IV SA 2421/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-30
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Mirosława Kowalska, Halina Kuśmirek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowoli budowlanej, polegającej na obmurowaniu istniejącego budynku gospodarczego, można zastosować przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i orzec nakaz rozbiórki, jeśli budowa pierwotnego obiektu miała miejsce przed wejściem w życie tej ustawy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. Kluczowe jest ustalenie, czy samowolne prace (obmurowanie budynku gospodarczego) miały miejsce w czasie obowiązywania Prawa budowlanego z 1974 r., co jest warunkiem zastosowania art. 37 ust. 1 tej ustawy i orzeczenia nakazu rozbiórki. Brak dokumentów potwierdzających datę budowy oraz sprzeczne oświadczenia inwestorów i organów uniemożliwiają prawidłowe zastosowanie przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczego, który został samowolnie obmurowany. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na Prawo budowlane z 1974 r., nakazał rozbiórkę obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, przyjmując, że budynek został wybudowany w 1987 r. Skarżąca podnosiła, że budynek istniał wcześniej, a w 1987 r. jedynie go obmurowano, kwestionując tym samym zastosowanie przepisów z 1974 r. i zasadność nakazu rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd Sędziowie WSA Mirosława Kowalska NSA Halina Kuśmirek (spr.) Protokolant Sylwia Mackiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003r nr.[...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r., na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., nakazał J. i A. K. rozbiórkę budynku gospodarczego murowanego o wymiarach 3,30m x 3,17m, samowolnie wybudowanego na nieruchomości przy ul. S. w [...].
Organ administracyjny podniósł, iż do tej inwestycji mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady m. [...] z dnia [...].09.1992 r. w sprawie zmiany Perspektywicznego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] – zatwierdzonego w dniu [...].12.1982 r., obszar na którym położona jest działka inwestorów oznaczony został symbolem [...] przeznaczony pod funkcje usługowo-techniczne. Nieruchomość inwestorów znajduje się w korytarzu projektowanej autostrady A[...], co wynika z ustaleń ogólnych tego planu. W sprawie więc ma zastosowanie art. 37 ust. 1 ustawy prawo budowlane z 1974 r.
Odwołanie od tej decyzji złożyli J. i A. K. podnosząc, iż obiekty garażu, budynku gospodarczego oraz ustępu były wcześniej wybudowane. W 1988 r. obiekty te zostały obmurowane drewnianymi ścianami. Potraktowanie więc tych budynków jako samowoli budowlanej i orzeczenie nakazu rozbiórki jest wysoce przesadzone. Kwalifikacja obszaru podana w planie zagospodarowania przestrzennego zaistniała dopiero w 1992 r., czyli wiele lat od powstania samowoli budowlanej. Po studium w roku 1995 przewiduje się na tym terenie budownictwo mieszkaniowo-usługowe. Nieaktualne są również zapisy planu dotyczące lokalizacji autostrady na tym terenie. Zapisy planu straciły ważność w 1999 r. Natomiast ustalenia wiążące trasę linii ekspresowej występują znacznie dalej.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy przyjął, iż budynek gospodarczy wybudowany został w 1987 r. Termin budowy został ustalony m.in. na podstawie oświadczeń inwestora zawartych w opisach technicznych dokumentacji inwentaryzacyjnej budynków przesłanych do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przez Starostwo Powiatu [...].
Inwestorzy nie uzyskali pozwolenia na te budowę. Niezgodność inwestycji z planem powoduje konieczność wydania nakazu rozbiórki w trybie art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r.
Skargę na tę decyzję złożyła J. K. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r., art. 35 ustawy o planowaniu przestrzennym w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego poprzez nakazanie rozbiórki w sytuacji, gdy obszar na którym znajduje się przedmiotowy budynek, może być wykorzystywany w sposób dotychczasowy oraz art. 39 prawa budowlanego przez brak odroczenia orzeczonej rozbiórki mimo zaistniałych ustawowych przesłanek.
W uzasadnieniu skargi powołano się na wyrok Sądu Najwyższego wydany 9 września 1993 r. sygn. akt III ARN 46/93 dotyczący interpretacji art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. oraz wyrok tego samego Sądu z dnia 29.05.1991 r. sygn. akt III AZP 3/91 w którym uznano brak podstaw do orzeczenia rozbiórki w sytuacji gdy teren na którym wzniesiono obiekt może być wykorzystywany w dotychczasowy sposób, do czasu zagospodarowania go zgodnie z ustaleniami planu.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z odmiennych przyczyn aniżeli zarzuty w niej podniesione.
W szczególności należy podnieść, iż zgodnie z art. 7 i 77 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Stosownie do wymogu art. 7 kpa organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością. Kwestią podstawową dal prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie, czy w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z 24 października 1974 r. prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.), czy tez przepisy budowlane obowiązujące wcześniej. Kontrola samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego i wydanie decyzji o jego rozbiórce, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, może nastąpić tylko wówczas, gdy budowa obiektu zrealizowana została w czasie obowiązywania ustawy prawo budowlane z 1974r.
Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, iż organ ten przyjął, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany w 1987 r. "Termin budowy został ustalony m.in. na podstawie oświadczeń inwestora, zawartych w opisach technicznych dokumentacji inwentaryzacyjnej budynków przesłanych do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przez Starostwo Powiatu [...]".
W przedstawionych Sadowi aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, czy oświadczeń wskazujących na realizacje budynku gospodarczego w 1987 r.
Z odwołania zaś wynika, iż inwestorzy w 1987 r. obmurowali jedynie dotychczas stojący budynek drewniany. Tę okoliczność przyznała na rozprawie skarżąca J. K. twierdząc, iż budynek gospodarczy został wybudowany w latach pięćdziesiątych a w 1987 r. wykonano jedynie jego remont.
W takiej sytuacji tylko do prac remontowych wykonanych samowolnie można byłoby zastosować przepisy prawa budowlanego z 1974 r. W zależności zaś od dokonanych ustaleń i przyjęcia daty budowy przedmiotowego obiektu należy rozważyć, czy jego realizacja pozostawała w zgodności z przepisami budowlanymi obowiązującymi w dacie budowy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło