IV SA 2433/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-30
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Mirosława Kowalska, Halina Kuśmirek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłance pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 kpa), może być skutecznie złożony przez osobę trzecią, nawet jeśli jest ona blisko spokrewniona z osobą faktycznie pozbawioną możliwości udziału?Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłance pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 kpa), może być złożony wyłącznie przez osobę, która faktycznie została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu. Osoba trzecia, nawet blisko spokrewniona, nie może skutecznie wystąpić z takim wnioskiem we własnym imieniu, a jedynie jako pełnomocnik osoby uprawnionej. Organy administracyjne, uznając brak przesłanki wznowieniowej, nie powinny merytorycznie badać kwestionowanej decyzji, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia decyzji Wojewody w postępowaniu wznowieniowym. Wnioskodawcy (T. S., H. S., A. S.) zarzucili organom uniemożliwienie im czynnego udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Organy administracyjne uznały, że nie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania, w szczególności pozbawienie możliwości czynnego udziału w postępowaniu nie dotyczyło T. S., a H. i A. S. byli prawidłowo powiadomieni o decyzjach, mimo że odbiór pokwitował T. S. jako dorosły domownik. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząc Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędziowie WSA Mirosława Kowalska,, NSA Halina Kuśmirek (spr.), Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. S. i T. S. na decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym oddala skargi
Wojewoda [...], po wznowieniu postępowania w dniu [...] maja 2002 r., decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku T. S., H. S. i A. S. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2002 r. znak [...] odmawiającą udzielenie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części piwnic i parteru budynku mieszkalnego, położonego przy ul. R. w L., na piekarnię i sklep ogólnospożywczy – odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej.
W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podniósł, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. We wniosku o wznowienie postępowania T. S., H. S. i A. S. zarzucili organom uniemożliwienie im czynnego udziału w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją.
Decyzja odmawiająca udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części obiektu budowlanego skierowana została do inwestora T. S., a także do wiadomości H. i A. S.. Odbiór decyzji dla trojga powyższych osób pokwitował T. S.. Również decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. została przesłana do tych samych osób i pokwitował jej odbiór inwestor.
Fakt, iż obecnie do wniosku zostały dołączone brakujące dokumenty, potwierdzające prawo inwestora do dysponowania działką nr [...], nie może skutkować podjęciem nowego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
Powodem odmowy udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części obiektu było stwierdzenie sprzeczności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Na tym terenie ustalenia planu zakazują realizacji funkcji niemieszkalnych.
W wyniku wznowienia postępowania, przedmiotowa sprawa nie mogła zostać inaczej rozstrzygnięta pod względem merytorycznym, niż nastąpiło to na wcześniejszym etapie odwoławczym w decyzji z dnia [...] kwietnia 2002 r.
Odwołanie od tej decyzji wniósł T. S., uznając za chybioną interpretację kwestii doręczenia decyzji. Ponadto organ całkowicie pominął argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r., jak też nie wskazał właściwego trybu odwołania..
Zdaniem odwołującego przesłanie zainteresowanemu H. i A. S. decyzji na adres T. S., nie spełnia wymogów prawidłowego doręczenia. Zainteresowany nie został pouczony o terminie i trybie odwołania, ponieważ ta cześć decyzji do niego się nie odnosi. Jeżeli decyzja została przesłana tylko do wiadomości, nie sposób mówić o uznaniu A. i H. S. za stronę postępowania. Ponadto na tym terenie prowadzona jest działalność gospodarcza przez różne podmioty i zezwolenia na jej prowadzenie zostały wydane.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy uznał, iż wobec faktu zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji dla H. i A. S. (przez T. S.) nie jest zasadny wniosek, iż pozbawiono te osoby możliwości obrony swoich interesów.
Skargi na tę decyzję wnieśli T. i A. S. oraz H. S..
W skargach podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniesiono okoliczność, iż przesłanie decyzji do wiadomości, nie świadczy o potraktowaniu A. i H. S. za stronę postępowania.
Ponadto zaskarżoną decyzja nie odniosła się do zarzutu nierównego potraktowania stron. Na tym samym bowiem osiedlu, gdzie rzekomo zakazana jest realizacja funkcji niemieszkalnych, prowadzona jest działalność gospodarcza przez kilka podmiotów. Takie postępowanie poddaje w wątpliwość zasadę, iż organy administracyjne stoją na straży praworządności i dążą do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Wydając decyzję o pozwoleniu na budowę, organ administracyjny związany jest decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jeżeli inwestycja byłaby sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, to organ miał możliwość działania na etapie pozwolenia na budowę. Ten sam organ dopuścił obiekt do użytkowania wydając stosowną decyzję.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2003 r. sygn. akt IV SA 5264 i 5265/02 skargi T. S., A. S. i H. S. zostały odrzucone, na skutek uchybienia terminu do wniesienia skargi.
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi złożyli H. S. i T. S..
Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny przywrócił H. S. i T. S. termin do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym, tylko w przypadku zaistnienia przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 i 145a kpa.
Stosownie do art. 147 kpa następuje ono z urzędu lub na żądanie strony – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie.
T. S., H. S. i A. S. składając wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r., wskazali jako podstawę złożonego wniosku art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Skoro zaś wniosek złożony został przez osoby będące stronami postępowania zwykłego, w terminie przewidzianym w art. 148 § 1 i 2 kpa, prawidłowo Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2002 r., wznowił postępowanie w tej sprawie.
Dopiero po wydaniu postanowienia organ administracyjny bada, czy podana we wniosku o wznowienie postępowanie podstawa wznowieniowa istnieje i wydaje stosownie do art. 151 kpa:
– decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy ustali brak przesłanek wznowieniowych z art. 145 § 1 lub 145a kpa (art. 151 § 1 pkt 1 kpa);
– decyzję uchylającą decyzję dotychczasową oraz nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, gdy stwierdzi wystąpienie przesłanek z art. 145 § 1 lub 145a kpa (art. 151 § 1 pkt 2 kpa).
Organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie uznały brak podstaw do wznowienia postępowania, wymienionych w art. 145 § 1 kpa.
Z całą pewnością przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, na którą powołali się skarżący, nie może dotyczyć osoby T. S.. Jego wniosek z dnia [...].01.2002 r. o zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego wszczął postępowanie administracyjne. Był on adresatem kwestionowanych decyzji odmownych i otrzymał tak decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].02.2002 r., jak i decyzję Wojewody [...] z dnia [...].04.2002 r. (pokwitowanie w aktach sprawy). Skarżący T. S. nie podnosi zresztą zarzutu braku własnego udziału w postępowaniu administracyjnym , zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...].04.2002 r. Wniosek o wznowienie i odwołanie od decyzji wydanych w postępowaniu wznowieniowym, zarzucają brak udziału w posterowaniu zwykłym przez H. i A. S. – rodziców T. s..
Skoro zaś wniosek o wznowienie postępowania oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 kpa dotyczył braku udziału w postępowaniu H. i A. S., tylko te osoby były uprawnione do złożenia wniosku o wznowienie. Jest to indywidualny interes prawny osoby, która uważa, iż bez własnej winy była pozbawiona udziału w postępowaniu administracyjnym. Nie mogła więc z takim wnioskiem wystąpić osoba trzecia, nawet blisko spokrewniona z uprawnionymi. Tak więc T. S. tylko jako pełnomocnik rodziców, a nie we własnym imieniu mógł złożyć wniosek o wznowienie postępowania oparty na takiej przesłance.
Organy administracyjne w uzasadnieniach swoich decyzji przedstawiły, iż H. i A. S. byli stronami postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...].04.2002 r. Otrzymali oni decyzję Wojewody [...] z dnia [...]04.2002 r. jak i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].02.2002 r. Odbiór tych decyzji w imieniu rodziców pokwitował dorosły domownik – sam inwestor T. S..
Zostały wiec stworzone możliwości prawne dla H. i A. S. do podejmowania przez nich czynności procesowych (np. odwołań) w celu obrony ich interesów prawnych.
Okoliczność iż H. i A. S. byli w decyzji wymienieni jako osoby którym doręcza się decyzję "do wiadomości", a nie jako adresatów samej decyzji, nie ma wpływu na ich uprawnienia jako strony postępowania. W otrzymanych decyzjach zostali poinformowani o przysługujących stronie środkach odwoławczych.
Przyjmując zaś brak przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa organy administracyjne nie powinny przeprowadzać merytorycznej kontroli kwestionowanej decyzji administracyjnej – art. 151 § 1 pkt 1 kpa.
Tego wymogu organy orzekające w postępowaniu wznowieniowym nie dopełniły. Uznając bowiem brak przesłanki wznowieniowej organy te w uzasadnieniach swoich decyzji odniosły się do pewnych kwestii merytorycznych np. niezgodności proponowanego nowego użytkowania obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Wejście w problematykę merytorycznej oceny kwestionowanych decyzji, zdaniem Sądu administracyjnego, naruszyło art. 151 § 1 pkt 1 kpa, jednakże to naruszenie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Podniesiona w skardze okoliczność, iż inni mieszkańcy osiedla, gdzie usytuowany jest obiekt należący do skarżących prowadzą działalność gospodarczą mimo sprzeczności jej z zapisami planu, a więc zarzut braku równości obywateli wobec prawa nie może stanowić przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 kpa i prowadzić do zmiany ostatecznej decyzji w trybie tych przepisów.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło