IV SA 2476/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka Sędzia NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska (spr.) Asesor WSA Anna Szymańska Protokolant Julia Dobrzańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia P. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji, polegającej na budowie estakady wraz z dojazdami w ciągu ul. [...] i [...] w W. uchyla zaskarżone postanowienie Starosta Powiatu W. wydał w dniu [...].12.2001 r. postanowienie uzgadniające w zakresie ochrony środowiska warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie estakady wraz z dojazdami w ciągu ul. [...] i [...] na odcinku od [...] do ul. [...] w W. W postanowieniu zastrzeżono obowiązek spełnienia przez inwestora trzynastu warunków wyszczególnionych w sentencji tego postanowienia. Na postanowienie to złożono 30 zażaleń: 28 zażaleń złożyły osoby fizyczne, dwa – stowarzyszenia: Stowarzyszenie P. w W. i Stowarzyszenie P. w W. W jednobrzmiących zażaleniach, złożonych przez osoby fizyczne zarzucono, że kwestionowane postanowienie wydane zostało z istotnym naruszeniem art. 7, 8, 9, 10 i 11 kpa. W zażaleniu Stowarzyszenia P. podniesiono: 1. nie dość wnikliwe rozważenie kwestii przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu i zanieczyszczenia powietrza w budynkach mieszkalnych, znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonej estakady. Zdaniem Skarżącego Stowarzyszenia przewidziane w raporcie oddziaływanie środowiska metody zabezpieczające przed hałasem są niewystarczające, w szczególności dla mieszkań położonych powyżej założonych ekranów, a nadto – nie uwzględniają stanu, jaki istnieć będzie przy otwartych oknach. 2. zamierzona estakada nie została przewidziana w planie zagospodarowania przestrzennego - ogólnym - 1992 r. - dla dzielnicy W. z 1994 r. 3. Ponieważ uciążliwości związane z hałasem i zanieczyszczenie powietrza nie dadzą się wyeliminować - należałoby utworzyć obszar ograniczonego użytkowania po obu stronach zamierzonej estakady. 4. wprowadzenie trasy przelotowej w gęsto zabudowanym śródmiejskim rejonie miasta narusza generalne zasoby zrównoważonego rozwoju miast, a ponadto ingeruje bezpośrednio w walory S., które są chronione prawem, 5. Wątpliwa jest potrzeba wykonania arterii przelotowej przez środek miasta wobec istnienia [...],[...],[...] i [...] (przez most P.). Stowarzyszenie P. zarzuciło, że dołączony do wniosku o uzgodnienie i powołany w kwestionowanym postanowieniu Raport oddziaływania na środowisko budowy estakady pobieżnie omawia kwestię warunków geologicznych S., pomijając wykonaną w 1982 r. i zaktualizowaną w 1998 r. analizę warunków geologicznych i prognozy stateczności S. dla celów zagospodarowania przestrzennego, z którego wynika, że S. jest niestabilna, budynki istniejące obecnie przy ul. [...],[...],[...],[...] i [...] niszczeją. W czasie prowadzenia planowanych robót przy budowie estakady może wystąpić osunięcie się S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie podając, iż działa "po rozpoznaniu zażaleń na postanowienie Starosty Powiatu W.". W uzasadnieniu tego postanowienia omówiono podstawę prawną działania, wskazano, że uzgodnienie dokonywane w oparciu o te przepisy dotyczy wyłącznie oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć, natomiast ocena zgodności inwestycji z planem nie należy do kompetencji organu uzgadniającego. Skargę na to postanowienie wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego Stowarzyszenie "P." podtrzymując zarzuty, zawarte w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, który w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) jest właściwy do rozpoznania sprawy niniejszej – zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie zostało wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Podstawą rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji jest wniesienie środka zaskarżenia od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W wypadku złożenia zażalenia (odwołania) przez kilka podmiotów organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć je wszystkie, po uprzednim dokonaniu (w fazie wstępnej) oceny, czy środki zaskarżenia pochodzą od podmiotów uprawnionych do wniesienia środka odwoławczego oraz czy zostały wniesione z zachowaniem terminu, a także czy nie zawierają braków formalnych. W przypadku negatywnego wyniku czynności podjętych w postępowaniu wstępnym – organ odwoławczy wydaje albo postanowienie o niedopuszczalności odwołania, albo postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia środka odwoławczego albo – wzywa wnoszącego środek odwoławczy do uzupełnienia braków formalnych. Postępowanie rozpoznawcze zakończone wydaniem orzeczenia zostaje więc uruchomione dopiero po dokonaniu ustaleń i sprawdzeń w fazie wstępnie i ewentualnym wydaniu stosownych postanowień w kwestii dopuszczalności bądź terminowości poszczególnych środków środka zaskarżenia, wniesionych w sprawie, bądź uzupełnienia braków formalnych. W sprawie niniejszej organ II instancji pominął tę wstępną fazę postępowania mimo, iż: - zażalenia J. S. i M. M. nie zostały podpisane - zażalenia J. i I. K. oraz K. i W. L. podpisane zostały tylko przez jedną osobę - H. P. nie posiadała legitymacji do wniesienia odwołania (w zażaleniu podała, że nie jest jeszcze właścicielką lokalu mieszkalnego – sprawa spadkowa w toku, zaś nie odebrane przesyłki awizowane, kierowane na adres [...] nie były odbierane, pomoże wskazywać, że osoba ta nie mieszka nawet pod tym adresem). W zaskarżonym postanowieniu nie wskazano, które ze złożonych zażaleń zostały rozpoznane. Należy przy tym podkreślić, że obowiązkiem organu II instancji było załatwienie wszystkich zażaleń, co oczywiście nie oznacza, że powinny one być załatwione w ten sam sposób. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Na marginesie jedynie zwrócić należy uwagę, że podstawowym obowiązkiem organu drugiej instancji jest ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w środkach zaskarżenia. W sprawie niniejszej w zażaleniach podniesiono szereg zarzutów merytorycznych, szczegółowo i obszernie motywowanych. W zaskarżonym postanowieniu organ orzekający ograniczył się do: 1. przytoczenia podstaw prawnych upoważniających starostę do wydawania postanowienia o uzgodnieniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji mimo, iż ta kwestia nie była przedmiotem żadnego ze złożonych zażaleń. 2. wyjaśnienia, że o zgodności zamierzonej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego orzeka Burmistrz Gminy W. "prowadzący postępowanie główne o wydanie decyzji o warunkach zabudowy". Pozostałe, liczne zarzuty, nie zostały rozpatrzone, co należałoby ocenić, jako naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, przede wszystkim zasady ogólnej prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 kpa, zasady praworządności , z której dla organu II instancji wypływa obowiązek czuwania nad zgodnością z prawem orzeczeń organu I instancji, zasady dwuinstancyjności, z której wynika, że organ II instancji rozpoznaje ponownie sprawę co do istoty. Obowiązany jest więc rozpatrzyć środek zaskarżenia zgodnie z treścią art. 138 kpa, to jest dochowując merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji z rozważeniem zarzutów zawartych w środku zaskarżenia. Takim wymogom nie odpowiada zaskarżone postanowienie, wydane z całkowitym pominięciem zrzutów zawartych w zażaleniach.