IV SA 24/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie SNSA Anna Żak, As. WSA Grzegorz Czerwiński /spr./, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 08 czerwca 2004 roku sprawy ze skargi H.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie 154 kpa decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego skargę oddala Decyzją z dnia [...] grudnia 1992 roku, Nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] na podstawie art.37 ust.1pkt.1 i art.54 ust.1 ustawy z dni 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz.229 ze zmianami) nakazał H.K. rozbiórkę budynku letniskowego położonego na nieruchomości rolnej o nr ew. [...] w miejscowości M. w gminie P. W uzasadnieniu swojej decyzji Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] stwierdził, że budowa rozpoczęta została bez pozwolenia na budowę i nie istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej, gdyż Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] nie przewiduje zabudowy na terenie działki o nr ew. [...] oraz w jej sąsiedztwie. Decyzją z dnia [...] stycznia 1993 roku Nr [...] Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania H.K. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1992 roku. Pismem z dnia 16 lipca 1999 roku H.K. wystąpił o uchylenie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1992 roku w oparciu o przepis art.154 kpa. Decyzją z dnia z dnia [...] października 2002 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1993 roku Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1992 roku Nr [...] W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, że przedstawione przez H.K. nie przemawiają za uchyleniem przedmiotowej decyzji. Od powyższej decyzji odwołanie złożył H.K. podnosząc zarzut, że organ I instancji nie rozpatrzył merytorycznie kwestii istnienia słusznego interesu strony postępowania lub interesu społecznego koncentrując się na ocenie prawidłowości decyzji Wojewody [...]. Nadto podniósł zarzut, że organ I instancji nie rozpatrzył zgłoszonych przez niego wniosków dowodowych mających wykazać, że istnieją przesłanki faktyczne z uwagi na interes społeczny lub słuszny interes strony. Decyzją z dnia [...] listopada 2002 roku Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...] października 2002 roku, Nr [...] W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nie zaistniały przesłanki zmiany decyzji w trybie art.154 kpa. Nie przeprowadzenie dowodu z informacji na jakim etapie znajduje się postępowanie w sprawie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego gminy oraz dowodu z wizji lokalnej na działce zajmowanej przez skarżącego we wsi M. nie miało zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zgodnie z linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można w trybie art.154 kpa i art.155 kpa uchylić decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył H.K. podnosząc zarzut, naruszenia art.7 kpa, art.75 kpa, art.77 kpa i art.78 kpa poprzez nie uwzględnienie żądania strony co do przeprowadzenia dowodu mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz na dowolnym uznaniu, że nie istnieje w przedmiotowej sprawie słuszny interes strony postępowania. Zdaniem skarżącego zmiana planu zagospodarowania przestrzennego w gminie ma istotne znaczenie dla postępowania w niniejszej sprawie gdyż istnieje prawdopodobieństwo legalizacji wzniesionych budynków rekreacyjnych zaś nakaz ich rozbiórki na tym etapie sprawy kłóci się z interesem społecznym oraz słusznym interesem osób korzystających z tych obiektów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. W ocenie Sądu decyzja zaskarżona nie narusza prawa. Podstawową przesłanką zmiany ostatecznej decyzji w trybie art. 154 kpa jest stwierdzenie, iż na mocy tej decyzji żadna ze stron nie nabyła prawa. W wyroku z dnia 27 maja 2003 roku, sygn. akt IV SA 3205/01 (M. Prawn. 2003/14/627) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "nabycie praw" może nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek. "Nabycie praw" użyte w art. 154 i 155 KPA rozumie się szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawa". Z kolei w wyroku z dnia 23 marca 2001 roku, sygn. akt IV SA 1515/96 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "każde rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej, które kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawo". Oznacza to, że także w sytuacji, gdy ostateczna decyzja administracyjna nakłada na stronę obowiązek – ma ona znamiona prawne decyzji, z której strona "nabyła prawo", bowiem decyzja ta kształtuje sytuację prawną strony przez określenie, czy i jakie obowiązki i w jakim zakresie na niej ciążą". Podzielić należy pogląd wyrażony przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji, że w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można w trybie art.154 kpa i art.155 kpa uchylić decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu. W wyroku z dnia 14 lutego 2002 roku, sygn. akt 1076/00 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "decyzja o nakazie rozbiórki nie jest decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa - w rozumieniu art. 154 kpa". Również w wyroku z dnia 16 lutego 1998 roku, sygn. akt IV SA 709/96, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "nie można się zgodzić z twierdzeniem skarżącej, że organ pierwszej instancji mógł uchylić swoją prawomocną decyzję w oparciu o art. 154 kpa. Podstawowym warunkiem uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej przez organ administracji państwowej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia jest okoliczność, że z decyzji żadna ze stron nie nabyła prawa. Tymczasem decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego, zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwem nie jest taką decyzją, gdyż "nabycie praw" może nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek". Wobec braku podstawowej przesłanki do zmiany w trybie art.154 kpa decyzji nakazującej przymusową rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego jaką jest nie nabycie na mocy tej decyzji przez strony żadnych praw zbędne jest dokonywanie przez Sąd oceny czy spełnione zostały pozostałe warunki wymienione w tym przepisie tj. czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.