IV SA 2534/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-06
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Ewa Machlejd, Bożena Więch – Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny w sprawie samowolnie wykonanej hali produkcyjnej, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawne, w tym zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny stwierdził naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7 i 77 kpa, przez organy nadzoru budowlanego, które nie wyjaśniły wszechstronnie istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Brak ten miał wpływ na rozstrzygnięcie, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Sąd wskazał na konieczność dokonania szczegółowych ustaleń dotyczących okresu budowy, charakteru odstępstw od pozwoleń, daty rozpoczęcia użytkowania obiektu jako hali produkcyjnej oraz zakresu tych prac.Stan faktyczny
J. J. wybudował wiatę magazynową na podstawie pozwolenia na budowę, jednak w trakcie kontroli stwierdzono, że jest ona w przeważającej części użytkowana jako hala produkcyjna. Organy nadzoru budowlanego nakazywały wstrzymanie użytkowania, wykonanie robót zamiennych, a następnie doprowadzenie do stanu poprzedniego, by ostatecznie nakazać rozbiórkę hali produkcyjnej wykonanej z naruszeniem planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestor kwestionował te decyzje, podnosząc m.in. zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę, uznając, że hala została wybudowana z naruszeniem planu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędziowie (WSA, Ewa Machlejd, Bożena Więch – Baranowska (spr.), , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J. M. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki hali produkcyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
J. J. wybudował na działce nr [...]położonej w [...] wiatę magazynową na podstawie posiadanego pozwolenia na budowę z dnia [...]sierpnia 1994 r.
Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...]08.1998 r. stwierdzono, że inwestor w przeważającej części użytkuje wiatę jako halę produkcyjną, wobec czego Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] postanowieniem (znak [...]) wydanym w dniu [...] sierpnia 1998 r. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r., nakazał J. J. wstrzymać użytkowanie wiaty, jako hali produkcyjnej w terminie natychmiastowym.
Następnie ten sam organ decyzją z dnia [...] października 1998 r. (nr [...]) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał J. J. wykonanie robót wymienionych w opisie technicznym do przedłożonego przez niego projektu zamiennego budynku hali produkcyjnej i dokonanie pomiaru natężenia hałasu i innych występujących uciążliwości przy włączonych wszystkich urządzeniach wewnątrz hali w terminie do [...] grudnia 1998 r.
Decyzja ta, zakwestionowana w odwołaniu Z. B. właścicielki sąsiedniej nieruchomości, została decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 r. uchylona i sprawa przekazana została do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji przed wydaniem decyzji winien przeprowadzić postępowanie w zakresie przeznaczenia terenu, na którym znajduje się wiata, w miejscowym planie zagospodarowania.
Skarga inwestora na decyzję Wojewody [...] złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego została oddalona wyrokiem z dnia 21 czerwca 1999 r. wydanym w sprawie IV SA 2538/98.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]decyzją (znak [...]) wydaną w dniu [...]marca 1999 r. na podstawie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego nakazał J. J doprowadzenie wybudowanej wiaty do stanu poprzedniego, zgodnego z pozwoleniem na budowę.
Po rozpatrzeniu odwołania inwestora, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...]wydaną w dniu [...] października 1999 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, ze organ I instancji wskazał wadliwą podstawę prawną, nadto iż wobec tego, że inwestor nie zgłosił organowi faktu zakończenia budowy wiaty magazynowej, nieuzasadnionym jest prowadzenie postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu, a należałoby rozpatrzeć sprawę w kontekście naruszenia warunków pozwolenia na budowę z dnia [...] sierpnia 1994 r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...]wydaną dnia [...]stycznia 2000 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 4 prawa budowlanego nakazał inwestorowi, w celu doprowadzenia hali do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę, wykonanie oceny oddziaływania na środowisko użytkowanej hali produkcyjnej, złożenie opinii z Urzędu Gminy o przeznaczeniu działki na której znajduje się hala w planie zagospodarowania, inwentaryzacji hali wraz z opisem stanu technicznego.
Po wykonaniu tych obowiązków przez inwestora, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...]wydaną w dniu [...]sierpnia 2000 r. na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał J. J. rozbiórkę samowolnie wykonanej hali produkcyjnej.
W uzasadnieniu organ podniósł, że inwestor odstąpił w trakcie budowy wiaty magazynowej od warunków posiadanego pozwolenia na budowę i wybudował na działce nr [...]halę produkcyjną na terenie przeznaczonym pod zabudowę zagrodową.
Od decyzji tej odwołał się inwestor podnosząc, że na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...].08.1994 r. wybudował wiatę magazynową, którą w latach [...]obudował blachą i wykorzystał jako halę produkcyjną w jego zakładzie branży meblarskiej. Inwestor złożył również organowi aktualną informację o terenie, z której wynikało, że na jego wniosek Rada Miejska w [...] dokonała jednostkowej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] i działki należące do inwestora we wsi [...] położone są na terenie działalności usługowej i składów z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej.
Po rozpatrzeniu odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...]wydaną w dniu [...] maja 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego tj. że hala produkcyjna została wybudowana z naruszeniem planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie rozstrzygnięcia sprawy.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł J. J, wnosząc o uchylenie decyzji. Skarżący podniósł, że na sąsiednich działkach objętych powołanym przez organ planem zagospodarowania przestrzennego realizowane były kolejne obiekty w ramach prowadzonej działalności gospodarczej – wykorzystywane przez inwestora jako obiekty produkcyjne i ich budowa ani sposób użytkowania nie były kwestionowane przez organ, oraz że na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...].08.1994 r. wybudował wiatę magazynową, a następnie zaadoptował ją na cele produkcji.
Skarżący zarzucił także organowi odwoławczemu, ze nie wskazał, czy wziął pod uwagę zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonaną na wniosek inwestora i nie odniósł się do tego faktu w uzasadnieniu decyzji.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), Sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 7 i 77 oraz art. 138 kpa.
Organ odwoławczy działając w oparciu o art. 138 kpa, miał obowiązek nie tylko dokonania oceny decyzji organu I instancji i przeprowadzonego przez ten organ postępowania, lecz także wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz uzupełnienia materiału dowodowego w takim zakresie jaki uznał za niezbędny dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że inwestor posiadał ostateczną decyzję pozwalającą na budowę wiaty magazynowej (decyzja z dnia [...]08.1994 r.) i na jej podstawie prowadził budowę obiektu i to w sytuacji, gdy organ wiedział, iż objęta pozwoleniem na budowę wiata magazynowa będzie wykorzystywana w ramach prowadzonego przez inwestora zakładu stolarskiego, o czym świadczy m.in. przedstawiona organowi wcześniejsza niż pozwolenie na budowę wiaty – decyzja z dnia [...]maja 1994 r. zezwalająca J. J. na rozbudowę zakładu stolarskiego z ustaleniem, że rozbudowa jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1992 r.
Dokonując ustaleń w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego winny ustalić, w jakim okresie inwestor budował wiatę magazynową, czy w trakcie budowy doszło do odstępstw od posiadanych projektów i pozwoleń i jakiego charakteru były to odstępstwa, a także kiedy inwestor wykonał samowolnie roboty dla zaadaptowania wiaty dla celów produkcji, jakiego rodzaju prace wykonał oraz wobec rozbieżności pomiędzy treścią decyzji i ustaleniami zawartymi w protokole oględzin z dnia [...]12.1999 r., czy samowolne prace dotyczyły całej wiatry, czy też części obiektu, w końcu organy winny ustalić kiedy inwestor rozpoczął użytkowanie wiaty jako hali produkcyjnej oraz czy zmiana sposobu użytkowania dotyczyła całego obiektu, czy też jego części, a po dokonaniu wszelkich ustaleń rozważyć, czy w niniejszej sprawie nie należałoby zastosować art. 51 ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 3 prawa budowlanego z 1994 r.
Wszelkie te ustalenia są niezbędne dla prawidłowego zastosowania przepisów prawa i nałożenia na inwestora stosownych sankcji.
Naruszenie art. 7 i 77 kpa, z którymi wiąże się niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, mających wpływ na rozstrzygnięcie, zobowiązuje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze wskazane wyżej uchybienia Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miały one istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia i dlatego zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Rozstrzygnięcie w pkt II wyroku oparto na przepisie art. 152 wyżej opisanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło