IV SA 2537/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Halina Kuśmirek, Sędziowie NSA WSA Mirosława Kowalska (spr.), As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2004 r. sprawy ze skargi K. i K. G. i K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki budynku garażowego skargę oddala Zaskarżoną decyzją nr [...], z dnia [...] maja 2002 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił własną decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. i stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. nr [...] z dnia [...] maja 2000 r. – umarzającej postępowanie w sprawie nakazania dokonania rozbiórki. W postępowaniu prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego I instancji ustalono, że budynek gospodarczy, położony na działce przy ul. [...] w ., został wybudowany po wydaniu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] maja 1996 r., znak [...] – zezwalającej B. i P. M. na budowę i zatwierdzającej plan realizacyjny inwestycji. Decyzja ustalała, że budynek ma być usytuowany w odległości 3m od granicy działki K. K. i 1,5m od granicy działki T. P.. W wyniku oględzin ustalono, że budynek został zrealizowany z zachowaniem odległości 3m od działki K. K., zaś w odległości 1,2 i 0,65m od granicy działki T. P. Ustalono ponadto, że w trakcie budowy T. P. wyraził zgodę na zmniejszenie odległości budynku od jego działki. Decyzją z dnia [...] maja 2000 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie. Zdaniem organu dokonane zmiany nie stanowią istotnych odstępstw od pozwolenia, skutkujących wydanie decyzji o rozbiórce obiektu. Organ odwoławczy - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] stwierdził nieważność w/w decyzji podnosząc, że zapadła ona z rażącym naruszeniem art. 105 kpa. Postępowanie umarza się, gdy wydanie decyzji z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zdaniem organu II instancji w sprawie zastosowanie powinien mieć art. 51 Prawa budowlanego, gdyż zmniejszenie odległości od granicy stanowi istotne odstępstwo od warunków pozwolenia. Przedmiotowy budynek narusza zarówno warunki pozwolenia na budowę jak i przepis § 12 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 14 grudnia 1994 r. W tych okolicznościach zdaniem organu II instancji konieczne jest przeprowadzenie postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r. do Sądu wpłynęły dwie skargi – K. K. w sprawie 7/IV SA 3045/02 i K. i K. G. w sprawie 7/IV SA 2537/02. Obie skargi zostały połączone i rozpoznawane łącznie w sprawie pod numerem 7/IV SA 2537/02. K. K. podniosła, że bezzasadnie w uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oświadczył, że ewentualnie budynek można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem skarżącej aby zastosować art. 51 Prawa budowlanego, trzeba najpierw zastosować art. 50 Prawa budowlanego, a to nie jest możliwe bo budynek "już stoi". Dodatkowo K. K. podniosła, ze zabudowa garażowa jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wniosła o "wydanie wyroku o rozbiórce". Małżonkowie K. i K. G. wnieśli o uchylenie przedmiotowej decyzji. podali, że nie są inwestorami – nieruchomość już zabudowaną m.in. budynkiem garażowym nabyli w 1996 r. Niezachowanie odległości 3m między budynkiem a granicą działki T. P. nie dotyczy działki K. K.. Nie mają środków finansowych na zmiany w budynku. W odpowiedzi na skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację jak w uzasadnieniu decyzji, wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.). Decyzja mająca oparcie w art. 51 Prawa budowlanego ma charakter uznaniowy. Taki też charakter ma decyzja o umorzeniu postępowania jeśli organ, dokonane przez inwestora odstępstwa od pozwolenia na budowę, uzna za nie istotne (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt SA/RZ 261/00 z dnia 25 października 2001 r.). Zdaniem Sądu organ II instancji słusznie jednak nie podzielił poglądu organu I instancji i prawidłowo przyjął, że odstępstwo od pozwolenia na budowę, w przedmiotowej sprawie, w zakresie odległości usytuowania budynku od granicy działki, stanowi odstępstwo istotne. Zgoda sąsiada na zmianę ustalonej w pozwoleniu na budowę odległości budynku od granicy działki nie może być usprawiedliwieniem ewidentnego naruszenia przepisów prawa i odstępstwa od pozwolenia na budowę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt IV SA 1304/96 z dnia 16 czerwca 1998 r.). Niezależnie od okoliczności inwestor nie ma prawa samowolnie odstąpić w trakcie budowy od warunków ustalonych w pozwoleniu na budowę należy bowiem pamiętać, że pozwolenia na budowę w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest decyzją ostateczną, którą można uchylić lub zmienić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt IV SA 1031/97 z dnia 29 czerwca 1999 r.). W tych warunkach [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie stwierdził nieważność decyzji organu I instancji, umarzającej postępowanie w sprawie. Umorzenie postępowania w trybie art. 105 kpa jest możliwe tylko wtedy gdy postępowanie stało się z jakichkolwiek przyczyn bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, ze brak jest któregoś z elementów materialno prawnego stosunku prawnego i nie można wydać decyzji zatwierdzającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W niniejszej sprawie, jak słusznie uznał organ II instancji, nie było podstaw do umorzenia postępowania. Postępowanie powinno być kontynuowane w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Zrealizowanie obiektu budowlanego, który w istotny sposób odbiega od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, bądź w przepisach prawa budowlanego wypełnia dyspozycję art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego (porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt IV SA 952/99 z dnia 7 czerwca 2002 r.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego będzie podjęcie czynności w trybie powołanych wyżej przepisów prawa. Zdaniem Sądu bezprzedmiotowe w niniejszej sprawie są zarzuty K. K. o niezgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Także argumenty inwestorów K. i K. G. nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł w trybie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.