IV SA 2384/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie ( WSA, As. WSA Wojciech Mazur, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi M. i W.C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. Znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala 7/IV S.A. 2384/03 Uzasadnienie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].06.1997r.utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].04.1997r., którą na podstawie art.103 ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. oraz art.40, art.42 ust.1 i art.54 ust.1 ustawy Prawo budowlane z 1974r., nakazano Państwu [...] obniżyć zrealizowany na działce przy ul. [...] budynek mieszkalny z garażami do wysokości 7,0m nad poziom terenu, zamurować luksferami otwory okienne w ścianie od strony posesji A. I., zamurować luksferami trzy otwory okienne w ścianie usytuowanej od strony działki nr [...] w części oddalonej o 3,30m od granicy oraz zobowiązano do uzyskania pozwolenia na użytkowanie tych obiektów. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli W. i M. C. zarzucając naruszenie art.5 ustawy Prawo budowlane z 1974r. przez nakazanie czynnosci które narażą na niebezpieczeństwo mieszkańców budynku i spowodują zachwianie warunków użytkowych obiektu a także naruszenie par.6 i par.39 rozporządzenia MAGTiOŚ z dnia 3 lipca 1980r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki przez błędne przyjęcie przekroczenia wysokości budynku o ponad 1m, bowiem dokonano niwelacji terenu około 90 cm. na całej powierzchni działki, a także kwestionowali dokonane podczas postępowania pomiary odległości a sprawę okien oceniali jako problematyczną, ponieważ wykonanie tego obowiązku uczyni obiekt niezdatnym do zamieszkiwania. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w [...] wyrokiem z dnia 7 maja 1998r. w sprawie S.A./Bk 1021/97 oddalił skargę W. i M. C. na w/w decyzję Wojewody [...] uznając po dokonaniu oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy i odniesieniu się do wszystkich zarzutów skargi, iż jest ona bezzasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. W szczególności w wyroku podkreślono, iż inwestor bezspornie odstąpił w sposób istotny od warunków pozwolenia na budowę z dnia [...].07.1994r. przy czym ta samowola nie wyczerpywała okoliczności określonych w art.37 ustawy Prawo budowlane z 1974r.i dlatego dopuszczalne było odstąpienie od nakazu rozbiórki obiektu i jego legalizacja w trybie art.40 i 42 tej ustawy. W. i M. C. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].04.1997r., w którym m.in. zarzucali, iż to ich sąsiad A. I. dopuścił się samowoli budowlanej budując dom w odległości 2,30 m od granicy ich działki i w ten sposób zabrał im prawo własności części działki. Zarzucali, iż projekt techniczny nie zawierał rzędnej terenu według której należało sytuować budynek w pionie, podnieśli iż budynek nie jest wyższy od budynku w projekcie budowlanym a pomiary w tym zakresie były błędnie dokonane, jeśli zaś chodzi o odstępstwa od luksferów i zastosowanie okien to było to spowodowane obroną ich interesów skoro sąsiad naruszył prawo. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2002r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.1997r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].04.1997r. nakazującej wykonanie w terminie do dnia 31.12.1997r. czynności doprowadzających budynek mieszkalny z dwoma garażami do zgodności z warunkami technicznymi. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że z wniosku W. i M. C. wszczęto i przeprowadzono postępowanie nieważnościowe, które wykazało, iż decyzja z dnia [...].06.1997r. nie jest dotknięta żadną z enumeratywnie wymienionych w art.156 par.1 kpa wad obligujących do wyeliminowania jej z obrotu prawnego w/w trybie. Potwierdzeniem zgodności z prawem kontrolowanej decyzji z dnia [...].06.1997r. jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w [...] z dnia 7 maja 1998r. sygn. akt S.A./Bk1021/97 , który oddalił złożoną przez W. i M. C. skargę na tę decyzję. Oddalający skargę w/w wyrok NSA przesądził o zgodności z prawem kwestionowanej decyzji z obowiązującymi przepisami i braku przesłanek z art.156 par.1 kpa, na które wskazywali skarżący w swoim wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Ponadto Sąd oceniając decyzję z dnia [...].06.1997r. nie był związany granicami skargi, a więc brane były pod uwagę okoliczności prawne i faktyczne, które mogłyby mieć wpływ na ocenę jej prawidłowości. Organ wskazał, że zarówno w postępowaniu sądowym jak i nieważnościowym ocenia się decyzję pod kątem jej zgodności z obowiązującym prawem. Oba postępowania nie są względem siebie konkurencyjne i nie podlegają wzajemnej weryfikacji. Dokonana przez Sąd ocena legalności decyzji wiąże organy i nakłada na nie obowiązek podporządkowania się jej. Wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli W. i H. C. W wyniku jego rozpoznania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r.nr [...]odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...].11.2002r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.1997r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].04.1997r. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja z dnia [...].11.2002r. została wydana na podstawie art.157par.1 i 2 kpa i 158 par.1 kpa i w ramach tego postępowania organ dokonał analizy treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.1997r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z zdnia [...].04.1997r., w kontekście wystąpienia przesłanek nieważnościowych z art.156 par.1 kpa i prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Jak wskazano to w decyzji z [...].11.2002r.wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w [...] z dnia 7.05.1997r. oddalający skargę małż. C, przesądził o zgodności kwestionowanej decyzji Wojewody [...] z przepisami prawa i o braku przesłanek z art.156 par.1 kpa, na które wskazywali skarżący w swoim wniosku o stwierdzenie nieważności. Ponadto Sąd oceniając decyzję z dnia [...].06.1997r. nie był związany granicami skargi biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, które mogłyby mieć wpływ na ocenę jej legalności. Ponowna analiza decyzji z dnia [...].06.1997r. w trybie art.156 par.1 kpa nie jest możliwa z uwagi na fakt, iż dokonano ją decyzja GINB z dnia [...].11.2002.r., która jest obecnie przedmiotem badania w trybie nadzoru. W. i M. C. wnieśli o ponowne rozpoznanie sprawy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu tego wniosku w trybie art.138 par.1 kpa w zw. z art.127 par.3 kpa, decyzją z dnia [...] maja 2003r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...].04.2003r. podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Podkreślił, iż decyzja z dnia [...].11.2002r. nie jest obarczona żadną z wad wyliczonych w art.156 par.1 kpa. Odnosząc się do zarzutów skarżących organ podniósł, iż pominięte zdaniem skarżących okoliczności, a mianowicie nie zastosowanie się do wytycznych zawartych w wyroku NSA z dnia 24.05.2002r.w sprawie IVSA 1960/00 odnoszących się do możliwości kontrolowania decyzji, po dokonanej przez Sąd oceny jej zgodności z prawem, nie odnoszą się do niniejszej sprawy. W wyroku tym Sąd bowiem wyjaśnił, iż jest możliwe przeprowadzenie postępowania nieważnościowego w sytuacji gdy skarga została oddalona z powodu braku legitymacji materialnoprawnej skarżącego, a wniosek o wszczęcie postępowania zgłosi inny podmiot posiadający przymiot strony i to niezależnie od przyczyn stwierdzenia nieważności badanego aktu. Dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji uprzednio kontrolowanej przez Sąd, będzie istniała wtedy, gdy podstawa stwierdzenia nieważności ujawniona zostanie po wyroku oddalającym skargę, a zatem gdy była nieznana w postępowaniu sądowoadministarcyjnym. Organ wskazał, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...].04.2003r. nie jest dotknięta żadną z wad, które by decydowały o jej nieważności. Stawiany przez skarżących zarzut nieprawidłowo wykonanych pomiarów niezgodnych ze stanem faktycznym był również przedmiotem oceny Sądu. Pozostałe zarzuty sprowadzają się w dużej mierze do pomówień osób zaangażowanych w liczne postępowania inicjowane przez skarżących i nie mają wpływu na zmianę podjętego rozstrzygnięcia z dnia [...].04.2003r. Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003r. wnieśli do Naczelnego Sądu Administarcyjnego M. i W. C. zarzucając, iż błędnie ustalono, że podstawa nieważności kontrolowanej decyzji była badana w postępowaniu sądowoadministarcyjnym w 1997r. Podnieśli, że kłamstwem jest, aby ich dom zagrażał zdrowiu i życiu I. Tej okoliczności NSA w sprawie S.A./Bk 1021/97 nie badał. Ponadto Sąd nie wziął pod uwagę, iż to I. dokonał samowoli budowlanej w roku 1957 budując w odległości 2,3m od granicy działki skarżących dom. Ekspertyza K. potwierdza te fakty, ale organy administracji i Sąd w wyroku z 1997r pominęły je, jest to więc wada ujawniona po tej dacie. Skarżący wskazali, że z ekspertyzy tej wynika, iż wybudowali dom zgodnie z warunkami technicznymi, wobec czego nakazanie obniżania go jest rażącym naruszeniem ich prawa własności. Zarzucili, że decyzja jest niewykonalna bo nie zawiera rzędnych terenu, od których należy odmierzyć 7m wysokości a faktyczne dom jest niższy-ma 6,80m, więc nakazanie jego obniżenia jest wadą decyzji z art.156 par.1 pkt.5,6 i 7 kpa. Wydanie spornej decyzji winno być zdaniem skarżących wstrzymane do czasu doprowadzenia samowoli budowlanej dokonanej przez I. do zgodności z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonej decyzji, iż decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.1997r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].04.1997r. nakazującej wykonanie w terminie do dnia 31.12.1997r. czynności doprowadzających budynek mieszkalny z dwoma garażami do zgodności z warunkami technicznymi, nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art.156 par.1 kpa, które stwarzałyby konieczność jej eliminacji z obrotu prawnego z powodu nieważności. Zasada z art. 30, nieobowiązujacej od 1 stycznia 2004r,. ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), w myśl której "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd lub organ będzie ten sąd oraz organ związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy/ zasada ta jest obecnie powtórzona w art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – Dz.U.nr 153,poz.1270/. Oznacza to także, na gruncie rozpatrywanej sprawy, iż oddalenie przez NSA skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu ( w/w art. 30 ustawy o NSA) w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Taki pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia 18.12.1992r. I SAB 63/92 z powołaniem się m.in. na komentarz Kodeks Postepowania administarcyjnego J.Borkowskiego i B Adamiak z 1998r. a także w niepublikowanym postanowieniu NSA z 19 lutego 2001 r. sygn. akt II SAB 278/00-287/00 (niepublikowanym). W tym postanowieniu Sąd zwrócił, między innymi, uwagę, że próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez Sąd (oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) jest w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie. Pogląd ten zasługuje na pełną aprobatę. Przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku w wyroku z dnia 7 maja 1998r. w sprawie S.A./Bk 1021/97 było zbadanie legalności nałożenia na skarżących obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Strona skarżąca w postępowaniu przed Sądem wbrew twierdzeniom zawartym w skardze powoływała te same zarzuty, co w postępowaniu nieważnościowym, które następnie powtórzyła w niniejszej skardze i Sąd w powoływanym wyżej wyroku, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez zaskarżoną decyzję. Podkreślić należy, że wyroku z dnia 7 maja 1998r. Sąd odniósł się do wszystkich zarzutów skarżących, w tym dotyczących nieprawidłowo przeprowadzonych pomiarów, wysokości spornego budynku, problemu posadowienia budynku, obniżenia jego wysokości przez skarżących, a także co odległości między sąsiednimi budynkami. Nie będąc przy tym związany granicami skargi, Sąd zobowiązany był do jej kontroli także w aspekcie art.156 par.1 kpa i uznał iż jest ona zgodna z prawem. Podnoszona przez skarżącego w toku całego postępowania nieważnościowego okoliczność wybudowania przez sąsiada budynku w warunkach samowoli budowlanej nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Kwestia ta może być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. Sąd w pełni zgadza się z poglądem wyrażonym w wyroku NSA z dnia 24 maja 2002r. w sprawie IV S.A. 1960/00 powoływanym w zaskarżonej decyzji, ale jak to słusznie w niej podniesiono, w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego ani materialnego. Skoro Sąd nie stwierdził naruszenia prawa przez zaskarżoną decyzję, to na podstawie art.151 ustawy z ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.1153/ należało skargę oddalić.