IV SA 2516/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Teresa Kobylecka (spr.) Sędziowie NSA Barbara Gorczycka - Muszyńska Tadeusz Cysek Protokolant Agnieszka Foks – Skopińska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2004r. sprawy ze skargi Cukrowni [...] w W. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...]maja2002r. Nr [...] w przedmiocie opłat za odprowadzanie ścieków. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz Cukrowni [...] w W., kwotę 10.989 zł (dziesięć tysięcy dziewięćset osiemdziesiąt dziewięć) tytułem kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. Wojewoda [...] ustalił na podstawie art. 56 i art. 56a ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 38, poz. 230 ze zm.) w zw. z § 5, § 7 i § 9 ust. 1, 2, 4 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1993 r. w sprawie opłat za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych (Dz. U. Nr 133, poz. 637 ze zm.) oraz art. 104 kpa dla Cukrowni [...] w W. opłatę za rok 2000 za wprowadzanie ścieków - w kwocie 583 795, 49 zł. Po rozpatrzeniu odwołania Cukrowni [...] w W. Minister Środowiska, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 56, 56a i 132a ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm.) oraz § 7 ust. 5 i 6 pkt 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1993 r. w sprawie opłat za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych (Dz. U. Nr 133, poz. 637 ze zm.) -uchylił w/w decyzję Wojewody i ustalił opłatę na kwotę 549 454,61 zł. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że po wygaśnięciu decyzji czasowo zwalniającej Cukrownię do dnia 31.XII. 1984 r. z obowiązku wykonania urządzeń zabezpieczających wody przed zanieczyszczeniem, Cukrownia nie posiadała pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków, jak również nie złożyła wniosku o udzielenie takiego pozwolenia wodnoprawnego w terminie określonym w art. 132a ustawy Prawo wodne z 24 października 1974 r. Przepis art. 132a obligował organ do wymierzenia w takiej sytuacji 10-krotnie podwyższonej opłaty. Przepis ten nie umożliwia umorzenia tej podwyższonej opłaty, ani przesunięcia terminu płatności. Jednak organ odwoławczy stwierdził, że przy ustalaniu wysokości opłaty zastały przyjęte przez organ I instancji nieprawidłowe stawki. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła Cukrownia [...] w W., wnosząc ojej uchylenie lub stwierdzenie nieważności. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło już pod rządami ustawy z dnia 18.VII.2001 r. Prawo wodne, która w art. 204 ust. 2 przewidywała stosowanie przepisów dotychczasowych w "sprawach wszczętych a nie zakończonych wydaniem decyzji ostatecznej przed dniem wejścia w życie ustawy, w zakresie opłat (pkt 1) za szczególne korzystanie z wód, z wyłączeniem opłat za pobór wody i odprowadzanie ścieków". Wskazany przepis, zdaniem skarżącego wyłączał stosowanie dotychczasowych przepisów w zakresie opłat za odprowadzanie ścieków, a także w zakresie przewidzianym w art. 132a ust. 3 dotychczasowej ustawy, który przewidywał, że w wypadku nie złożenia w terminie wniosku o zezwolenie wodnoprawne, zakłady o których mowa w ust 2 będą uiszczać do czasu uzyskania pozwolenia wodnoprawnego podwyższone 10-krotnie opłaty za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych. Ponadto skarżący podniósł, że przepis art. 132a ustawy z dnia 1974 r. uchylony został z dniem l.X.2001 r. przez art. 45 pkt 25 ustawy z dnia 27.VII.2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo o ochronie środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085) i nie mógł być traktowany w rozumieniu powołanego art. 204, jako "przepis dotychczasowy", obowiązujący przed dniem wejścia w życie nowego prawa wodnego i mogący stanowić podstawę wydania decyzji o opłacie za odprowadzanie ścieków, podwyższonej dziesięciokrotnie. Skarżący podniósł także, że w decyzji nie wskazano podstawy prawnej, na podstawie której decyzję podjął wojewoda zamiast starosty, uprawnionego do nakładania opłat przez art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 24.X.1974 r. Prawo wodne. Minister Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w decyzji, a nadto podnosząc, że do opłat będących przedmiotem skargi ma zastosowanie art. 204 ust. 3 nowej ustawy Prawo wodne, stanowiący, że w sprawach opłat należnych za okres sprzed wejścia w życie ustawy Prawo wodne stosuje się przepisy dotychczasowe, zaś potwierdzeniem tej tezy jest przepis art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo o ochronie środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw - Dz. U. Nr 100, poz. 1085), który wskazuje, że w sprawach opłat za szczególne korzystanie z wód należnych za okres do dnia wejścia w życie art. 272 -321 Prawa wodnego stosuje się przepis dotychczasowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Decyzja organu I instancji ustalająca opłatę za szczególne korzystanie z wód, jakim w sprawie niniejszej było odprowadzanie ścieków do wód bez pozwolenia wodnoprawnego, zapadła dnia [...] kwietnia 2001 r., zaś decyzja organu II instancji zapadła [...] maja 2002 r. Z akt sprawy wynika, że postępowanie w sprawie wymierzenia opłaty wszczęte zostało dnia 23 stycznia 2001 r., a zatem pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm.) Prawo wodne. Również decyzja organu I instancji zapadła pod regulacją prawna wynikającą z tejże ustawy. Zgodnie z przepisem art. 56 ust. 3 tej ustawy, w brzmieniu nadanym mu przez art. 18 pkt 3 ustawy z dnia 22.XII.2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2000 r., nr 120, poz. 1268) i obowiązującym od dnia 30.111.2001 r. - opłaty za pobór wody 1 wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, ustalał i pobierał wojewoda na podstawie informacji zakładu. Zatem ten zarzut skarżącej Cukrowni, że orzekał w I instancji organ niewłaściwy jest chybiony na tle obowiązujących w dacie wydawania tej decyzji przepisów. W dacie orzekania organu odwoławczego obowiązywała już nowa ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 229 ze zm.), która weszła w życie dnia 1 stycznia 2002 r. Zgodnie z treścią przepisu art. 204 ust. 2 tejże ustawy w sprawach wszczętych, a niezakończonych wydaniem decyzji ostatecznej przed dniem wejścia w życie ustawy, dotyczących opłat za szczególne korzystanie z wód -z wyłączeniem opłat za pobór wody i odprowadzanie ścieków - stosuje się przepisy dotychczasowe. Właśnie do opłat za pobór wody i odprowadzanie ścieków została tym przepisem wyłączona możliwość stosowania przepisów dotychczasowych, mimo że są to także opłaty za szczególne korzystanie z wód. Zauważyć także należy, że zastosowany przez organ odwoławczy przepis art. 132a ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r., pozwalający na zastosowanie 10-krotnie wyższej opłaty za szczególne korzystanie z wód bez pozwolenia wodnoprawnego został skreślony już z dniem 1 października 2001 r. (przez art. 45 pkt 25 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo o ochronie środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw - Dz. U. Nr 100, poz. 1085) i nie obowiązywał w dacie orzekania przez organ II instancji, zaś inny przepis tej ustawy nie uprawniał do dokonania podwyższonej opłaty z tego tytułu. Zatem w zaskarżonej decyzji dokonano naliczenia 10-krotnie zwiększonej opłaty bez podstawy prawnej. Powołany przez Ministra Środowiska w odpowiedzi na skargę przepis art. 9 ust. 1 w/w ustawy wskazujący na stosowanie przepisów dotychczasowych m.in. do opłat za szczególne korzystanie z wód wprowadzony został dnia 21.X.2001 r., zaś przepis art. 204 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, wyłączający stosowanie do tych spraw przepisów dotychczasowych obowiązuje od 1 stycznia 2002 r., a zatem ten przepis był wiążący dla organu odwoławczego w sprawie niniejszej. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że w sprawie niniejszej ma zastosowanie przepis art. 204 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, który stwierdza, że w sprawach opłat należnych za okres sprzed wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, gdyż ustęp 3 tego przepisu dotyczy sytuacji, gdy postępowanie o należne opłaty nie zostało jeszcze wszczęte. Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, w związku z czym Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. la ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 135, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w wyroku. Ponadto na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 i 205 § 1 cyt. ustawy w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyrok ma ten skutek, iż organ odwoławczy rozstrzygnie sprawę mając na uwadze ocenę prawną zawartą w wyroku Sądu (art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)