IV SA 2335/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, As. WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Uniwersytetu [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę oddala skargę 7/IV S.A. 2335/02 U Z A S A D N I E N I E Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Uniwersytetu [...] od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 1999r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej U. S.A pozwolenia na budowę budynku biurowego [...] wraz z parkingiem, garażami i infrastrukturą techniczną na działce nr [...] przy ul. [...] w W. - na podstawie art. 138 par. 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji upoważnił Naczelnika Wydziału Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Dzielnicy Gminy W. do wyrażenia zgody w drodze postanowienia na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych. W związku z tym organ I instancji postanowieniem z dnia [...] maja 1999r. wyraził zgodę na odstępstwo od przepisów par. 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r.w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z dopuszczeniem usytuowania budynku biurowego [...] od strony południowej na odległość 14 od istniejącego budynku. Udzielając zgody na odstępstwo od przepisów budowlanych wzięto pod uwagę uzupełnienie istniejącej zabudowy biurowej na działce nr [...], zachowanie warunków nasłonecznienia określonych w art. 60 ust.2 w/w rozporządzenia i pozytywną opinię rzeczoznawczy ds. przeciwpożarowych oraz zgodę Zarządu Gminy na realizację inwestycji. Inwestor niezależnie od powyższego dopełnił wszelkich wymogów do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę o jakich mowa w art. 32 ust.4 ustawy Prawo budowlane. Projekt budowlany posiada wszystkie wymagane prawem budowlanym opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia. W skardze na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Uniwersytet [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że projektowany budynek powinien znajdować się w odpowiedniej odległości w celu zapewnienia odpowiednich warunków mieszkaniowych/ nasłonecznienia/ pracownikom [...] zamieszkałym w budynku przy ul. [...]. Przedmiotowa inwestycja nie była śródmiejską zabudową plombową i dlatego powinny być zachowane warunki nasłonecznienia określone w par. 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarżący podniósł, że z przedstawionej przez niego przy odwołaniu opinii wynika że, naruszone zostały warunki nasłonecznienia tzw. linijka światła, dlatego decyzja o pozwoleniu na budowę jest niezgodna z prawem. W ocenie skarżącego organ II instancji błędnie przyjął, że w sprawie zachodzi przypadek zabudowy śródmiejskiej plombowej, a tylko w przypadku zabudowy plombowej odstępstwo jest dozwolone. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed sądem/ k.29 i 30/ skarżący złożył pismo procesowe, w którym uzupełnił zarzuty skargi wskazując, że przedmiotowa decyzja o pozwoleniu na budowę narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dla obszaru [...] przewiduje funkcje mieszkaniowo-usługowe z wykluczeniem lokalizowania obiektów, których uciążliwość i szkodliwość dla środowiska wykraczałaby poza granice terenu inwestycji. Prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wynajmu lokali biurowych nie może być uznane za funkcję preferowaną w tym obszarze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r. - w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt. 3 - ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Zaś ustęp. 2 tego przepisu stanowi - właściwy organ, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane. w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] maja 1999r. nr [...] wydanym w pierwszej fazie przedmiotowego postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, Prezydent W. na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. działając z upoważnienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wyraził zgodę na odstępstwo od przepisu par.13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r.w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 140) umożliwiające usytuowanie projektowanego budynku biurowego [...]/ o wys.33m/ na działce nr ew. [...]- -od strony północnej w odległości 14m od budynku hotelowego [...], -od strony wschodniej w odległości 15,3m od budynku mieszkalnego, -od strony zachodniej w odległości 6,5 m od budynku biurowego [...]. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że udzielając powyższą zgodę na odstępstwo wzięto pod uwagę uzupełnienie istniejącej zabudowy biurowej na działce nr [...], zachowane warunki nasłonecznienia, a także opinię rzeczoznawczy ds. p. poż i zgodę Zarządu Gminy na realizację inwestycji. Przypomnieć należy, iż Zgodnie z treścią § 13. 1. odległość budynku mającego pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, z zachowaniem przepisów § 57 i 60. Warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli odległość od obiektu przesłaniającego jest: 1) nie mniejsza niż jego wysokość - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 55 m włącznie, 2) nie mniejsza niż 55 m - dla obiektów przesłaniających wyższych niż 55 m. zaś ustęp 4 tego przepisu stanowi, iż odległości, o których mowa w ust. 1, mogą być zmniejszone o połowę w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej (plombowej). Zgodnie zaś z treścią § 60. 1. Pokój mieszkalny oraz pomieszczenie przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia, co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 8°°-l600. Ustęp 2 tego przepisu stanowi - w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, przy czym w zabudowie uzupełniającej (plombowej) dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia. Jak wynika z analizy nasłonecznienia przedłożonej przez inwestora do wniosku o wyrażenie zgody na odstępstwo od przepisów prawa budowlanego, południowa ściana budynku hotelu pracowniczego [...] położonego w odległości 14 m. od projektowanego budynku [...] będzie oświetlona bezpośrednio światłem słonecznym przez minimum 1,5 godz./ od 8 do 9.30/ w dniach równonocy. Z analizy nasłonecznienia przedstawionej przez skarżącego wynika z kolei, że elewacja południowa hotelu będzie zacieniana od godz.9.15. do 16 tej. czyli nie jest spełniony wymóg 3 godzin nasłonecznienia, podobnie część elewacji zachodniej hotelu - 23 pokoje będą nasłonecznione poniżej 3 godzin. Artykuł 9 ust. 1 prawa budowlanego dopuszcza odstępstwo od przepisów określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Poza tym ustawa uzależnia udzielenie odstępstwa od bezwzględnego spełnienia dwóch przesłanek. Nie może ono mianowicie powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia oraz ograniczenia możliwości korzystania z obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne. Odstępstwo także nie powinno, po spełnieniu warunków zamiennych powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska. Ocena czy w danej sytuacji zachodzą przesłanki do zastosowania cyt. art.9 należy wobec tego do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, a nie od tego jak podnosi się to w skardze, czy przepis szczególny przewiduje możliwość odstępstwa od przepisów techniczno-budowlnych. Z projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji wynika, że planowany budynek biurowy [...] został zlokalizowany od północnej strony, zgodnie z postanowieniem udzielającym zgodę na odstępstwo od przepisu art.13 ust.l, w odległości 14m od tego hotelu [...] położonego na sąsiedniej nieruchomości przy ul. [...] i w odległości 6,5m od istniejącego na działce inwestora budynku biurowego [...]. Nie jest to zatem zabudowa plombowa i wbrew twierdzeniom skargi organy orzekające w sprawie nie przyjęły, iż w sprawie zachodzi przypadek śródmiejskiej zabudowy plombowej. W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, iż w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek i można wybudować budynek [...] w odległości 14 m od budynku hotelu pracowniczego [...] położonego na sąsiedniej nieruchomości w świetle regulacji cyt. art. 9. Wybudowanie [...] w innej odległości od hotelu [...] w stronę południową. nie było możliwe - jak wynika z wniosku o wyrażenie zgody na odstępstwo- ze względu na przebiegający tam kanał ciepłowniczy i konieczność zachowania stosownej odległości od niego. Lokalizacja [...] w odległości 14 m od budynku hotelu [...] nie utrudnia korzystania z nieruchomości sąsiedniej nr [...] będącej w użytkowaniu wieczystym skarżącego ponad przeciętną miarę. Niewątpliwie spowoduje zacienienie jednopokojowych mieszkań hotelowych od strony południowej, co wynika zarówno z analizy nasłonecznienia opracowanej przez inwestora do wniosku o udzielenie odstępstwa jak i analizy złożonej przez skarżącego przy odwołaniu, będą miały jednak zapewnione oświetlenie dzienne / par.59 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r.w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dalej zwanym rozporządzeniem// a naświetlenie światłem słonecznym będzie zachowane przez 1,5 godz. w dniach równonocy, co przy pomieszczeniach jednopokojowych w świetle treści par. 60 ust.2 cyt. rozporządzenia nie było nawet wymagane. Spełnienie w/w kryteriów nasłonecznienia z art.60 ust.2 rozporządzenia oraz pozytywna opinia rzeczoznawcy p.poż zasadnie pozwalały przyjąć organom orzekającym w sprawie, iż odstępstwo od par. 13 ust.1 rozp. nie pogorszy warunków zdrowotno-sanitarnych ani użytkowych mieszkań hotelowych. Stwierdzić należy, że prawo właściciela nieruchomości sąsiedniej może także podlegać ograniczeniom ze względu na korzystanie w określony sposób przez inwestora ze swojej nieruchomości. Na nieruchomości inwestora znajduje się już budynek biurowy [...] i zaprojektowany budynek [...] zabudowę tę będzie uzupełniał. W warunkach miejskich trzeba się liczyć z utrudnieniami związanymi z intensywną zabudową śródmiejską i dążeniami inwestorów do maksymalnego wykorzystania nieruchomości. Z reguły każda inwestycja prowadzona w śródmiejskiej zabudowie powoduje uciążliwości i utrudnienia dla sąsiedztwa, co nie oznacza jednak, że wydanie w takiej sytuacji pozwolenia na budowę narusza prawo. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z [...].V. 1999 r. w sprawie [...] stwierdził, że "Właściciel nieruchomości, będący inwestorem, może być ograniczony w pełnym i nieskrępowanym wykorzystaniu jej dla celu realizowania inwestycji budowlanej, niezależnie od treści miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz różnych ustawowych ograniczeń, także ze względu na to, że obiekt budowlany ponad dopuszczalna miarę utrudnia korzystanie z prawa własności nieruchomości sąsiedniej. Podobnie prawo własności właściciela nieruchomości sąsiedniej w zakresie korzystania z niej podlegać może ograniczeniom ze względu na takie lub inne korzystanie z nieruchomości przez dysponującego prawem własności inwestora". W przypadku konfliktu interesów prawnych osób dysponujących prawem własności, ustawodawca przewidział odstępstwa od zasady nieograniczonego korzystania z tych praw, aby właściciele sąsiednich nieruchomości mogli ze swoich praw korzystać optymalnie. Ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości w jednakowym stopniu dotyczy skonfliktowanych sąsiadów. Warunki usytuowania budynków określone są w rozporządzeniu, czyli w akcie podstawowym. Możliwość odstępstwa od tych warunków wprowadził przepis ustawy w tym celu, aby można było rozstrzygać konflikty interesów osób dysponujących prawem własności w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny wprost stwierdził, że "...art. 9 ust. 2 prawa budowlanego stanowi odstępstwo od ogólnych rygorów techniczno-budowlanych" . W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie prawidłowo oceniły iż można zastosować w niniejszej sprawie art.9 prawa budowlanego z 1994 r. i po spełnieniu przez inwestora wymogów z art.32 ust.4 prawa budowlanego wydały przedmiotowa decyzję o pozwoleniu na budowę. Nie jest zasadny zarzut skargi, iż przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dochodzi do oceny zgodności zamierzonej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że o zgodności przedmiotowej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przesądziła ostateczna decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].10.1998r Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt. 1a organ wydający pozwolenia na budowę jest wprawdzie zobowiązany ponownie sprawdzić zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jednakże dokonuje tego nie po to, aby kwestionować ocenę wyrażoną w decyzji o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, ale aby sprawdzić, czy ewentualnie plan nie uległ zmianie i w związku z tym decyzja ta nie wygasła (art. 35 ust. 1 nieobowiązujacej już ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994r.). Stwierdzenie sprzeczności projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego może prowadzić z kolei do zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę w razie stwierdzenia, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania może być nieważna z powodu sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazane sytuacje nie mają miejsca w tej sprawie, dlatego zarzut skargi w tym zakresie nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Funkcja biurowa inwestycji nie może zostać uznana za sprzeczną z przewidywaną przez plan na przedmiotowym terenie funkcją mieszkalno-usługową. Biuro jest instytucją w której świadczy się nie tylko pracę o charakterze kancelaryjno-administracyjnym, działalność biurowa to również załatwianie wielorakich spraw ludzkich, a więc niewątpliwie świadczenie różnorakich usług. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. nr 153, poz. 1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.l 153/.skargę oddalił.