IV SA 2534/02

WyrokWSA w Warszawie2004-01-29

Skład orzekający: Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., jeśli nie wskazał w jakim zakresie organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego ani nie określił zakresu niezbędnych czynności?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., musi precyzyjnie wskazać, w jakim zakresie organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i jakie czynności są niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. Samo stwierdzenie konieczności uzupełnienia dowodów nie jest wystarczającą przesłanką do kasacji decyzji, gdyż organ odwoławczy może sam przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe na podstawie art. 136 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę kortu tenisowego. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, w tym opinii technicznej i wyjaśnień inwestorów. Skarżący M. K. zarzucił organowi odwoławczemu stronniczość i tendencyjność oraz naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Eliza Kapłańska, po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji nakazującej przymusową rozbiórkę 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. K. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2002 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. i W. małżonków Z. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2000r. znak [...] nakazującą rozbiórkę kortu tenisowego realizowanego na działce nr ewid. [...] w S., bez wymaganego pozwolenia na budowę i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W motywach decyzji podniósł, iż organ I instancji przyjął, że wykonane roboty budowlane związane z utwardzeniem placu o wymiarach 34,00m x 16,00m grysem kamiennym, grysem i pyłem ceglanym wraz z wybudowanymi wzdłuż ścian bocznych murkami oporowymi o wysokości 10 - 20 cm i wzdłuż ścian szczytowych o wysokości od 0,2m do l,4m, stanowią budowlę sportową w postaci kortu tenisowego. Nakazując w trybie art. 48 Prawa budowlanego rozbiórkę kortu, organ I instancji nie rozpatrzył całego materiału dowodowego zebranego w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego. W szczególności nie odniósł się do wyjaśnień złożonych przez inwestorów J. i W. małżonków Z. oraz opinii technicznej dotyczącej wykonanych robót, opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego. Pominięcie tych dowodów spowodowało, zdaniem organu odwoławczego, że Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego nie ustalił prawidłowo czy utwardzony plac stanowi wybieg dla koni, tzw. padokjak twierdzą inwestorzy oraz czy jego budowa, tak jak to zostało określone w sporządzonej opinii, rozwiązuje problem odprowadzania wód opadowych. Organ odwoławczy uznał, że sposób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego świadczy o dowolnej ocenie dowodów, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M. K., zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 kpa oraz art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane. Skarżący podnosi, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest stronnicza i tendencyjna oraz zmierza do wydłużenia postępowania. Organ II instancji prowadząc postępowanie odwoławcze przez niemal 2 lata dysponował całym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, ale wydając zaskarżoną decyzję nie ustosunkował się w ogóle do dokumentów i wyjaśnień składanych przez skarżącego. Zdaniem M. K. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ocenił, że wybudowany na działce nr [...] obiekt budowlany jest kortem tenisowym, na wybudowanie którego wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Takie pozwolenie wymagane jest także na budowę padoku dla koni. Inwestorzy nie posiadali pozwolenia na budowę żadnego z wymienionych obiektów. Dodatkowo skarżący wskazał, że opinia techniczna dotycząca robót wykonanych na działce nr [...], sporządzona została w dniu [...] października 2000r., a więc już po wydaniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji rozbiórkowej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł ojej oddalenie. Dodatkowo wskazał, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 kpa, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie na podstawie art. 138 § 2 kpa, sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji możliwe jest tylko w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. W motywach skarżonej decyzji organ nie wskazał, w jakim zakresie organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, nie określił też zakresu czynności tego postępowania niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Wskazanie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ustosunkował się do wyjaśnień inwestorów złożonych na piśmie w dniu 2 sierpnia 2000r. oraz do przedłożonej przez nich opinii technicznej nie uzasadnia w żadnym razie, konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Konieczność uzupełnienia dowodów nie jest też wystarczającą przesłanką do kasacji decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Art. 136 kpa zezwala bowiem organowi odwoławczemu na przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z urzędu, bądź na wniosek strony lub też zlecenie przeprowadzenia takiego postępowania organowi, który wydał decyzję. W ocenie Sądu, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 i art. 138 § 2 kpa, bowiem nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy. Zebrany w postępowaniu pierwszoinstancyjnym materiał dowodowy pozwalał na ocenę stanu faktycznego, a ewentualne wątpliwości mogły być wyjaśnione w trybie art. 136 kpa, po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania. Wskazać nadto należy, że to właśnie organ II instancji dysponował kompletnym materiałem dowodowym, bowiem przywołana opinia techniczna dotycząca robót wykonanych na działce nr [...], sporządzona została w dniu [...] października 2000 r., a więc już po wydaniu decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt lc i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz wstrzymał jej wykonanie do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło