IV SA 233/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...].10.2002 r., po rozpatrzeniu wniosku R. K. – odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...].04.2002 r. – nakazującej J. N., A. P., A. B. wykonanie czynności zmierzających do doprowadzenia budynku gospodarczego wybudowanego bez pozwolenia na budowę przy ul. [...] w [...] – do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż ani budynek, ani nieruchomość, na której został on zlokalizowany nie sąsiaduje z nieruchomością R.K. i z tego względu nie może go uznać za stronę postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Organ wyjaśnił, iż wnioskodawca upatruje swego interesu prawnego w fakcie, iż wybudowany samowolnie budynek gospodarczy uniemożliwił dojazd do działek znajdujących się na zapleczu nieruchomości pod nr [...], a inwestorzy samowoli chcą taki przejazd wymusić przez działkę wnioskodawcy, na której wybudował legalnie garaż. Zdaniem organu zawisły pod sądem powszechnym spór w sprawie ustanowienia drogi koniecznej nie jest związany z budynkiem gospodarczym samowolnie wybudowanym przez małżonków Precz i nie uzasadnia interesu prawnego R. K. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].12.2002 r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania R. K. – utrzymał w mocy decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].10.2002 r. Organ odwoławczy podzielił argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podkreślając iż prawdopodobieństwo niekorzystnego wyroku Sądu w sprawie ustanowienia służebności drogi koniecznej przez działkę R. K., nie może stanowić podstawy do uznania, że skarżący ma interes prawny w postępowaniu prowadzonym w sprawie omawianego budynku gospodarczego. Na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].12.2002 r. R. K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.01.2003 r. Skarżący podtrzymuje w niej swoją dotychczasową argumentację i wnosi o uchylenie zaskarżonych decyzji jako niezgodnych z prawem. W odpowiedzi na skargę z dnia 9.04.2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, w związku z czym uznaje skargę za niezasadną i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. W myśl art. 28 KPA pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym jest wyraźnie związane z interesem prawnym lub obowiązkiem danego podmiotu wyprowadzonym z konkretnego przepisu prawa materialnego (vide wyrok NSA z dnia 19.01.1995 r., sygn. akt I SA 1326/93). W niniejszej sprawie R. K. żąda od organu podjęcia określonych czynności, tj. uznania go za stronę w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przedmiotowego budynku gospodarczego oraz uwzględnienia jego wniosków, mimo iż działki skarżącego o nr [...], [...] i [...] nie graniczą bezpośrednio z działką nr [...], na której jest posadowiony budynek gospodarczy, wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. Sam skarżący przyznał to zarówno w skardze jak i na rozprawie w dniu 07.07.2004 r. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał swojego interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zmierzającej do legalizacji budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr [...] wybudowanego w 1988 r. w ciągu drogi koniecznej. Okoliczność, iż właściciele działek nr [...] i [...] nie będą mieli dostępu od ul. [...] do własnych nieruchomości jest w istocie wskazaniem przez skarżącego interesu prawnego jego sąsiadów, a nie własnego interesu, na podstawie którego zgodnie z art. 28 KPA mógłby zostać uznany przez organ za stronę postępowania. Ponadto zdaniem skarżącego legalizacja samowoli budowlanej na działce nr [...] ma na celu zniesienie służebności z tejże działki i przeniesienie tego obciążenia na działkę nr [...]. Ten argument również nie jest trafny i nie ma związku z postępowaniem administracyjnym w przedmiocie legalizacji samowoli. Ustanowienie drogi koniecznej jest przedmiotem odrębnego postępowania przed Sądem powszechnym i w nim skarżący może bronić się przed ustanowieniem na jego działce służebności drogi koniecznej. Sam fakt zaistnienia sporu w tym przedmiocie przed sądem nie rodzi po stronie skarżącego sytuacji, w której jego interes prawny lub obowiązek podlegałby skonkretyzowaniu w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Żaden przepis prawa materialnego nie daje skarżącemu R. K. legitymacji procesowej jako stronie i tym samym nie stanowi podstawy dla jego interesu prawnego. Zgodnie z brzmieniem art. 157 § 2 kpa wszczęcie postępowania nieważnościowego następuje na wniosek strony lub z urzędu. Tak więc inicjatywa wszczęcia postępowania nieważnościowego należy tylko i wyłącznie do strony lub organu. W sprawie niniejszej organy na etapie wstępnym były zobligowane do zbadania czy skarżący rzeczywiście legitymuje się przymiotem strony i taką kontrolę przeprowadziły. Art. 61 § 1 KPA wyznacza bowiem granice skargi w rozumieniu podmiotowym, a podmiotem tym może być tylko strona posiadająca legitymację procesową w rozumieniu art. 28 KPA. W związku z powyższym, organ zasadnie nie uznał skarżącego za stronę postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, a co za tym idzie zgodnie z art. 157 § 3 KPA w zw. z art. 61 § 1 i 3 oraz art. 28 KPA odmówił wszczęcia postępowania nieważnościowego z przyczyn podmiotowych i słusznie nie rozpatrywał wniosków formułowanych przez skarżącego, pozostawiając je bez rozpoznania. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).