IV SA 2517/02
WyrokWSA w Warszawie2004-02-10
Skład orzekający: B. Gorczycka - Muszyńska, T. Kobylecfa, W. Zielińska - Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy proces gotowania i sterylizacji odpadów zwierzęcych w destruktorach typu [...] stanowi termiczne przekształcanie odpadów w rozumieniu przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska i ustawy o odpadach, co uzasadnia nałożenie obowiązku przedłożenia przeglądu ekologicznego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Środowiska oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób należyty, czy posiadane przez skarżącą Spółdzielnię "A." destruktory typu [...] służą do termicznego przekształcania odpadów. Brak było opinii biegłego, a ogólnikowe stwierdzenia organów, niepoparte dowodami, stanowiły dowolne rozstrzygnięcie. W konsekwencji, nałożenie obowiązku przedłożenia przeglądu ekologicznego nastąpiło z naruszeniem przepisów KPA dotyczących wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.Stan faktyczny
Spółdzielnia "A." została zobowiązana przez Wojewodę do przedłożenia przeglądu ekologicznego instalacji do termicznego przekształcania odpadów. Spółdzielnia odwołała się, twierdząc, że nie posiada takiej instalacji, a jedynie destruktory do gotowania i sterylizacji odpadów zwierzęcych, co nie jest termicznym przekształcaniem. Minister Środowiska utrzymał decyzję Wojewody w mocy. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy Prawo ochrony środowiska, podtrzymując swoje stanowisko co do charakteru procesu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Środowiska oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, zasądził od Ministra Środowiska na rzecz A. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Gorczycka - Muszyńska (spr.) Sędzia NSA T. Kobylecfa Asesor WSA W. Zielińska - Baran Protokolant G. Dalba po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A. w W. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania przeglądu ekologicznego dla instalacji do termicznego przekształcenia odpadów I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz A. kwotę 10 zł (dziesięć zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. w powołaniu na art. 32 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100 poz. 1085 ) zobowiązał Spółdzielnię [...] " A." w W. do przedłożenia w terminie do 30 czerwca 2001 r. przeglądu ekologicznego instalacji do termicznego przekształcenia odpadów, zlokalizowanej w Zakładzie Utylizacji [...] w K.
W odwołaniu od tej decyzji A. zarzuciła, że nie posiada spalarni odpadów ani innych urządzeń, w których byłoby prowadzone spalanie odpadów.
Posiada natomiast zespół 12 destruktorów typu [...] do destrukcji odpadów zwierzęcych, w których dokonywane jest gotowanie i sterylizacja oraz suszenie.
Proces ten nie ma charakteru termicznego przekształcania odpadów.
Podnosi także, że gdyby zakład posiadał instalację do termicznego przekształcania odpadów, to wszelkie pozwolenia na prowadzenie tej działalności powinien wydawać Wojewoda. W omawianej sprawie wszelkie pozwolenia wydawał Starosta.
Minister Środowiska decyzją z dnia [...] maja 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że wprawdzie instalacja do przerobu odpadów zwierzęcych zainstalowana w zakładzie odwołującego się zakładu nie jest typową spalarnią, jednak należy zaliczyć ją do instalacji innych niż spalarnia, gdyż służy do termicznego przekształcania odpadów. W destruktorach typu [...] zachodzą bowiem procesy charakterystyczne dla termicznego przekształcania odpadów. Dlatego konieczne jest sporządzenie i przedłużanie przeglądu ekologicznego w myśl art. 32ust. 1 i 6 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony i środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 100 poz. 1085).
Skargę na tę decyzję wniosła A. w W. zarzucając, że zaskarżona decyzja wydana została z istotnym naruszeniem art.6, 7, 8, 9, 11 i 77 kpa oraz przepisów pow. ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.
W skardze podtrzymano zarzut, zawarty w odwołaniu, że postępowanie z odpadami na terenie zakładu w K. ma charakter obróbki termicznej ( zbliżonej do gotowania w szybkowarze), a nie przekształcanie termiczne charakterystyczne dla procesów spalania.
Zdaniem skarżącego błędne jest stanowisko organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu decyzji, że przekształcanie termiczne może odbywać się w zasadzie w dowolnym zakresie temperatur. Przy takiej definicji należałoby przyjąć, że każda zmiana temperatur, w tyra także schładzanie jest termicznym przekształceniem, bez względu na rodzaj urządzenia, w którym proces ten zachodzi i bez względu na gradient temperatury. Przyjęcie takiego rozumowania byłoby sprzeczne z § 16 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 marca 2002 r. w sprawie wymagań, dotyczących prowadzenia procesu termicznego przekształcania odpadów ( Dz. U. Nr. 37 poz. 339) w którym wprawdzie wymienione są odpady zwierzęce, ale "istotą tego punktu jest raczej spalanie całych zwierząt, niż produkcja pasz z przebadanego weterynaryjnie odpadu zwierzęcego głównie pochodzenia wołowego".
Skarżąca akcentuje, że z uwagi na niedawne wejście w życie ustawy i brak jakichkolwiek interpretacji pochodzących od placówek naukowo - badawczych czy utylizacja odpadów w kotłach [...] jest termicznym przekształceniem odpadów czy też nie- " Minister Środowiska powinien powołać się na bardziej konkretne argumenty ( np. rzeczoznawców w tej materii) niż tylko sucho stwierdzać, że przekształcenie termiczne stanowi szczególny przypadek procesu chemicznego" i ze "definicja termicznego przekształcenia odpadów nie określa temperatur, dla których proces ten jest charakterystyczny". Reasumując skarżąca wyraża pogląd, że termiczne przekształcenie odpadów może zachodzić jedynie w
* spalarniach odpadów niebezpiecznych
* innych urządzeniach, wymienionych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z
dnia 29 stycznia 2002 r. w sprawie rodzajów odpadów innych niż niebezpieczne
oraz rodzajów instalacji i urządzeń, w których dopuszcza się ich termiczne
przekształcenie.
W pozostałych przypadkach jest to utylizacja odpadów, która nie ma charakteru termicznego przekształcenia odpadów i niedopuszczalne jest swobodne rozszerzanie definicji tego pojęcia.
Skoro zatem nie zostało wykazane, że posiadane przez skarżącego destruktory są instalacjami do termicznego przekształcania odpadów, to nałożenie na skarżącego obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego (co wiąże się z wydatkowaniem znacznych kwot pieniężnych na jego opracowanie) jest nieuzasadnione.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł ojej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podstawą materialno - prawną wydanej decyzji jest przepis art.32 pow ustawy z dnia 27 lipca 2001 r., który w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji w ust. 1 stanowił, że " Wojewoda zobowiąże, w drodze decyzji, zarządzających spalarniami odpadów do przedłożenia przeglądu ekologicznego; przegląd należy przedłożyć do dnia 30 czerwca 2002 r. "
W myśl ust. 6 tego przepisu " przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio do posiadaczy odpadów, którzy przyjmują odpady do termicznego przekształcenia w instalacjach i urządzeniach innych niż spalarnia odpadów" Istota sprawy sprowadzała się do rozstrzygnięcia czy posiadane przez skarżącego destruktory - kotły [...], służące utylizacji odpadów są urządzeniem służącym do termicznego przekształcenia czy też nie. Skarżące zakłady w odwołaniu szczegółowo opisały technologię utylizacji odpadów zwierzęcych. Utylizacja ta, jak wynika z ich twierdzeń, stanowi jedno z ogniw procesu wytwarzania mączek mięsno - kostnych i polega na gotowaniu i sterylizacji surowca, jakim są odpady poubojowe. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 2 pkt. 20 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o odpadach ( Dz. U. Nr 62 poz. 628 ze zmianami) - przez termiczne przekształcenie odpadów " rozumie się procesy utleniania odpadów, w tym spalanie, zgazowywanie lub rozkład odpadów, w tym rozkład pizolityczny, prowadzone w przeznaczonych do tego instalacjach lub urządzeniach na zasadach określonych w przepisach szczegółowych".
Przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. i przepisy ustawy o odpadach a także rozporządzenia wykonawcze do tych ustaw nie dają odpowiedzi na pytanie, czy gotowanie i sterylizacja § 9 są procesem utleniania.
Dla rozstrzygnięcia sprawy niezbędne było także wykazanie, czy kotły tupu [...] są "przeznaczoną do tego instalacją lub urządzeniem". Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji działają na podstawie przepisów prawa. Chodzi tu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Nie mogło więc uzasadniać stanowiska organu I instancji powołane w odpowiedzi na odwołanie pismo dyrektora Biura Orzecznictwa i Administracji w Ministerstwie Środowiska z dnia [...] marca 2002 r. zawierające ( rzekomo, bo pisma tego nie dołączono do akt) wyjaśnienie, ze w destruktorach zachodzi proces termicznego przekształcenia odpadów. W sytuacji braku wskazówek zawartych w normach powszechnie obowiązującego prawa obowiązkiem organu było odwołanie się do opinii biegłego. Ocena tej kwestii wymagała wiadomości specjalistycznych. Ogólnikowe stwierdzenia organów zawarte w uzasadnieniach, nie poparte żadnym dowodem, należy ocenić w tych warunkach jako dowolne. Zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego powoduje, że rozstrzygniecie dotyczące nałożenia na skarżący zakład obowiązku przedłożenia przeglądu ekologicznego w powołaniu na art. 32 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. wydane zostało bez prawidłowego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, a więc z naruszeniem art. 7 77 § 1 i 107 § 3 kpa.
Ujawnione wady proceduralne maja wpływ na treść rozstrzygnięcia i dlatego powodują uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło