IV SA 2329/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha, Sędziowie WSA Krystyna Borkowska (spr.), WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Dorota Jackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 r. narozprawia sprawy ze skargi B. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej rozbiórkę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w treści dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej rozbiórkę, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. S., kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Decyzją z dnia [...].05.2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku B. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...].04.2002 r., stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej określenia terminu orzeczonej rozbiórki budynku mieszkalnego, w pozostałej części odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej rozbiórkę. W uzasadnieniu swego stanowiska stwierdził, że kontrolowana w trybie nadzoru decyzja nie naruszyła prawa. Fakt wybudowania budynku mieszkalnego przez inwestora bez pozwolenia na budowę i nie zakończenia jej przed 01.01.1995 r. nie budzi wątpliwości. Na powyższą decyzję ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpiła B. S. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podniosła, że przeprowadzone postępowanie karne w sprawie nr [...] – przeprowadzone przez Sąd Rejonowy w [...] potwierdziło, że budowa budynku mieszkalnego w [...] została wykonana i ukończona w latach 1993-94. Ustalenia dokonane przez Sąd Rejonowy w w/w sprawie winny zostać wzięte pod uwagę w niniejszej sprawie, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie IV SA 944 i 945/99. Odpowiadając na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn zm.) – podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zaskarżona decyzja dotyczy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej rozbiórkę budynku mieszkalnego. Podstawowym zatem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnieniem jest czy kontrolowane w trybie nadzoru orzeczenie wydane zostało z naruszeniem prawa i czy naruszenie to ma rażący charakter. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest bowiem samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie czy kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Badając zatem – w związku ze złożonym przez skarżącą wnioskiem o stwierdzenie nieważności – zaistnienie przesłanek wyszczególnionych w w/w przepisie organy administracji winny dokonać wnikliwej oceny decyzji, o której wzruszenie wystąpiono. Materialno-prawną podstawę kontrolowanej decyzji stanowi art. 48 – Prawa budowlanego w związku z art. 103 § 2 tej ustawy. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia kiedy została zakończona budowa samowolnie realizowanego budynku mieszkalnego. Orzekając, na podstawie art. 48 – Prawa budowlanego, rozbiórkę przedmiotowego obiektu organy nadzoru budowlanego przyjęły, że budowa w/w obiektu nie została zakończona przed 01.01.1995 r., ponieważ obiekt ten nie był "użytkowany". Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej rozbiórkę zdaje się akceptować wyrażony wyżej pogląd, albowiem pisemne motywy decyzji pozbawione są jakichkolwiek rozważań na ten temat. Nie do przyjęcia jest natomiast stwierdzenie organu nadzoru, że fakt nie zakończenia budowy przedmiotowego obiektu przed 01.01.1995 r. jest oczywisty. Mimo, iż kwestia ta ma rozstrzygające znaczenie dla wyniku niniejszego postępowania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w ogóle sprawy w aspekcie art. 103 ust. 2 – Prawa budowlanego nie rozpatrywał. Wprawdzie w/w przepis nie zawiera żadnych ustaleń ani wskazań, co należy rozumieć pod pojęciem "zakończenie budowy obiektu" samowolnie wzniesionego, jednakże orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie jest utrwalane, co najmniej od 1996 r. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – O.Z. w Krakowie z dnia 31.10.1996 r. (SA/Kr 2859/95) wyrażony został pogląd, że "przez pojęcie obiektu, którego budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 07/07.1994 r. – Prawo budowlane tj. przed dniem 01.01.1995 r. – zawarte w art. 103 ust. 2 w/w ustawy – należy rozumieć obiekt całkowicie wykończony jak i obiekt nie ukończony lub jego część wybudowaną pod rządami prawa budowlanego z 1974 r., przy którym, po wejściu w życie prawa budowlanego z 1994 r. żadnych robót wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia nie prowadzono". Sąd w obecnym składzie całkowicie popiera w/w pogląd. Stąd też rozpoznając ponownie sprawę organy nadzoru winny wyjaśnić, w oparciu o dostępną dokumentację a także zeznania świadków, jaki był stan budowy na dzień 01.01.1995 r. i czy ewentualnie pozostałe do wykonania roboty budowlane wymagały wydania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie niniejszej sprawy w/w zakresie, mającym istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia na zas. art. 145 § 1 ust. 1 pkt c – orzekł jak w sentencji.