IV SA 2474/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.) Asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Ewa Oleksiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi "A." Spółdzielcza we W. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego - oddala skargę - Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. powołując się na art. 37 pkt. 1 i 2, art. 42 ust. 1 i 2, art. 46 ust. 2 i 3, art. 73 ust. 1 pkt. 1, art. 122 ust.l pkt. 1,3 i 5 oraz ust. 3, art. 123 ust. 2, art. 127 ust. 2 i 6, art. 128 ust. 1 pkt. 1,4,6,7,8,9 11 oraz ust.2 pkt. 1,3 i, art. 135 pkt. 3, art. 140 ust.2 pkt. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz.1229 ze zmianami), art. 32 ust. 1 pkt.l, art. 46 ust. 1,3,4 pkt.4 ppkt. a), art. 46 ust. 10, art. 138, art. 147 ust.6, art. 175, art.l81ust.2 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 200lr. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62 poz. 627 ze zmianami), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r. (Dz.U. Nr 179 poz. 1490), rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 listopada 2002r. (Dz.U. Nr 212 poz. 1799) oraz z dnia 23 stycznia 2003r. (Dz.U. Nr 35 poz. 38) oraz art. 104 i 108 § 1 kpa udzielił Spółce "A." S.A. z siedzibą w P. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód i wykonanie urządzeń wodnych dla odcinka Nr [...] autostrady [...], moduł [...] km [...] do [...]. Pozwolenie obejmuje: I. Przebudowę istniejących urządzeń melioracyjnych. II. Długotrwałe obniżenie poziomu wody gruntowej, wykonanie urządzeń wodnych i odprowadzenie wód z odwodnienia. III. Wykonanie przejścia przez wodę kabla światłowodowego łączności autostradowej. IV. Odprowadzenie wód gruntowych z powierzchni zanieczyszczonych do wód i do ziemi oraz wykonanie wylotów urządzeń kanalizacyjnych służących do wprowadzania ścieków do wód. V. Odprowadzenie oczyszczonych ścieków bytowych z MOP D., MOP K. oraz PPO G. do wód Kanału T. w km [...]. W pkt. VI, VII, VIII decyzja ustala warunki wykonani pozwolenia i zobowiązania nałożone na inwestora. W pkt. IX wskazuje dowody stanowiące podstawę wydania pozwolenia wodnoprawnego. W pkt. X ustala okres ważności pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód do dnia 31.12.2013r. W pkt. XI nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami oraz ważny interes społeczny. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła "A." Spółdzielcza we W. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewodzie [...] oraz wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu zarzuca naruszenie art. 75 § 1 i 78 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji przed zajęciem stanowiska przez stronę skarżącą, nie zawiadomienie pełnomocnika o podejmowanych czynnościach i nie doręczenie mu zaskarżonej decyzji. Strona skarżąca przyznaje, że organ zawiadomił ją o przystąpieniu do ponownego rozpoznania sprawy i zobowiązał do złożenia uwag w sprawie w terminie do dnia 15 marca 2003r. z czego się nie wywiązał ale nie zawiadomił o tym jej pełnomocnika. W dniu 2 kwietnia 2003r. pełnomocnik fax-em wniósł o przesunięcie terminu do złożenia uwag do dnia 14 kwietnia ale organ nie przedłużył uprzednio określonego terminu . Strona skarżąca w uzasadnieniu zarzutów podnosi, że wydanie pozwolenia wodnoprawnego na długotrwałe obniżenia poziomu wód gruntowych bez szczegółowej analizy wpływu na jakość gruntów i ich ewentualną degradację jest niedopuszczalne. Jednokrotne badanie poziomu wód gruntowych, które zostało wykonane nie daje gwarancji, że poziom tych wód został ustalony wystarczająco dokładnie. Brak dokładnie ustalonego stanu początkowego (stanu zerowego) może zaważyć w przyszłości na ewentualnych działaniach Spółdzielni w zakresie roszczeń związanych z negatywnymi skutkami obniżenia poziomu wód gruntowych. Za istotne uchybienie strona skarżąca uważa brak analizy skutków obniżenia poziomu wód gruntowych na jakość gleb przez nią użytkowanych a położonych w strefie leja depresyjnego. Minister Środowiska decyzją z dnia [...] maja 2003r. po rozpatrzeniu odwołania powołując się na art. 138 §1 pkt. 1 i 2 kpa oraz art. 122 ust. 1 pkt. 1,3 i 5 oraz ust.2 i 5, art. 128 ust. 1 pkt. 4, 6 i 9, ust. 2 pkt. 1,3 i 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. prawo wodne oraz § 3, 20 ust.1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29.11.2002r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód i do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. Nr 212 poz.1799): 1. uchylił pkt. VI.4.1) i VI.5 zaskarżonej decyzji i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie 2. uchylił pkt. X decyzji i orzekł: - ustalam termin ważności pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie wód opadowych do wód i do ziemi na 4 lata od dnia oddania do użytkowania przedsięwzięcia - ustalam termin ważności pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód i na długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej do dnia 31.12.2013r. 3. w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu przyznając, że Wojewoda nie dopełnił obowiązku doręczenia pełnomocnikowi strony zaskarżonej decyzji. Uchybienie to w ocenie organu nie przyniosło szkody stronie bowiem odwołanie od decyzji zostało wniesione w terminie. Nie jest to też uchybienie mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Nadto organ wskazał, że strona skarżąca powiadomiona o możliwości przedstawienia własnego stanowiska w sprawie do 15.03.2003r. zobowiązała się do przedłożenia ekspertyz do dnia 28.03.2003r. Ekspertyz nie przedłożyła ani w terminie ustalonym przez siebie ani też w późniejszym okresie do organu odwoławczego. Wyrażone w sporządzonym raporcie oceny oraz analizy wpływu obniżenia wód podziemnych na grunt Spółdzielni nie mogą być kwestionowane. Jako niezasadny organ uznał zarzut strony o braku analizy skutków długoterminowego obniżenia zwierciadła wód podziemnych na jakość gleb użytkowanych w strefie leja depresyjnego. Powołał się w tej mierze na obliczenia hydrogeologiczne, według których zasięg oddziaływania drenażu obejmuje tylko strefę około drenażową (1 m od drenażu) i nie wykroczy poza granice terenu inwestycji co oznacza, że nie zostaną naruszone interesy osób trzecich. Brak wielokrotnych badań położenia zwierciadła wód gruntowych podnoszony w odwołaniu w udokumentowanych warunkach gruntowo-wodnych w ocenie organu nie ma znaczenia, gdyż poziom wód gruntowych kształtują głównie warunki atmosferyczne (opady). Uzasadniając zmianę okresu ważności pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie wód opadowych organ powołuje się na dostosowanie do wymagań prawa wodnego określonych w art. 127 ust.3. Skargę na powyższą decyzje do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła "A." Spółdzielcza we W. W skardze zostały powtórzone te same zarzuty co w odwołaniu tj. naruszenie przepisów art. 75 § 1 kpa i art. 78 kpa. Zdaniem strony skarżącej naruszenie wskazanych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podnosząc powyższy zarzut strona wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003r., wstrzymanie wykonania decyzji i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według obowiązujących norm. W uzasadnieniu zarzutów - skarżąca strona przytacza te same argumenty co w odwołaniu. Powołuje się na okoliczność, że organ pierwszej instancji nie zawiadomił jej pełnomocnika o żadnych czynnościach i wydał decyzję przed zajęciem stanowiska przez stronę. Działając samodzielnie skarżąca choć zobowiązała się do złożenia uwag nie uczyniła tego nie wiedząc jak ma to zrobić. Wniosek pełnomocnika o przedłużenie terminu do złożenia uwag nie został uwzględniony. Pełnomocnikowi nie została też doręczona decyzja organu 1-szej Instancji. Organ odwoławczy zdaniem skarżącej strony oceniając zarzuty zbagatelizował je choć przyznał, że miały miejsce uchybienia. Takiej oceny skarżąca nie podziela gdyż całe postępowanie jest dotknięte wadą. Pełnomocnik był ustanowiony po to aby ją reprezentować. Nadto skarżąca wyjaśnia, że nie dostarczyła organowi własnych ekspertyz choć to zapowiedziała gdyż eksperci nie zakończyli jeszcze swojej pracy. Opracowanie jest wyjątkowo skomplikowane lecz niezbędne. Kwestionowana decyzja oparta nie na opinii niezależnego eksperta jest merytorycznie wadliwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł ojej oddalenie. W obszernym piśmie wywodzi, że uchybienia procesowe, które miały miejsce pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia zaś zarzuty dotyczące negatywnego oddziaływania odwodnienia na grunty strony skarżącej w świetle przedłożonych przez inwestora ekspertyz są bezzasadne. Zapowiedziana przez stronę skarżącą ekspertyza, która miała zawierać odmienne wnioski od tych zawartych w istniejących opracowaniach nie została doręczona ani organowi pierwszej instancji ani organowi odwoławczemu. Nie została też dołączona do skargi. Zawarta w skardze informacja, że nie została ukończona bez wskazania kiedy zakończenie prac nastąpi zmierza zdaniem organu do przedłużenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęte wnioskiem złożonym w imieniu inwestora przez T. Spółka z o.o. toczy się w istocie od marca 2002r. Skarżąca była zawiadamiana o czynnościach podejmowanych przez organ i zajmowała stanowisko w przedmiocie obniżenia poziomu wód gruntowych. Sprzeciw skarżącej wobec wnioskowanego przez inwestora zezwolenia na trwałe obniżenie poziomu wód gruntowych był motywowany wnioskami raportu oddziaływania na środowisko według których lej depresyjny spowodowany odwodnieniem terenu przewidzianego pod budowę autostrady wykroczy poza granice terenu i obejmie grunty należące do skarżącej. W związku z tym inwestor przedłożył nowy projekt układu drenokolektorów, który według załączonego opracowania (aneks do raportu) ograniczy zasięg drenażu tylko do strefy około drenażowej (ok. 1 m od drenażu) i nie wykroczy poza granice terenu inwestycji. Skarżąca została powiadomiona o nowym projekcie (pismo z dnia 5.09.2002r.) z prośbą o zapoznanie się ze zmianą. Nie zgodziła się z powyższymi wnioskami zawartymi w aneksie, wnioskowała o powołanie biegłego nie przedkładając żadnego własnego dokumentu w tej kwestii choć miała prawo do przedłożenia ekspertyzy wykonanej na własne zlecenie. W tej sytuacji Wojewoda nie miał podstaw by powoływać kolejnego biegłego zwłaszcza, że aneks do raportu został wykonany przez uprawnionego hydrogeologa, który nie wniósł do raportu żadnych uwag. Skarżąca została powiadomiona o stanowisku Wojewody w przedmiocie kwestionowanego raportu ze wskazaniem, że możliwe jest w późniejszym czasie nałożenie na inwestora określonych obowiązków gdyby zmiana przebiegu drenażu nie przyniosła oczekiwanych efektów o jakich mowa we wnioskach raportu. Stanowisko Wojewody znalazło odzwierciedlenie w kwestionowanej decyzji w pkt. VII 4.5, który przewiduje możliwość nałożenia na inwestora określonych obowiązków w przypadku naruszenia interesów osób trzecich. Zarzut zawarty w skardze, że eksperci na zlecenie skarżącej nie zakończyli opracowania przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji z uwagi na skomplikowany charakter prac a Wojewoda nie przedłużył terminu do przedłożenia ekspertyzy nie może w okolicznościach sprawy niniejszej skutecznie podważyć decyzji. Ekspertyza nie została przedłożona przez skarżącą na żadnym etapie postępowania administracyjnego choć w piśmie z dnia 17.03.2003r. skarżąca zapewniła organ, że przedstawi swoje stanowisko do 28 marca 2003r. i przedłoży ekspertyzę. Nie została też dołączona do skargi. Zarówno w odwołaniu jak i w skardze skarżąca sygnalizuje jedynie, że prace nad ekspertyzą trwają ale nie określa nawet orientacyjnego terminu zakończenia prac. Na przedłożenie ekspertyzy do czasu złożenia skargi miała około 5-ciu miesięcy. Organ odwoławczy trafnie zatem ocenił, że skarżąca zmierzała do przedłużenia postępowania. Ocenę tę potwierdza fakt, że do czasu rozpoznania skargi przez Sąd ekspertyza nie została przedłożona. Nie można więc skutecznie czynić zarzutu organowi, że nie uwzględnił żądania skarżącej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Żądanie to dotyczyło okoliczności już stwierdzonych innym dowodem przedłożonym przez inwestora, które nie zostały niczym podważone. Organ obligowany do załatwienia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oparł rozstrzygnięcie na opracowaniach przedłożonych przez inwestora, niedotrzymanie zaś terminu przez skarżącą, który sama określiła czyni bezskutecznym jej zarzut wydania decyzji bez zajęcia stanowiska w sprawie. Podnoszone w skardze zarzuty o charakterze procesowym dotyczące niezawiadomienia pełnomocnika o przystąpieniu do ponownego rozpoznania sprawy zobowiązanie strony a nie jej pełnomocnika do zajęcia stanowiska w sprawie i wreszcie niedoręczenie pełnomocnikowi decyzji były przedmiotem oceny organu odwoławczego gdyż są powtórzeniem zarzutów zawartych w odwołaniu. Organ odwoławczy wbrew twierdzeniom skarżącej nie zbagatelizował uchybień. Przyznał, że uchybienia miały miejsce i ocenił, że pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i ocenę tę Sąd podziela. Twierdzenie zawarte w skardze, że uchybienia te miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy nie zostało wykazane. Strona nie przytacza żadnych argumentów na jego poparcie. W wyniku uchybień organu skarżąca nie poniosła żadnej szkody. Odwołanie sporządzone przez pełnomocnika zostało wniesione w terminie a organ odwoławczy doręczył decyzję pełnomocnikowi i stronie. Uprawniona jest też ocena, że gdyby zobowiązanie do zajęcia stanowiska w sprawie zostało skierowane nie do strony ale do jej pełnomocnika to i tak nie zostałaby przedłożona ekspertyza skoro do czasu rozpoznania skargi skarżąca nie dysponuje ekspertyzą, która podważałaby istniejące w sprawie opracowanie. W tych okolicznościach należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002.155.1270) skargę oddalić.