IV SA 2342/03

WyrokWSA w Warszawie2004-12-03

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Wojciech Mazur, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu, jeśli inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę lub nie dokonał wymaganego zgłoszenia, niezależnie od okoliczności powstania samowoli budowlanej i sytuacji materialnej inwestora?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, jeśli inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę lub nie dokonał wymaganego zgłoszenia. Przesłanką obligatoryjną jest niedopełnienie formalnoprawnych wymogów, a okoliczności powstania samowoli budowlanej oraz sytuacja materialna inwestora nie mają wpływu na rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Skarżący Z. i R. K. zostali zobowiązani decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, który przekroczył dopuszczalne wymiary dla budowy zwolnionej z pozwolenia na budowę. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący wnieśli skargę do sądu, podnosząc trudną sytuację materialną i brak świadomości naruszenia prawa, domagając się uchylenia decyzji i wstrzymania jej wykonania.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Z. i R. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. skargę oddala. Decyzją z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane / Dz.U. nr 89, poz. 414 ze zm. / nakazał Z. i R. K. dokonać rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w [...] gm. [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, że podczas wizji lokalnej ustalono, iż na działce ew. nr [...] wzniesiono budynek gospodarczy o wymiarach 5.55m x 7.05m w stanie surowym otwartym z pustaków żelbetowych o grubości 24 cm a dach o konstrukcji drewnianej pokryty został płytami falistymi "onduline". Budynek został wybudowany jako uzupełniający zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej o pow. 39 m2 oraz rozpiętości konstrukcyjnej wynoszącej 5.07m. Z uwagi na wymiary budynku nie było podstaw do przyjęcia zgłoszenia jego budowy w trybie art. 29 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego, gdyż powołany przepis pozwala na wykorzystanie formy zgłoszenia, gdy powierzchnia budynku gospodarczego nie przekracza 35 m2, zaś rozpiętość konstrukcyjna jest nie większa niż 4.80m. Dlatego też przedmiotowa inwestycja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę a ponieważ inwestorzy nie ubiegali się o wydanie takiej decyzji inwestycja stanowi samowolę budowlaną. Decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Z. i R. K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy w/w decyzję. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. Organ nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej nie może uchylić się od decyzji nakazującej rozbiórkę i nie bierze pod uwagę żadnych okoliczności powstania samowoli budowlanej, dlatego też kwestie podnoszone przez skarżących nie mogą być wzięte pod uwagę. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożyli Z. i R. K. wnosząc o uchylenie decyzji obydwu instancji. Podnieśli, iż przedmiotowy budynek powstał kosztem wielu wyrzeczeń, gdyż skarżący utrzymują się wyłącznie z renty i emerytury, nie mieli świadomości, iż stawiając budynek niezbędny w gospodarstwie rolnym naruszyli prawo. Rozebranie budynku nie przyniesie nikomu żadnych korzyści a dla skarżących będzie istotną szkodą i dlatego wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoja dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /. Skarga jest niezasadna. Treść art. 48 Prawa budowlanego obowiązująca w czasie wydawania zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazywała, iż przewidziany tym przepisem obligatoryjny nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części oparty został wyłącznie na przesłance formalno prawnej, tj. na niedopełnieniu przez inwestora wymogu uzyskania przed rozpoczęciem robót budowlanych pozwolenia na budowę bądź dokonania wymaganego zgłoszenia, a także prowadzenia robót budowlanych pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ na wskazane w zgłoszeniu roboty budowlane. Natomiast stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane budowa obiektu gospodarczego związanego z produkcją rolną i uzupełniającego zabudowę zagrodową w ramach istniejącego siedliska do 35 m2 i rozpiętości konstrukcyjnej nie większej niż 4.80 m2 nie wymaga wprawdzie pozwolenia na budowę, jednakże w myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy konieczne jest zgłoszenie organowi administracji zamiaru budowy takiego obiektu. W przedmiotowym postępowaniu nie ulega wątpliwości, iż skarżący wobec przekroczenia w/w powierzchni i wymiarów powinni uzyskać pozwolenie na budowę. Niedopełnienie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru budowy i zrealizowanie obiektu bez dopełnienia tych warunków skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 w/w. ustawy - Prawo budowlane. Zaskarżona decyzja jest, zatem zgodna z prawem, skoro skarżący dopuścili się samowoli budowlanej. Okoliczności dotyczące sytuacji materialnej skarżących oraz braku znajomości obowiązujących przepisów nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro wystarczającą przesłanką dla zastosowania art. 48 Prawa budowlanego jest zaistnienie samowoli budowlanej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1270/ Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło