IV SA 2548/02

WyrokWSA w Warszawie2004-02-06

Skład orzekający: Krystyna Borkowska, Mirosława Kowalska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie posiadającej wyłącznie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę, jeśli nie posiada ona samodzielnego prawa rzeczowego do lokalu i gruntu?
Ratio decidendi
Osobie posiadającej wyłącznie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę, ponieważ takie prawo nie obejmuje współwłasności ani współużytkowania wieczystego gruntu, a jedynie sam lokal. Majątkiem spółdzielni może rozporządzać wyłącznie spółdzielnia jako osoba prawna poprzez swoje organy, a członkowie spółdzielni, nieposiadający własnego interesu prawnego ani szczególnego tytułu prawnego, nie mogą wszczynać postępowania administracyjnego ani podważać decyzji, które nie są do nich adresowane jako strony w znaczeniu materialno-prawnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję organu I instancji odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę pawilonu usługowo-handlowego. Skarżąca, posiadająca spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, domagała się uznania jej za stronę postępowania. Organ odwoławczy uznał, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony, ponieważ nie wykazała posiadania samodzielnego prawa rzeczowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2004 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę skargę oddala Decyzją z dnia [...].05.2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania G. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].12.2001 r. – odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...].03.2000 r. udzielającej pozwolenia na budowę pawilonu usługowo-handlowego, na działce nr ewid. [...]– uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu swego stanowiska stwierdził co następuje: Z analizy materiału dowodowego wynika, że "mieszkańcy a jednocześnie członkowie spółdzielczych bloków o nr [...],[...],[...] położonych przy ul. [...] nie mogą być stronami niniejszego postępowania. Zgodnie z art. 48 ustawy Prawo spółdzielcze jedynie Zarząd spółdzielni uprawniony jest do reprezentowania jej na zewnątrz". Skarżąca G. S., mimo wezwania organu, nie wykazała, że legitymuje się samodzielnym prawem rzeczowym (w postaci odrębnej własności lokalu powiązanej z prawem własności lub użytkowania wieczystego gruntu, na którym położony jest budynek), które to prawo dawałoby jej możliwość występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Zawarte w piśmie skarżącej z dnia 21.06.2000 r. stwierdzenie, iż nie jest członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w zestawieniu z treścią wyroku Sądu Okręgowego w W. (sygn. akt [...]) oraz wniesioną od tego wyroku apelacją Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" nie pozwalają przyjąć, że posiada ona interes prawny w niniejszej sprawie. Na powyższą decyzję ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wystąpiła G. S. Domagając się uchylenia w/w decyzji podniosła, że na podstawie art. 39 ustawy z dnia 15.12.2000 r. o Spółdzielniach mieszkaniowych, w dniu 07.06.2001 r. wystąpiła o przekształcenie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w odrębną własność tego lokalu. Przedmiotem jej roszczenia jest również udział w prawie własności do terenu stanowiących własność wspólną. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) – niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia czy występującej z odwołaniem od decyzji Wojewody [...] G. S. przysługuje przymiot strony. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylając bowiem decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie przed tym organem w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa, przyjął, że tak G. S. jak i występującym z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...].03.2000 r. – mieszkańcom budynków przy ul. [...] [...], [...], [...], nie przysługuje legitymacja do występowania w niniejszej sprawie w charakterze strony. Przedstawiony w zaskarżonej decyzji pogląd w pełni zasługuje na uwzględnienie. Jest bowiem poza sporem, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji skarżąca dysponowała wyłącznie spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu. Ze złożonych przez skarżącą, na rozprawie w dniu 06.02.2004 r., wyjaśnień wynika ponadto, że w/w stan prawny do obecnej chwili nie uległ zmianie. Zauważyć w związku z powyższym należy, że przedmiotem własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu, objętego regulacjami Prawa spółdzielczego, jest sam lokal. Własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu nie obejmuje współwłasności bądź współużytkowania wieczystego gruntu, na którym znajduje się budynek. Żaden z przepisów prawa spółdzielczego nie przyznaje członkom spółdzielni bezpośredniego prawa do korzystania z majątku spółdzielczego, pobierania pożytków i innych dochodów oraz do rozporządzania rzeczą, w znaczeniu art. 140 k.c. Majątkiem spółdzielczym może rozporządzać tylko spółdzielnia jako osoba prawna poprzez swoje organy. Tak więc w obrocie publicznym i cywilnoprawnym członków spółdzielni reprezentuje na zewnątrz Zarząd spółdzielni. Członkowie spółdzielni kwestionujący działalność zarządu mają prawo, po wyczerpaniu drogi postępowania wewnątrz-spółdzielczego, zaskarżyć ostateczną uchwałę do sądu powszechnego. Nie dysponując wiec formalnym umocowaniem Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", członkowie spółdzielni – w tym ci posiadający spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu – nie mogą wszczynać postępowania administracyjnego. Brak własnego interesu prawnego, czy szczególnego tytułu prawnego – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – powoduje, że nie mogą oni podważyć decyzji, które nie są do nich adresowane jako stron w znaczeniu materialno-prawnym. Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił wymienione w zaskarżonej decyzji stanowisko, że skarżącej G. S., a także członkom Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" występującym z wnioskiem o stwierdzenie nieważności, nie przysługuje przymiot strony. Już tylko ubocznie należy zauważyć, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest przedstawione przez skarżącą pismo Komisji Organizacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z dnia [...].03.2003 r. Z wymienionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na zas. art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło