IV SA 2369/03
WyrokWSA w Warszawie2005-06-23
Skład orzekający: Bogusław Moraczewski, Wojciech Mazur, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby posiadające własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu, które nie są członkami zarządu spółdzielni, mają przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia na budowę budynku na gruncie należącym do spółdzielni?Ratio decidendi
Osoby posiadające jedynie własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia na budowę, gdyż nie przysługuje im współwłasność ani współużytkowanie wieczyste gruntu, na którym znajduje się budynek. Majątkiem spółdzielni rozporządza wyłącznie spółdzielnia jako osoba prawna przez swoje organy, a członkowie spółdzielni nie mogą samodzielnie wszczynać postępowań administracyjnych ani podważać decyzji, które nie są do nich adresowane jako strony w znaczeniu materialno-prawnym. Ponadto, osoby, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym i nie wniosły odwołania, nie mają legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, chyba że wynik postępowania dotyczy ich bezpośredniego interesu prawnego o charakterze materialno-prawnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. J., K. J. i R. J. na decyzję Wojewody umarzającą postępowanie odwoławcze od pozwolenia na budowę wydanego przez Prezydenta Miasta. Wojewoda umorzył postępowanie, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kpa, ponieważ posiadają jedynie własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu i nie są członkami zarządu spółdzielni. Skarżące zarzuciły naruszenie warunków zagospodarowania terenu, własności działki sąsiedniej oraz sprzeczność z ochroną konserwatorską zabytkowego budynku. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, , Sędzia WSA Wojciech Mazur, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J. J., K. J. i R. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał [...] Spółdzielni Mieszkaniowej pozwolenie na budowę budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego na terenie działki nr ewidencyjny [...] z obrębu [...] przy ul. G. w W.
W uzasadnieniu podał, że inwestor do wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę dołączył wymagane prawem dokumenty, tj. trzy komplety projektu budowlanego, którego autorami są uprawnione osoby; ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz przedstawił prawo do terenu. Projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania terenu i zapisem zawartym w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] maja 2001 r. Ponadto posiada wszystkie wymagane uzgodnienia i opinie, w tym uzgodnienie pod względem konserwatorskim dokumentacji projektowej [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zawarte w postanowieniu Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r.
Decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] Wojewoda [...] po zapoznaniu się z odwołaniem J. J., R. W. i Z. U. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa w zw. z art. 105 Kpa umorzył postępowanie odwoławcze. Organ II instancji wskazał, że wszyscy skarżący nie byli uprawnieni do wniesienia odwołania, gdyż nie przysługiwał im przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa. Odnośnie odwołania R. W. i Z. U. występujących jako przedstawiciele mieszkańców budynku przy ul. G. w W. stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia na budowę członek Spółdzielni posiadający własnościowe prawo do lokalu nie ma przymiotu strony.
Podał również, że nie może zostać uwzględnione odwołanie Janiny Jankowskiej, która wystąpiła w imieniu Komitetu Mieszkańców "[...]" jako przewodnicząca podając, iż jest to grupa składająca się z członków Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", gdyż również nie przysługuje jej przymiot strony.
W imieniu członków spółdzielni może występować jedynie Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Organ odwoławczy zauważył, że w obronie interesów mieszkańców przy pl. G. wystąpił z odwołaniem, złożonym w terminie, Zarząd Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]".
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyły J. J., K. J. i R. J. Skarżące podały, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna z ogólnymi warunkami zagospodarowania terenu, narusza własność działki sąsiedniej i stoi w sprzeczności z ochroną konserwatorską zabytkowego budynku przy pl. G.. Wysokość projektowanego budynku przy niewielkiej odległości 12 do 15 metrów od 150-cio letniej kamienicy przy pl. G. wpisanej do rejestru zabytków powoduje zdegradowanie jej do rangi baraku.
Skarżące wyjaśniły również, że ich mieszkanie jest widne, po kapitalnym remoncie i przedstawia bardzo dużą wartość, co uległo by gruntownej zmianie po realizacji inwestycji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istniejących wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153 poz. 1270).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia czy występującej z odwołaniem od decyzji Prezydenta Miasta [...] J. J. przysługuje przymiot strony.
Wojewoda [...] umarzając postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa przyjął, że skarżącej jak i pozostałym odwołującym się – R. W. i Z. U. nie przysługuje legitymacja do występowania w niniejszej sprawie w charakterze strony.
Przedstawiony w zaskarżonej decyzji pogląd w pełni zasługuje na uwzględnienie.
Jest poza sporem, że zarówno w chwili wydania zaskarżonej decyzji jak i w chwili orzekania (co potwierdziła skarżąca na rozprawie w dniu 23 czerwca 2005 r.) J. J. dysponowała wyłącznie własnościowym spółdzielczym prawem do lokalu.
Zważyć w związku z powyższym należy, że przedmiotem własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu objętego regulacjami Prawa spółdzielczego jest sam lokal. Własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu nie obejmuje współwłasności bądź współużytkowania wieczystego gruntu, na którym znajduje się budynek. Żaden z przepisów prawa spółdzielczego nie przyznaje członkom spółdzielni bezpośredniego prawa do korzystania z majtku spółdzielczego, pobierania pożytków i innych dochodów oraz rozporządzania rzeczą w znaczeniu art. 140 KC. Majątkiem spółdzielczym może rozporządzać tylko spółdzielnia jako osoba prawna przez swoje organy. Tak więc w obrocie publicznym i cywilnoprawnym członków spółdzielni reprezentuje na zewnątrz Zarząd spółdzielni. Członkowie spółdzielni kwestionujący działalność zarządu mają prawo po wyczerpaniu drogi postępowania wewnątrz-spółdzielczego zaskarżyć ostateczną uchwałę do sądu powszechnego.
Nie dysponując więc formalnym umocowaniem Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]", członkowie spółdzielni – w tym ci posiadający spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu – nie mogą wszczynać postępowania administracyjnego.
Brak własnego interesu prawnego, czy szczególnego tytułu prawnego – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – powoduje, że nie mogą oni podważyć decyzji, które nie są do nich adresowane jako strony w znaczeniu materialno-prawnym.
Również Komitet Mieszkańców "[...]", w imieniu których wystąpiła jako przewodnicząca skarżąca nie jest stroną w niniejszym postępowaniu. Określenie "Komitet Mieszkańców [...]" nie oznacza, że tak określony podmiot jest stowarzyszeniem, ani też organizacją społeczną, którym w konkretnych sprawach administracyjnych może przysługiwać przymiot strony w rozumieniu art. 28 i 29 Kpa.
Inna jest natomiast podstawa prawna oddalenia skargi K. J. i R. J., które nie wniosły odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. [...] i nie były też adresatem tej decyzji, ani decyzji organu II instancji, a wniosły bezpośrednio skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. Skarżące te co potwierdziły na rozprawie w dniu 23 czerwca 2005 r. nie posiadają nawet tytułu prawnego do mieszkania w Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]", a jedynie są zameldowane w mieszkaniu matki J. J.
Zarówno K. J. jak i R. J. nie mają w rozumieniu art. 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) uprawnienia do wniesienia skargi sądowej.
Art. 33 § 2 powołanej wyżej ustawy stanowi, że udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego (...).
Interes prawny, o którym mowa w powołanym przepisie musi mieć charakter materialno-prawny, tj. oparty na normach administracyjnego prawa materialnego, z których mogą wynikać dla strony skarżącej bezpośrednie skutki prawne w postaci nabycia uprawnień bądź zwolnienia od obowiązków.
Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło