07.1997 r. dotknięta jest licznymi wadami rażąco naruszającymi obowiązujące prawo, co zostało wyszczególnione w nieważnościowej decyzji zarówno Wojewody, jak i organu odwoławczego. Uzupełniająco należy dodać, ze choć w aktach sprawy brak graficznego załącznika do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, stanowiącego jej integralną cześć, to porównując treść tej decyzji z decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na budowę "ośrodka sanatoryjno-wczasowego" stwierdza się sprzecznośc między tymi decyzjami. Decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1996 r. wydana została dla inwestycji określonej "prywatny obiekt sanatoryjno-wczasowy" przy ul. [...] róg ul. [...]. Jednoznacznie wynika, iż dotyczy jednego obiektu budowlanego, co potwierdza też treść załącznika nr 1 do decyzji, posługującego się określeniem "obiekt budowlany" w liczbie pojedynczej. Zatwierdzony sporną decyzją projekt budowlany dotyczy trzech budynków, zaś decyzja wprowadza nowe określenie przedmiotu inwestycyjnego jako "ośrodek sanatoryjno-wczasowy". Brak uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].07.1997 r. nie wyjaśnia użytego określenia przedmiotowej inwestycji. Sprzeczność jej z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu uzasadnia ocenę, iż dotknięta jest wadą nieważności. Jednakże w związku z zarzutem skargi zaistnienia przesłanki z art. 156 § 2 kpa, gdy nie stwierdza się nieważności decyzji, jeśli wywołała nieodwracalne skutki prawne, zdaniem Sądu, organ odwoławczy winien wnikliwie zarzut ten wyjaśnić. Organ ograniczył się tylko, do jednozdaniowego przytoczenia teorii, że nieodwracalne skutki prawne należy badać w sferze prawnej, a nie na płaszczyźnie faktów. W żadnym stopniu nie wyjaśnia to zarzutu podniesionego w odwołaniu, że decyzja kwestionowana takie skutki wywołała. Na potwierdzenie tego, skarżący załaczył wypis z ewidencji gruntów odzwierciedlający aktualnych właścicieli wyodrębnionych lokali z udziałem we współwłasności nieruchomości gruntowej. Organ odwoławczy winien obowiązkowo wyjaśnić, kiedy dokonano wyodrębnienia własności lokalowej i na jakiej podstawie została przeniesiona własność tych lokali na inne podmioty. Jeśli istotnie odbyło się to w drodze czynności cywilno-prawnych po zrealizowaniu inwestycji na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].07.1997 r., to wówczas należałoby uznać, że decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Z takimi skutkami zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, mamy do czynienia wówczas, gdy decyzja pozostająca w obrocie prawnym mimo swej wadliwości spowodowała powstanie takich skutków, które nie dają się usunąć w drodze przepisów prawa materialnego stasowanych przez organy administracyjne. W uchwale z dnia 9 listopada 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sytuacji, gdy decyzja administracyjna wywołała pośrednio skutki w sferze prawa cywilnego, kwalifikuje się do stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 kpa). W tym zakresie organ odwoławczy nie rozpoznał odwołania w ogóle, nie wyjaśnił okoliczności sprawy w aspekcie zgłoszonego zarzutu i nie dokonał żadnej oceny prawnej. Stanowi to przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazane wyżej rozważania będzie miał na uwadze organ odwoławczy rozpoznając sprawę na nowo w przedmiocie skutków prawnych badanej decyzji. Z mocy art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.