IV SA 2537/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie ( WSA, As. WSA Bożena Więch-Baranowska, Mariola Kowalska (spr.), , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Parafii Rzymskokatolickiej św. [...]w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. nr [...], działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.), nakazał Parafii Rzymskokatolickiej p.w. Św. [...] w T. rozbiórkę części cmentarza parafialnego tj. ogrodzenia od strony ulicy: M., P. i M. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przedmiotowe ogrodzenie zostało wybudowane w 2002r. na terenie będącym własnością prywatną i bez pozwolenia na budowę. Ogrodzenie zostało wykonane z betonowych elementów prefabrykowanych o wysokości nie przekraczającej 2,20m, o łącznej długości około 140mb. w odległości około 17m od linii pierwotnego ogrodzenia w zbliżeniu do linii istniejących najbliższych zabudowań ok. 20m. naruszając tym samym odległości określone w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze, wskazującym na konieczność zachowania strefy ochronnej co najmniej 150m. Groby natomiast są usytuowane w sposób niezaplanowany, niezgodny z Rozporządzeniem Ministrów Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska oraz Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 20 października 1972 r. w sprawie urządzania cmentarzy, prowadzenia ksiąg cmentarnych oraz chowaniu zmarłych (Dz.U.72.47.299 ze zm.). Organ mając na uwadze, iż ogrodzenie zgodnie z § 2 pkt 3 ww. rozporządzenia stanowi integralną część cmentarza, uznał, iż ma do niego zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ograniczył się do nakazania rozbiórki części obiektu budowlanego jakim jest ogrodzenie, ponieważ obowiązek rozbiórki grobów może być nałożony jedynie po ekshumacji złożonych tam zwłok, a uprawnionym do wydania zezwolenia jest wyłącznie właściwy inspektor sanitarny zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 31 stycznia 1959r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U.00.23.295 ze zm.). Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Parafia Rzymskokatolicka Św. [...] w W.. Odwołująca się podniosła, iż ogrodzenie ma charakter tymczasowy i jest wybudowane z betonowych elementów prefabrykowanych, zaś granica własności została przekroczona z powodu niewiedzy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z. dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że cmentarz stanowi budowlę, na której budowę wymagane jest pozwolenie na budowę, zaś ogrodzenie stanowi integralną część cmentarza. W związku z tym, iż odwołująca się nie uzyskała wymaganego prawem pozwolenia na budowę cmentarza, zaś art. 48 Prawa budowlanego może być stosowany zarówno do obiektu budowlanego, jak i jego części, organ uznał, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazująca rozbiórkę ogrodzenia nie narusza prawa. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższa decyzję złożyła Parafia Rzymskokatolicka Św. [...] w W. Skarżąca podniosła, iż rozebranie ogrodzenia umożliwi dewastację grobów oraz jego zaśmiecenie. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, jednakże z innych przyczyn niż wskazywał to skarżący. Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153. poz. 1269) kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.). Stosownie do art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106. poz. 1126 z późn.zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ nakazywał, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis ten ma zatem zastosowanie jedynie do tych obiektów budowlanych, co do których ustawa wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia budowy do właściwego organu. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy Prawo budowlane, budowa ogrodzeń nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Ogrodzenia, ale tylko te budowlane od strony dróg, ulic , placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20m, wymagały zgłoszenia zamiaru budowy we właściwym organie, stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Z powyższego wynika, iż nie wszystkie ogrodzenia podlegają rygorom określonym w przepisach prawa budowlanego. Realizacja ogrodzenia na gruntach prywatnych bez dokonania zgłoszenia, jeżeli w sprawie nie występowały okoliczności przewidziane w art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nie upoważniała organy nadzoru budowlanego do podjęcia działań dla usunięcia skutków samowoli budowlanej. Nie ma zatem do tych ogrodzeń zastosowania art. 48 lub 51 Prawa budowlanego. W świetle powyższego, przed wydaniem decyzji w trybie art. 51 lub 48 Prawa budowlanego, obowiązkiem organu było ustalenie, czy, z uwagi na swe położenie lub rozmiary, przedmiotowe ogrodzenie podlegało zgłoszeniu stosownie do przepisu art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ustaleń takich organ nie poczynił. Na podstawie akt sprawy nie można określić nawet dokładnego położenia przedmiotowego ogrodzenia, ponieważ w aktach sprawy znajduje się kilka map wskazujących w sposób odmienny położenie i przebieg ogrodzenia. Dokonanie powyższych ustaleń jest o tyle istotne, że ogrodzenie to. jak można wnioskować na podstawie dokumentów, zlokalizowane jest częściowo na terenie należącym do osób prywatnych, częściowo zaś na terenie publicznym. Z żadnej natomiast mapy nie wynika, aby przebiegało wzdłuż ulic M. P. czy M., jak należałoby wnioskować na podstawie treści rozstrzygnięcia. Brak ustaleń w tym zakresie, a w szczególności nie wyjaśnienie dokładnego położenia ogrodzenia, jak również charakteru terenów na którym jest zlokalizowane, narusza art. 7 i 77 k.p.a. w stopniu mającym niewątpliwy wpływ na rozstrzygnięcie. Wskazać ponadto należy, iż Sąd w tym składzie nie podziela poglądu wyrażonego w zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż ogrodzenie stanowi integralną cześć cmentarza jako obiektu budowlanego i w związku z tym podlega rygorom art. 48 Prawa budowlanego jako część obiektu budowlanego wymagającego pozwolenia na budowę. Z przepisów wskazywanych przez organ nadzoru budowlanego - art. 5 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U.00.23.295 z późn.zm) oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministrów Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska oraz Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 20 października 1972 r. w sprawie urządzania cmentarzy, prowadzenia ksiąg cmentarnych oraz chowaniu zmarłych (Dz.U.72.47.299 ze zm.) - wynika jedynie, iż teren cmentarza powinien być ogrodzony, ogrodzenie powinno być wykonane z trwałego materiału, przy czym wysokość ogrodzenia nie może być niższa niż l,5m. Ogrodzenie cmentarza, w tym przypadku, spełnia swoją funkcję polegającą na fizycznym wydzieleniu tego terenu od działek sąsiednich i w związku z tym jest samodzielną budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 prawa. Mając na względzie wskazane wyżej rozważania i uchybienia Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153. poz. 1270).