IV SA 2346/02
WyrokWSA w Warszawie2004-01-29
Skład orzekający: Bogusław Moraczewski, Andrzej Gliniecki, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczo-garażowego, wydana pomimo wcześniejszych odmownych decyzji w tej samej sprawie i z naruszeniem przepisów dotyczących usytuowania budynku przy granicy działki oraz ochrony interesów osób trzecich, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję o pozwoleniu na budowę, stwierdzając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Prawa budowlanego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że organy nie wyjaśniły istotnych wątpliwości dotyczących przedmiotu inwestycji, która była różnie określana w kolejnych decyzjach, a także nie rozważyły należycie interesów prawnych osób trzecich, w szczególności w kontekście usytuowania budynku przy granicy działki i jego wpływu na sąsiednie nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący I. K. i F. K. wnieśli skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce sąsiadującej z ich nieruchomością. Skarżący podnosili, że projektowany budynek narusza przepisy Prawa Budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, m.in. poprzez usytuowanie w granicy działki, wpływ na zacienienie, cyrkulację powietrza, widoczność oraz obniżenie wartości ich działki. Wskazywali również na wcześniejsze, ostateczne decyzje odmawiające pozwolenia na budowę w tej samej sprawie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz zasądzono od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie NSA Anrzej Gliniecki (spr.), WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Eliza Kapłańska, po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skarg: I. K.i F. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę postanawia: 1. uchylić zaskarżoną decyzję 2. zasądzić od Wojewody [...] na rzecz skarżących I. K. i F. K. kwoty po 10 zł (dziesięć złotych) dla każdego, tytułem zwrotu kosztów Postępowania sądowego.
I. K. i F. K. pismem z dnia [...] maja 2002 roku wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2002 roku, utrzymującą w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] lutego 2002 roku, którą Starosta [...], na wniosek S. T., zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce nr ewid. [...], z obrębu [...], w P. przy ul. [...].
Odwołania od powyższej decyzji Starosty złożyli F. K. i I. K., współwłaściciele sąsiedniej działki nr ewid. [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, która narusza art. 5 i 7 Prawa Budowlanego oraz § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych...
Odwołujący się w swoich pismach podnoszą między innymi, że projektowany budynek ma być usytuowany w granicy z ich działką, ma być 00,20 m wyższy od ich budynku mieszkalnego, co spowoduje ograniczenie dopływu słońca. Takie usytuowanie budynku utrudni cyrkulację powietrza i ograniczy im widoczność, a spaliny samochodowe z garażu będą zatruwały powietrze. Budynek sąsiada ma być usytuowany na wprost ściany ich budynku mieszkalnego, w której są drzwi i okna. Budynek powinien być usytuowany w innym miejscu w odległości od granicy działki przewidzianej w § 12 w/w rozporządzenia, aby nie naruszał interesów prawnych osób trzecich, najlepiej na tyłach budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ew. [...].
Wcześniej w tej sprawie, organy wydały już dwie decyzje ostateczne odmawiające S. T.pozwolenia na budowę, co narusza art. 156 § 1 kpa. W postępowaniu w tej sprawie organy naruszyły również inne przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego: art. 7, 10§l, 35§3, 36, 61 §3, 64§2, 73§1 i 2, 75, 78§1,79, 81, 109 i 124.
Planowane usytuowanie spornego budynku gospodarczego spowoduje obniżenie wartości działki skarżących, zniszczenie nasadzonych drzew owocowych i pogorszenie warunków mieszkalnych, zdrowotnych oraz naruszenie przepisów p.pożarowych (§ 12 ust. 6 i § 270 ust. 2 w/w rozporządzenia), o czym skarżący wcześniej informowali organy.
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołań, decyzja Nr [...] z dnia [...] maja 2002 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skoro inwestor przedłożył dokumentacje techniczną wraz z niezbędnymi uzgodnieniami oraz wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością, zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy -Prawo budowlane, organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Lokalizacja przedmiotowej inwestycji jest zgodna z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§12 ust. 6). Dopuszcza się usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową, a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej. Przedmiotowy budynek będzie murowany, kryty blachą (na konstrukcji drewnianej zabezpieczonej preparatem "O."), spełnia warunki techniczne i nie stwarza zagrożenia pożarowego dla obiektów sąsiednich. Lokalizacja przedmiotowego budynku (bezpośrednio przy granicy działki) jest podobna do innych budynków na sąsiednich działkach.
Zdaniem organu odwoławczego, wydane wcześniejsze decyzje i postanowienia przyczyniły się do doprowadzenia projektowanego budynku gospodarczo-garażowego do wymagań określonych w ust. 1 i 2 art. 35 oraz ust. 4 art. 32 Prawa budowlanego.
W skargach złożonych do Sądu I. K. i F. K. przedstawiają argumentację podobną, jak wcześniej w odwołaniach.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wnosi o oddalenie skargi, ponieważ zarzuty podnoszone w skardze nie wnoszą żadnych nowych okoliczności do przedmiotowej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 zezm.).
Skarga jest uzasadniona.
Sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, kontroluje ją pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego i przepisami o postępowaniu. Zgodnie z art. 134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Decyzja o pozwoleniu na budowę jest decyzją wydaną w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co wynika z brzmienia art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym i art. 34 ust. 1 oraz art. 35 ust. 1 pkt lb Prawa budowlanego.
W związku z powyższym, ustalenia zawarte w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, i w decyzji o pozwoleniu na budowę muszą dotyczyć tej samej inwestycji, tak samo określonej w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, co do przedmiotu regulacji. Tymczasem w niniejszej sprawie, po dokładnej analizie akt sprawy, rodzą się pewne wątpliwości, których organy nie wyjaśniły.
Decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lutego 2002 r. w osnowie swej mówi o budowie "budynku gospodarczo-garażowego". W uzasadnieniu tej decyzji organ powołuje się na decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] sierpnia 2001 r., która dotyczy "budynku gospodarczego mieszczącego garaż i pomieszczenia gospodarcze". Decyzja Burmistrza Gminy P. z dnia [...] sierpnia 2000 roku odmawiała zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę "budynku gospodarczego". Następnie decyzja Nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 roku odmawiała zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę "garaży".
Załącznik do decyzji Nr [...] z dnia [...].02.2002r. stanowi "projekt garażu" o pow. [...] m2 (patrz: rzut przyziemia), zaś załączona tam opinia przeciwpożarowa podpisana przez rzeczoznawcę d/s zabezpieczeń przeciwpożarowych st. bryg. w st. spocz. mgr C. K., dotyczy garażu dwustanowiskowego o powierzchni [...] m2.
Wniosek o pozwolenie na budowę z dnia [...].12.200lr. dotyczy "budynku garażowo-gospodarczego" (nie zawiera podpisu inwestora).
W opisie technicznym do projektu garażu w pkt I Podstawa opracowania: powołano decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaną przez Urząd Gminy w P. nr [...] z dnia [...].09.99r., do której nie odwołuje się żadna z w/w decyzji.
Z akt sprawy wynika, że decyzja Burmistrza Gminy P. z dnia [...] sierpnia 2001 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu została zmieniona decyzją tego samego organu z dnia [...] września 200lr., którą następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 200lr. uchyliło i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Jaka była decyzja organu I instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy - nie wiadomo...
Wiadomo natomiast, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji zostały wydane w tej sprawie dwie decyzje (ostateczne) odmowne.
Wniosek kolejny o wydanie pozwolenia na budowę został złożony ([...].12.2001r.) na kilka dni przed wydaniem decyzji Nr [...] Starosty P. z dnia [...].12.200lr. odmawiającej udzielenia pozwolenia na "budowę garaży".
W świetle przepisu art. 156§1 pkt 3 kpa, wydanie wcześniejszych decyzji negatywnych nie jest bez znaczenia dla sprawy tym bardziej, że wszystko wskazuje na to. że dotyczą one tej samej inwestycji, opartej na tym samym projekcie i odwołujących się do tej samej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, chociaż różnie określanej (inwestycji) w dokumentach. Należy również wskazać na to, że Wojewoda [...] w uzasadnieniu decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. na str. 2 stwierdził wprost:
"W przedmiotowej sprawie usytuowanie garażu w narożniku działki pozostaje w wyraźnej kolizji z w/w wymaganiami oraz z przepisem art. 270 ust. 2 w/cytowanego rozporządzenia. Bowiem istniejące budynki gospodarcze usytuowane na działkach sąsiednich (od strony południowej) nie zachowują odpowiednich odległości od granicy działki inwestora, co powoduje, że projektowany w narożniku działki budynek garażowy także nie zachowa odległości, zgodnie z w/w przepisami pożarowymi."
Jakie więc nastąpiły nowe okoliczności, skoro budynki gospodarcze na sąsiednich działkach stoją jak stały, a inwestor zamierza budować swój budynek garażowo - gospodarczy w tym samym miejscu, co poprzednio, a Wojewoda w zaskarżonej decyzji nie widzi już żadnych przeszkód? Z zaskarżonej decyzji nie wynika też, na czym miałaby polegać funkcja gospodarcza tego budynku i gdzie miałaby być realizowana, skoro z projektu wynika, że budynek jest pomieszczeniem garażowym przeznaczonym dla dwu samochodów (dwie bramy wjazdowe). Nie wiadomo też, dlaczego przedmiotowy budynek ma mieć wysokość 5,20 m, skoro w rzeczywistości ma pełnić w całości funkcje garażowe i sąsiednie budynki gospodarcze mają wysokość 3,0 m, na co od początku zwracali uwagę skarżący. Taka wysokość budynku byłaby uzasadniona, gdyby to miały być garaże na samochody ciężarowe, a nie osobowe.
Nie ulega wątpliwości, że tak usytuowany w narożniku działki nr ew. [...] budynek gospodarczy, jeśli nawet nie spowoduje zacienienia budynku mieszkalnego skarżących, zasłoni im widok i ograniczy dodatkowo pole widzenia, gdyż łącznie z pobudowanym wcześniej budynkiem gospodarczym na sąsiedniej działce stworzy ścianę o wysokości 5,20 m w narożniku działki skarżących. Usytuowanie tego budynku, nawet bezpośrednio przy granicy działki, jednak na wysokości budynku gospodarczego skarżących (tak jak to było dawniej) byłoby mniej uciążliwe dla skarżących i nie powodujące konfliktu. Analiza akt sprawy nie wskazuje na to, aby organy architektoniczno-budowlane w tej sprawie rozważyły uwagi i wnioski skarżących, którzy wielokrotnie odwoływali się do przepisu art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie ogranicza się tylko do sytuacji wymienionych w tym przepisie w pkt 1-4, ale obejmuje i inne, na co wskazuje użyty tam zwrot: "obejmuje w szczególności:".
Usytuowanie budynku na działce budowlanej powinno spełniać wymogi określone w §12 ust. 1. 2 i 4 rozporządzenia M.G.P. i B. z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych..., gdyż tam są ustalone zasady, natomiast usytuowanie budynku zgodnie z ust. 6 tego przepisu jest pewnym wyjątkiem od zasady - prawnie dopuszczonym pod pewnymi warunkami. Lokalizacja budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, co prawda nie jest zabroniona, ale powinna być zawsze traktowana, jak "zło konieczne", ostateczność, tym bardziej, jeżeli może to naruszać interes właścicieli sąsiedniej działki bądź nie jest to konieczność wynikająca z ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego lub nie wynika z braku innych możliwości.
Wszystkie powyżej omówione kwestie nie wynikają z akt sprawy i nie zostały wyjaśnione przez organy, podobnie jak i inne kwestie procesowe poruszane w skargach.
W ocenie Sądu, zaskarżana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, 77§1, 107§3 i 138§1 pkt 1 kpa.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.
O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy w związku z art. 97§2 ustawy - Przepisy wprowadzające, powołanej na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło