IV SA 2530/02

WyrokWSA w Warszawie2004-01-28

Skład orzekający: Sędzia NSA Z. Flasińska, WSA M. Małaszewska-Litwiniec, Sędzia NSA Z. Niewiadomski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, której interes prawny może być naruszony przez uzgodnienie konserwatorskie dotyczące rozbudowy budynku, ma przymiot strony w postępowaniu uzgodnieniowym, nawet jeśli organ odwoławczy uznał, że postępowanie to dotyczy wyłącznie interesu publicznego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może kategorycznie odmawiać przymiotu strony osobie, która wywodzi swój interes prawny z faktu, że uzgodnienie dotyczy rozbudowy budynku położonego częściowo na jej działce. Postępowanie uzgadniające w zakresie ochrony konserwatorskiej jest częścią postępowania o ustalenie warunków zabudowy, a zatem ocenie organów powinna podlegać możliwość udziału skarżącej w tym szerszym postępowaniu, co potwierdza kierunek orzecznictwa sądów administracyjnych.
Stan faktyczny
D. S. wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków uzgadniające projekt decyzji o warunkach zabudowy dla rozbudowy budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce, wskazując na samowolę budowlaną poprzedniego inwestora. Minister Kultury umorzył postępowanie odwoławcze, uznając D. S. za stronę nieposiadającą przymiotu strony w postępowaniu konserwatorskim. D. S. wniosła skargę do sądu, kwestionując brak przymiotu strony, gdyż uzgodnienie dotyczyło jej budynku. Sąd uchylił postanowienie Ministra Kultury.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Ministra Kultury. Zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Ministra Kultury na rzecz D. S. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Z. Flasińska, Sędziowie WSA M. Małaszewska-Litwiniec, NSA Z. Niewiadomski (spr.), Protokolant A. Dobrowolski, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] kwietnia 2002r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Ministra Kultury na rzecz D.S. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2001 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. uzgodnił przedłożony przez Burmistrza Miasta i Gminy S. projekt decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, sporządzony na wniosek inwestora M. D., dla przebudowy wraz z rozbudowa budynku mieszkalnego na działce nr [...] położonej w S.. Zażalenie na to postanowienie z zarzutem iż nie uwzględnia ono kwestii samowoli budowlanej dokonanej na w/w działce przez poprzedniego inwestora, wniosła D. S. - sąsiadka inwestora. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002 r. Minister Kultury umorzył postępowanie odwoławcze ( zażalenie) ze względu na brak przymiotu strony D.S. w postępowaniu dotyczącym ochrony konserwatorskiej nieruchomości. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie Ministra Kultury wniosła D. S., kwestionując ustalenie organu odwoławczego co do braku przymiotu strony w odniesieniu do jej osoby, w sytuacji gdy uzgodnienia konserwatorskie faktycznie dotyczą jej budynku. Jej zdaniem "uzgodnienie w sprawie przecież winno wskazywać konkretną odległość od budynku" , a także szczegółowe obwarowania wynikające ze stanu technicznego i ujmować gabaryty przebudowanego budynku sprzed samowoli budowlanej, aby w ten sposób doprowadzić do stanu zgodnego z prawem w aspekcie granicy i oddzielenia tych budynków". W odpowiedzi na skargę Minister Kultury wniósł o oddalenie skargi podtrzymując uzasadnianie zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy w sprawie w związku z reformą sądownictwa administracyjnego zważył co następuję. Stosownie do regulacji art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego stroną w określonym postępowaniu administracyjnym jest każdy czyjego interesu lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jeżeli tak to o tym czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W takim wypadku obywatelowi nie przysługują atrybuty strony w postępowaniu administracyjnym. Organ odwoławczy, podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie przyjął, w ślad za jednym z wcześniejszych wyroków NSA z dnia 21.11.2001 - IV SA 2025/99, że w postępowaniu konserwatorskim właściciele ( użytkownicy mieszkań) nie mają przymiotu strony, jako że w tym postępowaniu chodzi o uzgodnienie zamierzenia inwestycyjnego wyłącznie z wymogami interesu publicznego. Tak kategorycznie sformułowanego poglądu nie sposób podzielić, zwłaszcza w sprawie rozpoznawanej przez Sąd, gdzie skarżąca swój interes prawny wywodzi z faktu, iż uzgodnienie dotyczy rozbudowy budynku położona częściowo na jej działce, a organ tej okoliczności nie ocenia. Przede wszystkim zaś trzeba zauważyć, że postępowanie uzgadniające w zakresie ochrony konserwatorskiej nie jest postępowaniem samoistnym. Jest częścią postępowania kończącego się wydaniem decyzji w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Jeżeli tak to ocenie organów uzgadniających powinien podlegać udział skarżącej w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, bowiem podmiot dopuszczony do udziału w tym postępowaniu zachowuje prawa strony w postępowaniu uzgadniającym i taki jest kierunek orzecznictwa sadownictwa administracyjnego (zob. np. wyrok NSA w sprawie oznaczonej sygn. akt IV SA 104/02). Trzeba zauważyć, że Minister Kultury, podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie i tej istotnej kwestii nie wyjaśnił i nie wziął pod uwagę. Ma racje zatem skarżąca, że zaskarżone rozstrzygniecie zapadło w jej sprawie przedwczesnie, bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności, a wiec z naruszeniem art 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa co mając na uwadze orzeczono jak w sentencji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U., Nr. 153, poz.1270 )

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło