IV SA 2336/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie NSA Halina Kuśmirek, WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję organu I instancji II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz W. G. 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2002r., nr. [...] po rozpatrzeniu odwołania Wojciecha G. od decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] lutego 2002r. udzielającej J.G. pozwolenia na użytkowanie budynku rekreacyjnego drewnianego, wiaty gospodarczej i altanki drewnianej na terenie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] -na podst.art.138 par.l pkt.l kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowił art.42 ustaw)7 Prawo budowlane z 30 października 1974r. oraz art.103 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r/Dz.U nr 106 z 2000r, poz. 1126 ze zm./. Wyjaśnił, iż budynek rekreacyjny wraz z altanką i wiatą został wybudowany przed 1 stycznia 1995r., co wynika z oświadczeń notarialnych złożonych przez K. N. i A. W. Zgodnie z art.103 ust.2 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r. do obiektów wybudowanych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. Organ odwoławczy powołał się na wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1999r. w sprawie IVSA 90/97 gdzie stwierdzono, iż kwestia własności nieruchomości ma znaczenie przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, nie ma natomiast prawnego znaczenia przy dopuszczeniu obiektu do użytkowania, a więc wtedy gdy obiekt jest już wzniesiony i do rozstrzygnięcia pozostaje jedynie kwestia możliwości jego użytkowania. Zarzut skarżącego, że wybudowane samowolnie przez J. G. budynki, na gruncie stanowiącym jego własność, zgodnie z zasadą superficies solo cedit są jego własnością, w postępowaniu administracyjnym jest niezasadny. Może być natomiast podstawą dla dochodzenia roszczeń w postępowaniu cywilnoprawnym. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody [...] wniósł W. G., który domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzucił, że jest właścicielem nieruchomości, na której J. G. wzniosła bez pozwolenia na budowę sporne obiekty budowlane i w związku z tym jest także właścicielem tych obiektów, ponadto nie może ona uzyskać pozwolenia na ich użytkowanie, skoro wyrokiem sądu powszechnego została eksmitowana z jego nieruchomości. Podniósł, bliżej tego nie precyzując, że zaskarżona decyzja rażąco narusza art.103 ust.2 Prawa budowlanego z 1994r. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2004r skarżący dowodził, powołując się na dokumenty, iż przedmiotowe obiekty budowlane zostały wybudowane po dniu 1 stycznia 1995r. Na rozprawie przed Sądem skarżący powołał się na mapę z 1997r. złożoną przez J. G. w sprawie o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości, na której zaznaczono jeden tylko obiekt budowlany. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ja decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art.7 i 77 par.l kpa. Bezsporną w sprawie okolicznością jest to, że J. G. wybudowała budynek ..rekreacyjny", wiatę gospodarczą i altankę nie posiadając ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i wystąpiła z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie tych obiektów. Rozpoznając taki wniosek, w pierwszym rzędzie organy orzekające w sprawie miały obowiązek w sposób nie budzący żadnych wątpliwości ustalić datę wybudowania każdego z w/w obiektów budowlanych Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U.nrl06 z 2000r., poz.1126/ przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do tych obiektów stosuje się przepisy poprzednio obowiązującego Prawa budowlanego z 1974 r., umożliwiające legalizację obiektu po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 tego prawa. W rozpoznanej sprawie organ odwoławczy jak i organ I instancji przyjął, że przedmiotowe obiekty zostały wybudowane w warunkach samowoli budowlanej przed 1 stycznia 1995r. czyli pod rządami obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. i na podstawie art.42 tej ustawy udzieliły pozwolenia na ich użytkowanie. Dokonując takiego ustalenia organ I instancji powołał się na umorzenie przez powiatowego inspektora nadzoru budowlanego postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie samowolnej budowy tych obiektów i stwierdzającego możliwość ich legalizacji, natomiast organ odwoławczy wskazał na dowody w postaci oświadczeń o dacie budowy tych obiektów w 1993r. złożonych przez dwie osoby, których podpisy pod tymi oświadczeniami zostały notarialnie poświadczone. W ocenie Sądu wskazane przez organy orzekające w sprawie dowody nie pozwalają na ustalenie, że przedmiotowe obiekty zostały wzniesione przed dniem 1 stycznia 1995r. W szczególności niezależnie od ustaleń poczynionych przez inspektora nadzoru budowlanego w postępowaniu prowadzonym w sprawie samowoli budowlanej w zakresie daty popełnionej samowoli, organy architektoniczno-budowlane prowadząc w niniejszej sprawie postępowanie legalizacyjne w trybie art.42 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., miały jak to wyżej podniesiono obowiązek ustalenia we własnym zakresie daty wybudowania poszczególnych obiektów budowlanych. Tym bardziej, że powiatowy inspektor nadzoru budowlanego w ramach nadzoru budowlanego na podstawie art. 105 kpa. decyzją nr. [...] umorzył postępowanie dotyczące altany drewnianej, decyzją nr [...] umorzył postępowanie dot. altany, a zaskarżona decyzja poza legalizacją budowy wian gospodarczej /co do której także zostało umorzone postępowanie prowadzone przez organ nadzoru budowlanego/ obejmuje budynek rekreacyjny i altankę drewnianą a nie altanę i altanę drewnianą. Wyjaśnienia więc wymaga także i to czy obiekty objęte zaskarżoną decyzją są tożsame z obiektami objętymi wskazanymi wyżej decyzjami organu nadzoru budowlanego. Z kolei organ odwoławczy jak wynika z lakonicznego uzasadnienia decyzji, zamiast przeprowadzenia postępowania dowodowego oparł się na ..oświadczeniach" dwóch osób co do daty budowy spornych obiektów w 1993r.. których podpis został notarialnie poświadczony. Notarialnie poświadczony podpis osób składających oświadczenie jest tylko dowodem na to, ze podpis ten własnoręcznie złożyła w obecności notariusza wskazana osoba a nie na to, że oświadczenie to jest zgodne z prawdą. W aktach sprawy znajduje się protokół z oględzin przedmiotowych obiektów budowlanych z dnia [...] stycznia 2001 r. Strony złożyły w nim odmienne wyjaśnienia, co do daty budowy tych obiektów -W. G. wskazał, ze wybudowano je po 1998r. a J. G., że w latach 80-tych, co jest także sprzeczne z podawaną wyżej datą -1993r. Rozbieżności te powinny zostać wyjaśnione w toku postępowania wyjaśniającego. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy tej istotnej kwestii- daty wybudowania poszczególnych spornych obiektów nie wyjaśniły i dlatego zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogą pozostać się w obrocie prawnym. Nie wiadomo bowiem, czy w sprawie zastosowane zostały właściwe przepisy i czy były podstawy do zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Nie można wykluczyć sytuacji, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organy orzekające w sprawie dojdą do odmiennych ustaleń, niż organy nadzoru budowlanego, co do możliwości legalizacji obiektów, co uzasadniałoby wystąpienie organów architektoniczno-budowlanych do właściwego organu nadzoru budowlanego o wszczęcie z urzędu stosownego postępowania administracyjnego. Zgodzić się natomiast należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że kwestia własności nieruchomości ma znaczenie przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, nie ma natomiast prawnego znaczenia przy dopuszczeniu obiektu do użytkowania, a więc wtedy gd\ obiekt jest już wzniesiony i do rozstrzygnięcia pozostaje jedynie kwestia możliwości i. użytkowania. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 par. 1 ust.lc i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Praw postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240. poz. 2052: z 2003r. nr 124, poz. 1153/ uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art.152 cyt. wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.