IV SA 2538/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Czesława Socha (spr.), Sędziowie NSA Bożena Walentynowicz, As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2004 r. sprawy ze skargi H. i Z. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie przeniesienia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących H. i Z. L. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. ( o nr [...]) – Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, po rozpatrzeniu odwołania H. i Z. L. od decyzji Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2000 r. przenoszącej na nowych współwłaścicieli, w tym na spółkę "[...]" s.c., praw dotyczących pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych wolnostojących oznaczonych numerami roboczymi [...],[...],[...],[...] położonymi w W. przy ul. [...] dz. ew. nr [...] z obrębu [...] z zachowaniem warunków zawartych w decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2000 r. – umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu podał, że poza powyższą Spółką współwłaściciele w osobach: P. L., P. S., J. N., S. B., M. J., E. M., S. T., W. J., A. K. przedłożyli akty notarialne z dnia [...] i [...] grudnia 1999 r. przenoszące na nich prawa na budowę w/w budynków oraz zgodę strony na rzecz której decyzja nr [...] została wydana. Przedstawiono też decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. zatwierdzającej podział działki nr ew. [...] na działki [...],[...],[...]. W materiałach sprawy znajduje się też akt notarialny zawarty między Zarządem Spółki "[...]" S.A. i przedstawicielami Spółki "[...]" s.c., z dnia [...] grudnia 1999 r. (A [...]), dotyczący umowy sprzedaży działki nr ew. [...] z obrębu [...], w którym strony oświadczyły, że wraz z zawarciem umowy wszelkie zobowiązania i upoważnienia przechodzą na Spółkę "[...]" s.c. Oznacza to, że zaistniały podstawy do zastosowania art. 40 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawa budowlanego (Dz. U. nr 89, poz. 414 z późn. zm.). Nadto odwołującym się nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Skargę na powyższą decyzję złożyli H. i Z. L. Zarzucili, że wydana decyzja jest sprzeczna z prawem. Domagali się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podali, że nie zachodziły podstawy prawne do wydania decyzji o przeniesieniu pozwolenia skoro decyzja o pozwoleniu nie była jeszcze ostateczna. Data wydania decyzji o pozwoleniu, jak też data wydania decyzji przez organ I instancji o przeniesieniu pozwolenia wyraźnie na to wskazują. Zaskarżona decyzja skierowana została do skarżących, którzy nie składali odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2000 r. Skarżący składali odwołanie od decyzji [...] z dnia [...] lipca 2000 r. o pozwoleniu na budowę, a która została uchylona w dniu [...] października 2000 r. decyzją nr [...] przez organ II instancji. Sprawa powinna być całościowo zbadana, aby w ostateczności zadecydować o przymiocie strony dla skarżących. Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał wydaną decyzję w sprawie oraz jej uzasadnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1, 2, 3 i 13 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) –Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne. Sąd uwzględnia skargę na decyzję w przypadku stwierdzenia jej wad o których mowa w art. 145 tej ustawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona, skoro zachodzą podstawy do zastosowania art. 145 § 1 ust. 1 lit. "a" i "c" cytowanej wyżej ustawy a więc naruszenie prawa materialnego i procesowego, które ma wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z zasadami zawartymi w art. 6, 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej, zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Brak prawidłowego zastosowania przepisów prawa jak też niewyjaśnienie istotnych dla rozpatrzenia sprawy okoliczności faktycznych stanowi naruszenie przepisów, które zobligowały Wojewódzki Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podstawowy problem w sprawie sprowadza się do oceny – czy przedmiotem postępowania, objętego zaskarżoną decyzją, była wyłącznie sprawa oceny istnienia podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy a więc wydania decyzji pozytywnej albo negatywnej, bądź też czy istniały podstawy do formalnego jej zakończenia z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania, jak to wywiódł organ II instancji w osnowie decyzji. Przepis art. 138 § 1 kpa określa, że przed organem odwoławczym następuje powtórne rozstrzygnięcie merytoryczne, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności i dochodzenia prawdy obiektywnej w każdym stadium postępowania chyba, że zachodzi wyjątkowa sytuacja określona w punkcie 3 tegoż przepisu (umarzająca postępowanie odwoławcze) mająca swoje unormowanie w art. 105 kpa, a więc przy zaistnieniu przesłanej tam wymienionych. Powołany wyżej przepis art. 105 kpa przewiduje, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, że wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Należy przy tym brać pod uwagę okoliczności podnoszone zarówno przez stronę jak i przez organ z urzędu. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, że wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz być jedynie formalnym jego zakończeniem. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie, w której strony są zainteresowane wynikiem merytorycznym. Nie można w rozpatrywanej sprawie tak ją załatwić, gdy okoliczności prawne i faktyczne wymagają przeprowadzenia i oceny w sposób zupełny i wyczerpujący postępowania administracyjnego. Dowodem tego, że przedmiotem rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji były zagadnienia związane z merytorycznym załatwieniem sprawy a nie z jej formalnym zakończeniem, jest uzasadnienie. Dotyczy to zarówno zagadnienia związanego z zasadnością przeniesienia pozwolenia na budowę, jak też braku przyznania skarżącym przymiotu strony, skoro wynika ono zasadniczo z przepisów prawa materialnego. Istotnie, w uchwale z dnia 7 lipca 1999 r. OPS 16/98 (ONSA z 1999 r. z. 4 poz. 119) – Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że postępowanie odwoławcze w II instancji podlega umorzeniu, o ile stronie nie przysługuje taki status ale oczywiście w pojęciu wskazanym w art. 28 kpa. Ocena taka powinna być jednak poprzedzona stosownymi ustaleniami a czego nie uczyniono w przedmiotowej sprawie. Wiadomym jest, że skoro organ II instancji za podstawę umorzenia przyjąć też brak przymiotu strony dla skarżących nie wskazując bliżej z czego ta ocena wynika, to w ocenie Sądu jest to naruszenie art. 7, 77, 80 i 81 kpa. Konsekwencją takiego naruszenia jest brak wówczas możliwości wypowiedzenia się przez Sąd – czy dokonana ocena faktyczna i prawna przez organ jest zgodna z obowiązującym prawem i czy zachodziły istotnie podstawy do zastosowania podstaw o którym mowa w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze wskazane wyżej uchybienia i uznając, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy - Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie wyżej powołanych przepisów uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd, z uwagi na charakter sprawy, nie znalazł podstaw do zastosowania art. 152 ustawy wyżej powołanej – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w treści art. 200 powyższej ustawy.