IV SA 2441/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski Sędziowie NSA Anna Żak (spr.) WSA Izabela Ostrowska Protokolant Eliza Kapłańska po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę. 7/IV S.A. 2441/02 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]czerwca 1996r. Wojewoda S. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] maja 1994r. zezwalającej S. P. na użytkowanie ogrodzenia wybudowanego na działce położonej we wsi H. od strony drogi N. W piśmie z dnia [...] lutego 2002r. H. W. wniósł o ponowne wszczęcie postępowania w sprawie uchylenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] maja 1994r. ponieważ nie spełnia "wymogów prawa budowlanego...". W piśmie z dnia [...]marca 2002 r. Wojewoda L. poinformował H. W., iż jego pismo zostało zakwalifikowane jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody S. i pouczył go o treści art.145 par.l kpa zobowiązując do sprecyzowania podstaw wznowienia postępowania. Ponieważ H. W. w odpowiedzi na to pismo, nie wskazał żadnej z podstaw wznowieniowych lecz podnosił zarzuty merytoryczne, co do decyzji o pozwoleniu na użytkowanie spornego ogrodzenia domagając się rozbiórki tego ogrodzenia oraz budynku mieszkalnego i gospodarczego położonego na sąsiedniej nieruchomości, organ administracyjny ponownie w piśmie z dnia [...] marca 2002r. zobowiązał go do podania podstaw wznowienia przedmiotowego postępowania. W piśmie z dnia [...]marca 2002r. H. W. jako podstawę wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody S. wskazał art.145 par.l pkt.2 kpa,, ponieważ decyzja z dnia [...] maja 1994r. została wydana w wyniku przestępstwa przez niedopełnienie przez organy administracyjne obowiązków polegające na wydaniu decyzji niezgodnej z prawem, ponieważ nie wzięto pod uwagę, że wzniesione przez " P. i G." obiekty budowlane są uciążliwe i utrudniają wjazd z drogi publicznej a poza tym naruszają jego własność o czym już wielokrotnie informował organy administracyjne. Wniósł o nakazanie rozbiórki tych obiektów budowlanych. Wojewoda L. decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. w powołaniu na art.150 par.l i art.149 par.3 kpa odmówił wznowienia postępowania w omawianej sprawie wyjaśniając, że nie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania wskazana przez wnioskodawcę tj. przesłanka wydania decyzji w wyniku przestępstwa- art.145 par.l pkt.2 kpa. Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji wniesionego przez H. W., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2002r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody L. W uzasadnieniu wskazał, iż stanowisko Wojewody L. odmawiającego wznowienia postępowania jest słuszne jednak z innych powodów niż organ I instancji wskazał to w motywach swej decyzji. W ocenie organu odwoławczego H. W. nie dotrzymał wskazanego w art.148 par.l kpa terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Zgodnie bowiem z dyspozycją tego artykułu wniosek taki powinien być wniesiony w terminie jednego miesiąca od momentu, w którym wnioskodawca dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Przy czym zgodnie z orzecznictwem NSA wnioskodawca był zobowiązany do wykazania, że wniosek złożył w terminie przewidzianym w art.148 par.l kpa. Jak wynika z akt sprawy , a w szczególności z pisma skarżącego z dnia [...] lutego 2002r. o rzekomym popełnieniu przestępstwa przez organ, który wydał decyzję z dnia [...] maja 1994r., skarżący wiedział w momencie wybudowania spornego ogrodzenia, najpóźniej zaś w czasie gdy decyzja Wojewody S. z dnia [...] czerwca 1996r. została mu doręczona czyli w dniu [...]czerwca 1996r. Złożenie zatem wniosku o wznowienie postępowania w dniu [...] lutego 2002r. nastąpiło z uchybieniem terminu wskazanego w art.148 par.l kpa. W tym stanie rzeczy należało utrzymać w mocy decyzję organu I instancji. Równocześnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił uwagę organowi I instancji, iż zbadanie i odniesienie się do podanych przez stronę przesłanek wznowienia postępowania nastąpić może dopiero w "drugiej fazie" postępowania wznowieniowego, następującej po ustaleniu dopuszczalności wznowienia postępowania, a więc po dokonaniu oceny, że został dochowany termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania oraz że nie ma przeszkód ani podmiotowych, ani przedmiotowych do wznowienia i kończącej się decyzją wydaną na podstawie art.151 kpa. Skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł H. W. Podniósł w niej, iż sporne ogrodzenie zostało zlokalizowane na nieruchomości stanowiącej jego własność, utrudnia wjazd do jego posesji i powinno zostać rozebrane. Następnie przedstawił w skardze historię stanu prawnego nieruchomości położonych we wsi H. nr[...]. i H. nr [...]oraz zarzucił, że usytuowanie spornego ogrodzenia narusza jego interes prawny. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Składając wniosek o wznowienie postępowania H. W. podniósł, że decyzja zezwalająca na użytkowanie ogrodzenia została wydana w wyniku przestępstwa /art.145 par.l pkt.2 kpa/, ponieważ organy administracyjne orzekające w sprawie nie dopełniły swoich obowiązków wydając decyzję niezgodną z prawem i lokalizacja obiektów budowlanych wzniesionych na sąsiedniej działce narusza jego własność a obiekty te powinny podlegać rozbiórce. Stosownie do treści art.145 par.l pkt.2 kpa. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Wznowienie postępowania na tej podstawie jest dopuszczalne jeżeli łącznie spełnione są trzy przesłanki: -musi mieć miejsce fakt popełnienia przestępstwa, -stwierdzony on jest prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu / z wyjątkami wskazanymi w art.145 par.2 kpa i art. 145 par. 3 kpa./ -pomiędzy wydaniem decyzji a popełnieniem przestępstwa istnieje związek przyczynowy. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją obejmuje jak, zauważył to organ odwoławczy, dwie fazy. Pierwsza z nich polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia, a w efekcie wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania/art.149 par.3 kpa. lub decyzji o odmowie wznowienia postępowania /art. 149 par.3 kpa./. Ocena formalnych podstaw wznowienia sprowadza się do badania, czy żądanie wznowienia zostało zgłoszone przez stronę, czy powołuje ona podstawy wznowienia wymienione w art.145 par.l kpa. oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania, określony w art.148 par.l kpa. W toku drugiej fazy postępowania, prowadzonej po wydaniu postanowienia o jego wznowieniu, zgodnie z art.149 par.2 kpa., prowadzone jest postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Tylko na tym etapie możliwy jest wgląd w materialnoprawny przedmiot sprawy, której wznowienie dotyczy. Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania jest możliwe tylko wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie formalne przesłanki wznowienia, a brak choćby jednej z nich skutkuje wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie merytorycznej decyzji dopóki nie zostanie dokonana taka ocena. Zatem organ obowiązany jest odmówić wznowienia postępowania w trzech przypadkach: - jeżeli żądanie wznowienia postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną w rozumieniu art.28 kpa, - jeżeli żądanie to wniesiono po upływie terminu, przewidzianego w art.148 par.l i 2 kpa. lub - jeśli w żądaniu wznowienia postępowania nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia określonych w art.145 par.l kpa. W niniejszej sprawie zachodzi trzeci z w/w przypadków- w żądaniu nie wskazano żadnej z przyczyn wznowienia wyczerpująco wskazanych w art.145 par.l kpa. W szczególności podnoszone przez skarżącego we wniosku o wznowienie z dnia [...] lutego 2002r., sprecyzowanego w dniu [...] marca 2002r, niedopełnienie obowiązków organu orzekającego w sprawie, w wyniku czego miało zostać naruszone prawo budowlane przez wydanie decyzji błędnie lokalizującej obiekty budowlane na sąsiedniej działce, naruszające własność skarżącego, utrudniające mu wjazd z drogi publicznej nie może być z przyczyn w/w, uznane za przesłankę wznowieniową z art.145 par.l pkt.2 kpa. Są to zarzuty merytoryczne kwestionujące nie tylko decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, ale także inne decyzje dotyczące innych niż sporne ogrodzenie, obiektów budowlanych wzniesionych na sąsiedniej nieruchomości. Powoływane we wniosku o wznowienie okoliczności były znane organowi, który wydał decyzję. Na marginesie zauważyć tylko należy, że gdyby nawet były to nowe okoliczności istotne dla sprawy, o których mowa w art.145 par.l pkt.5 kpa. nie znane organowi, który wydał decyzję to skarżący wiedział niewątpliwie o tych okolicznościach w dniu doręczenia mu decyzji przez organ II instancji tj. [...]czerwca 1996., tymczasem wniosek o wznowienie postępowania złożył w 2002r. czyli z uchybieniem terminu z art.148 par.l kpa. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skoro w omawianej sprawie okoliczności zgłoszone w żądaniu wznowienia postępowania nie pozostawiały żadnych wątpliwości, że nie należą one do wskazanych w art.145 par.l pkt.2 kpa., to odmowa wznowienia postępowania była prawidłowa i skargę należało oddalić na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r.nrl24,poz.ll53/.