IV SA 2442/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Sędziowie NSA WSA Izabela Ostrowska (spr.), As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Dorota Jackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].04.2002r. znak [...], działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania T. O.- utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].03.2002r. stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].12.1998r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. udzielającej T. i S. O. pozwolenia na użytkowanie budynku produkcyjnego oraz budynku gospodarczo-garażowego, rozbudowanych i zmodernizowanych w latach 1989-1990 bez wymaganego zezwolenia na budowę. Mając na uwadze czasokres w którym została zrealizowana inwestycja, w sprawie zastosowanie mają przepisy art. 40 i 42 ustawy prawo budowlane z 24.10.1974r.( Dz.U. Nr 38, poz.229 z późn. zm.) W ocenie obu organów Prezydent Miasta B. przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie winien był przeprowadzić postępowanie określone art. 40 cytowanej ustawy, a więc wyjaśnić, czy obiekty zostały posadowione zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz czy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ustawy ( stwierdzenie czy obiekt budowlany lub jego część nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę). Brak rozstrzygnięcia właściwego organu nadzoru budowlanego, co do możliwości pozostawienia samowolnie wzniesionych i zmodernizowanych obiektów budowlanych, czynił niemożliwym ich legalizację w oparciu o art. 42 ust. 3 prawa budowlanego z 24.10.1974r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy. Pominięcie określonego art.40 prawa budowlanego z dnia 24.10. 1974r. postępowania stanowi rażące naruszenie art. 40 oraz 42 prawa budowlanego co skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji w oparciu o art. 156 par.l pkt 2 kpa. Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła T. O. Domagając się jej uchylenia wskazała na naruszenie: * art. 156 par.l pkt 2 kpa, * wynikającej z art. 7 kpa zasady praworządności, - art. 42 ust.3 ustawy z dnia 24.10.1974r. prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 z póź. zm) w związku z art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7.07. 1994r. prawo budowlane ( Dz.U. Nr 89, poz.414 z póź. zm). Zdaniem skarżącej z chwilą objęcia przedmiotowej nieruchomości o pow.8,067 m2 zabudowanej budynkiem głównym i gospodarczym, na podstawie umowy dzierżawy z dnia 7.11.1989r., jasnym był cel i dalsze przeznaczenie przedmiotu dzierżawy. Protokół techniczny przekazania obiektu wskazywał na konieczność przeprowadzenia remontu oraz posadowienia pawilonu produkcyjnego i budynku gospodarczego. Postanowieniem z dnia [...].05.1989r. Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w B. zaopiniował pozytywnie lokalizację zakładu produkcji paluszków słonych, zaś Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. w dniu [...].06.1989r. pozytywnie zaopiniował projekt technologiczny zakładu produkcji paluszków. Dobra współpraca z władzami miejskim ustała z chwilą gdy S. O. w dniu 16.03.2000r. złożył wniosek o oddanie mu dzierżawionej nieruchomości w użytkowanie wieczyste. W odpowiedzi na skargę organ wniósł ojej uchylenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Okolicznością niekwestionowaną przez skarżących jest fakt wybudowania w latach 1989-1990 budynku produkcyjnego oraz garażowo-gospodarczego na działce położonej przy ul. [...] w B., bez pozwolenia na budowę. Organ I instancji udzielił T. i S. O. pozwolenia na użytkowanie w/w budynków na podstawie art. 42 ust.3 i art. 54 ust.l ustawy z dnia 24.10.1974r. prawo budowlane. Legalizacja samowoli budowlanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24.10.1974r. mogła nastąpić jedynie po przeprowadzeniu postępowania trybie art.40 lub w oparciu o art. 42 ust.2 cytowanej ustawy. Możliwość rozstrzygania na podstawie art. 40 wymaga w pierwszej kolejności wyjaśnienia czy nie zachodzą przesłanki z art. 37 prawa budowlanego, wykluczające pozostawienie samowoli budowlanej. Organ więc winien przede wszystkim sprawdzić czy obiekt budowlany nie znajduje się na terenie który nie jest przeznaczony pod zabudowę lub jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę oraz czy powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. O ile drugą z wymienionych przesłanek wyjaśnia pozytywnie dla inwestorów postanowienie Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...].05.1989r. oraz postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...].06.1989r., o tyle zasadnicza kwestia zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pozostały poza sferą zainteresowania właściwego organu, o czym świadczy brak podejmowanych w tym zakresie czynności i rozstrzygnięć, potwierdzony pismem Wiceprezydenta Miasta B. z dnia [...].01.2002r. Znajdujący się w aktach postępowania administracyjnego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta B. zatwierdzony Uchwałą Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...].04.1986r. Nr [...], ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. Nr [...], poz. [...], obowiązujący w okresie dokonania samowoli, określał, iż przedmiotowa działka na której wzniesiono obiekty budowlane położona jest na terenie oznaczonym symbolem [...] istniejące tereny leśne do przekształcenia w park leśny, zaleca się lokalizację usług turystyczno-wypoczynkowych, sportu. W takiej sytuacji legalizacja obiektu budowlanego, wzniesionego bez pozwolenia na budowę na gruncie, który w zatwierdzonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod zabudowę albo został przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę, jest możliwa tylko w razie dokonania odpowiednich odstępstw (zmian) od tego planu (art. 37 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 28 ust. 1 i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane - Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.)( tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13.12.1985r., Tli ARN 29/85,OSNC 1986/11/183). Obowiązujący w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony Uchwałą z dnia [...].11.1994r. lokalizował przedmiotowa działkę na terenie oznaczonym symbolem [...] - lasy ochronne miasta B. o funkcjach ekologicznych, rekreacyjnych wymagające dostosowania do w/w funkcji z zachowaniem naturalnego charakteru tworząc zespól przyrodniczo-kraj obrazowy. Okoliczność ta nie była przedmiotem ustaleń organu w zakresie możliwości postawienia samowolnie wzniesionych obiektów budów lanych objętych decyzją o pozwoleniu na użytkowanie. Zasadnie więc Wojewoda [...] oraz Główny Inspektora Nadzoru Budowlanego przyjęli, iż decyzja prezydenta Miasta B. zapadła z rażącym naruszeniem art. 40 i 42 ustawy z dnia 24.10.1974r. prawo budowlane ( Dz.U. Nr 38, poz.229 z póź.zm),co w konsekwencji skutkowało stwierdzeniem jej nieważności. Sąd Administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może ją uchylić tylko wówczas gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawu z tych względów skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2000r.-przepisy wprowadzające ustawę — prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271).