IV SA 2406/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Sędziowie (WSA, Izabela Ostrowska, Tadeusz Nowak, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2004 r. sprawy ze skarg L. O. i Z. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Burmistrz Gminy [...] decyzją z dnia [...] czerwca 1998 r., wydaną na podstawie art. 48 i 87 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., nakazał L. O. i Z. O. rozbiórkę samowolnie wybudowanego ogrodzenia od strony ulicy działek nr ewid. [...] i [...] w W. przy ul. P.. W uzasadnieniu podał, iż pismem z dnia [...].06.1998 r. L. i Z. O. zgłosiły zamiar dokonania wymiany starego ogrodzenia działek nr [...] i [...] na nowe. Z treści tego pisma wynikało, że inwestorki rozpoczęły już roboty budowlane, a złożony wniosek dotyczył zgody na dokończenie prac przy budowie tego ogrodzenia. W czasie przeprowadzonej w dniu [...].06.1998 r. wizji stwierdzono wykonanie betonowej podmurówki wzdłuż ul. P. oraz zabetonowanie metalowych słupków. Ustalono nadto, że linia nowego ogrodzenia została przesunięta w kierunku osi ulicy o ok. 1,5m w stosunku do przebiegu starego ogrodzenia oraz przesunięta o ok. 15m w kierunku osi ulicy w stosunku do przebiegu aktualnej linii rozgraniczającej ul. P., co jest niezgodne z § 41 rozporządzenia z dnia [...].07.1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W związku z tymi ustaleniami nakazano rozbiórkę ogrodzenia uznając, iż inwestor rozpoczął roboty budowlane przed dokonaniem zgłoszenia, co jest sprzeczne z art. 29 ust. 1 pkt 7 oraz art. 30 ust. 1, 1a i 2 ustawy Prawo budowlane. Odwołanie od tej decyzji wniosły L. i Z. O.. Zakwestionowały ustalenia organu, iż przesunęły ogrodzenie w kierunku osi ulicy i naruszyły linie rozgraniczające ul. P.. Wyjaśniły, iż linię ogrodzenia wytyczył wg mapy geodezyjnej uprawniony geodeta, który nie poinformował ich, że muszą otrzymać dodatkowe zezwolenie na ogrodzenie działek. Podmurówka została postawiona w linii już istniejących ogrodzeń sąsiednich posesji. Odwołujące się przyznały, iż roboty zostały rozpoczęte przed dokonaniem zgłoszenia, jednakże organ w terminie do [...] lipca 1998 r. tj. 30 dni od daty zgłoszenia nie zgłosił sprzeciwu, nie zobowiązał ich też do złożenia żadnych dokumentów. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy skarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, iż przeprowadzona w dniu [...].06.1998 r. wizja potwierdziła przystąpienie inwestorem do budowy ogrodzenia przed dokonanym w dniu [...].06.1998 r. zgłoszeniem, co stanowi naruszenie art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Organ I instancji prawidłowo zatem ustalił, ze ogrodzenie to powstało w ramach samowoli budowlanej, co obliguje do nakazania jego rozbiórki. Decyzja organu I instancji jest zatem prawidłowa, a podniesione w odwołaniu argumenty nie mogą skutkować jej uchyleniem. Postanowieniem z dnia [...].08.2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał sprostowania oczywistych omyłek w swojej decyzji z dnia [...] .05.2003 r. w ten sposób, że "W wersie 17 jest: "... Gminy [...] nr [...] z dnia [...].06.1998 a powinno być: "...Gminy [...] nr [...] z dnia [...].06.1998 r. ..." W wersie 26 jest: "W dniu [...].06.1998 r. przeprowadzono czynności kontrolne, ..." a powinno być: "W dniu [...].06.2003 r. przeprowadzono czynności kontrolne, ...". Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosły L. O. i Z. O.. Skarżące wskazały, że pismem z dnia [...].06.1998 r. dokonały zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia. Zwróciły się do organu o zezwolenie na wymianę starego ogrodzenia z podmurówką na nowe. Z pisma tego w żaden sposób nie wynikało, ze roboty przy budowie ogrodzenia zostały rozpoczęte. Organ I instancji błędnie potraktował czynności polegające na przygotowywaniu terenu budowy, jako jej rozpoczęcie. W złożonej skardze podniosły także, ze nie były obecne podczas dokonanych przez organ I instancji oględzin działki w dniu [...].06.1998 r. Nie został doręczony im protokół z tej kontroli, nie zostały także z nim zapoznane przez organ. Ponieważ nie były obecne przy oględzinach, nie miały możliwości obrony swoich praw w toczącym się postępowaniu. Niezależnie od powyższego wyjaśniły, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...].06.2003 r. ponownie przeprowadził oględziny wykonanych przez nie robót budowlanych i ustalił, iż ogrodzenie wykonane zostało w ramach odtworzenia poprzedniego zużytego ogrodzenia i przebiega po linii ogrodzenia starego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawiona w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), Sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji. Stosownie zaś do treści przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) , sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które strona podniosła w skardze. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 10 kpa, art. 79 kpa i art. 81 kpa. Powołany art. 10 kpa ustanawia zasadę czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że organ administracji zobowiązany jest m.in. zawiadomić stronę o wszczęciu postępowania, zapewnić jej prawo dostępu do akt, prawo zgłoszenia dowodów, prawo do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Organ zobowiązany jest także, zgodnie z art. 79 kpa zawiadomić stronę terminie i miejscu przeprowadzenia dowodów ze świadków, biegłych lub oględzin. Odnosząc powyższe uwagi do stanu rozpoznawanej sprawy stwierdzić, należy, że organy administracji publicznej obu instancji naruszyły omówione zasady postępowania administracyjnego. Wizja lokalna, której wynik miał podstawowe znaczenie w sprawie, została przeprowadzona z naruszeniem art. 10 § 1 kpa i art. 79 kpa. Organ, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 79 kpa, nie zawiadomił strony o miejscu i terminie wizji, uniemożliwiając jej tym samym wzięcie udziału w tej czynności oraz przygotowania się do niej. W toku przeprowadzania wizji strona ma bowiem prawo zadawać pytania świadkom, biegłym i innym stronom oraz składać wyjaśnienia (art. 79 § 2 kpa). W aktach postępowania administracyjnego brak jest także dowodów, że organ prowadzący postępowanie przed wydaniem decyzji pouczył stronę o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia. Organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę przeoczył wszystkie wskazane naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i ograniczył się w istocie wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji. Narusza to wyrażoną w art. 15 kpa zasadę dwuinstancyjności, zgodnie z którą każda sprawa administracyjna rozpoznawana i rozstrzygnięta decyzja organu I instancji podlega w wyniku wniesionego odwołania, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji. Ponieważ postępowanie dowodowe przed tym organem zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów kpa, mającym wpływ na wynik sprawy, brak było podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż organ orzekł rozbiórkę wybudowanego ogrodzenia, wskazując jako podstawę prawną swojej decyzji art. 48 Prawa budowlanego. Przepis ten dotyczy samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części. Ogrodzenie takim obiektem nie jest. Zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym, do którego art. 48 Prawa budowlanego nie powinien mieć zastosowania. Wskazane naruszenia przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, powodują uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Na podstawie art. 152 w/w ustawy orzeczono jak w pkt II wyroku.