IV SA 2377/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-01
Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Bożena Więch-Baranowska, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w szczególności datę budowy budynku, co miało wpływ na zastosowanie przepisów prawa budowlanego i planistycznego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i 77 kpa, które miało wpływ na rozstrzygnięcie. Organy nie zebrały i nie oceniły wszechstronnie materiału dowodowego, w szczególności nie ustaliły prawidłowo daty budowy budynku, co jest kluczowe dla oceny zgodności z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa budowlanego i planistycznego. Nie wyjaśniono również charakteru samowoli budowlanej skarżącego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki parterowego budynku mieszkalnego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, wskazując na naruszenie nieprzekraczalnej linii zabudowy zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący J. Z. podnosił, że budynek został wybudowany przed 1974 r., a jego samowola polegała jedynie na zmianie przeznaczenia, a nie budowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska(spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] maja 2000 r. na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane, nakazał J. Z. dokonanie rozbiórki parterowego budynku mieszkalnego wybudowanego bez pozwolenia na budowę na działce przy ulicy D. w [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ustalono, iż inwestor wybudował przedmiotowy budynek w połowie lat osiemdziesiątych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Na początku 2000 r. inwestor wystąpił z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie, a ponieważ okazało się, że budynek którego dotyczy wniosek, zlokalizowany jest w granicy posesji z ulicą D. wniosek przekazano do rozpatrzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.
Organ podniósł, że przedmiotowy budynek jest zlokalizowany ścianą o długości 11,14m w linii istniejących ogrodzeń tj. linii rozgraniczenia ulicy D., zaś całą szerokością (4,95m) narusza nieprzekraczalną linię zabudowy określoną w planie zagospodarowania przestrzennego dzielnicy I..
Wobec tego organ uznał, że zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r.
Od decyzji tej odwołał się J. Z. podnosząc, ze organ ustalił nieprawidłowo czas budowy budynku,. gdyż przedmiotowy budynek został wybudowany przed 1974 r., co potwierdza naniesienie budynku na dołączonym do akt planie szczegółowym osiedla I. – zatwierdzonym uchwałą z dnia [...].05.1974 r.
Po rozpatrzeniu odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego. Organ podniósł, że kwestie podnoszone w odwołaniu przez inwestora nie mogą być brane pod uwagę i legalizacja budynku jest niemożliwa, gdyż zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego osiedla I. – wzdłuż ulicy D. o linii rozgraniczenia 12m – określona jest nieprzekraczalna linia zabudowy na ok. 5m od linii rozgraniczenia ulicy, co zaleca również odnośnie ulic lokalnych plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta [...]. Wobec stwierdzonego naruszenia szczegółowego planu zagospodarowania tj. wybudowania budynku w sposób niezgodny z obowiązującymi w okresie budowy przepisami, organ odwoławczy uznał prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył J. Z..
Skarżący podniósł, że organ nie dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, ponieważ przedmiotowy budynek był wybudowany przed 1974 r. tj. jeszcze przed zatwierdzeniem szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego dla osiedla I. (dołączając do skargi kserokopie mapy sytuacyjnej sporządzonej w 1975 r.). Podniósł, że w czasie budowy budynku nie planowano urządzenia ulicy D., plany takie były dopiero w 1977 r. skarżący podniósł także, że w latach 1984-1986 on jedynie prowadził prace w celu przystosowania dla celów mieszkalnych, nie zmieniając rozmiarów istniejącego budynku.
Podniósł także, że jego samowola przejawiała się jedynie w zmianie przeznaczenia budynku, a nie jego budowie, czy rozbudowie.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na rozstrzygniecie sprawy – art. 7 i 77 oraz art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy działając w oparciu o art. 138 kpa miał obowiązek nie tylko dokonania oceny decyzji organu I instancji i przeprowadzonego przez ten organ postępowania, lecz także wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz uzupełnienia materiału dowodowego w takim zakresie jaki uznał za niezbędny dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Dokonując ustaleń organy nadzoru budowlanego winny były w pierwszej kolejności ustalić datę budowy obiektu, bowiem z dokumentów złożonych przez inwestora wynika, że zgodnie z zatwierdzonym przez Prezydenta Miasta [...] w dniu [...] maja 1974 r. szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego zespołu zabudowy jednorodzinnej osiedla I. w [...], przedmiotowy budynek był wykazany jako istniejący na działce przy ulicy wówczas I. – przy linii rozgraniczenia ulicy – z czego wynika, że został on wybudowany przed majem 1974 r.
Organ odwoławczy dysponując tymi dokumentami nie odniósł się do nich, a ustalenie daty wybudowania budynku ma istotne znaczenie dla skontrolowania, czy w momencie budowy jego usytuowanie było zgodne z ówcześnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ nadto nie wyjaśnił, jakie roboty budowlane wykonał skarżący, czy polegały one na nadbudowie, przebudowie, rozbudowie i jakiej części budynku, czy też samowola skarżącego polegała na zmianie przeznaczenia budynku.
Wszystkie te ustalenia są niezbędne dla prawidłowego zastosowania przepisów prawa i nałożenia na inwestora stosownych sankcji.
Należy wskazać, iż zgodnie z zasadami procedury administracyjnej to na organie administracji ciąży obowiązek zebrania całego materiału dowodowego i dokonania właściwej jego oceny.
Naruszenie zaś art. 7 i 77 kpa, z którymi wiąże się niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, mających wpływ na rozstrzygnięcie zobowiązuje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Mając na względzie wskazane wyżej uchybienia, Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia i dlatego zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Rozstrzygniecie w pkt II wyroku oparto na przepisie art. 152 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło