IV SA 2570/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Sędziowie (WSA, Ewa Machlejd, Bożena Więch – Baranowska, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 grudnia 2004 r. sprawy ze skarg A. W. i V N na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. W. kwotę 400 zł (czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent [...][...] decyzją nr [...]z dnia [...] marca 2003 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na wykonanie robót budowlanych związanych z adaptacja budynku mieszkalnego (z pomieszczeniem biurowym w parterze) na budynek użytkowy w zakresie prowadzenia usług gastronomicznych, zlokalizowany przy ul. [...]w [...]oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podniósł, że inwestor przedstawił prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a przedstawiony projekt spełnia wymogi przepisów i rozwiązań techniczno-budowlanych, przedstawił również odpowiednie uzgodnienia. Ze względu na prowadzenie robót na istniejącym budynku, odstąpiono od wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Odwołanie od tej decyzji wnieśli A. W, T.N. T, V. N oraz Stowarzyszenie [...]". A W. w odwołaniu stwierdził, iż nie wyraża zgody na prowadzenie usług gastronomicznych w budynku sąsiadującym z jego nieruchomością. Według projektu główna kuchnia restauracji usytuowana została od strony działki odwołującego w piwnicy z powiększonymi oknami, w odległości [...]m od granicy, co stwarza niebezpieczeństwo pożarowe. Ponadto naraża na hałasy i wątpliwe zapachy. Okna sal konsumpcyjnych usytuowane są również [...]m od granicy, ponadto na przyległym tarasie ma być dodatkowa powierzchnia konsumpcyjna – oddalona także [...]m od granicy. Będzie to powodowało nadmierną uciążliwość. Ponadto inwestor nie jest w stanie zapewnić wystarczającej ilości miejsc parkingowych dla konsumentów, co spowoduje, iż będą oni parkować na chodnikach i wjazdach. Odwołania T. N T i V N, właścicieli sąsiedniej nieruchomości zarzuciły, iż adaptacja budynku na nowy cel – usług gastronomicznych, spowoduje nadmierną uciążliwość tak dla nich, jak i innych użytkowników sąsiednich działek. Obie nieruchomości są niewielkie, nie przekraczają [...]m² powierzchni, co spowoduje związany z działalnością gastronomiczna hałas, zwiększenie ruchu, brak miejsc do parkowania i odbije się negatywnie na sąsiadach. Zgoda na zmianę przeznaczenia domu jednorodzinnego na budynek użytkowany w rejonie gdzie usytuowane są domki jednorodzinne i rezydencje ambasad stanowić będzie dla mieszkańców nie tylko uciążliwość, lecz również zagrożenie bezpieczeństwa. Okna sypialni odwołujących, kuchni i pokoju dziecinnego zlokalizowane są od strony tarasu inwestora, odległego [...]m od granicy. Goście w sali konsumpcyjnej i na tarasie będą mieli możliwość "wglądu" na działkę odwołujących i do ich mieszkania. Wojewoda [...] postanowieniem nr [...]z dnia [...]czerwca 2003 r. na podstawie art. 134 kpa – stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie [...]". Ten sam organ, po rozpoznaniu pozostałych odwołań, decyzją nr [...]z dnia [...] czerwca 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy powołał się na okoliczność, iż zaskarżona decyzja obejmuje jedynie zakres robót budowlanych związanych z pracami adaptacyjnymi dotyczącymi ewentualnej zmiany sposobu użytkowania obiektu inwestorów. Projektowana zmiana jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Projekt wykonała osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane. Inwestorzy przedstawili prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Załączyli decyzję z dnia [...].12.2002 r. wydaną przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, uwzględniającą odstępstwa w zakresie zagłębienia i zaniżenia wysokości pomieszczeń kuchni, warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, uzgodnienie z Miejskim Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji oraz umowę z [...]Spółką Gazownictwa w sprawie sprzedaży paliwa gazowego. Projekt został uzgodniony pod względem wymagań higienicznych oraz zgodności z przepisami bezpieczeństwa, higieny pracy oraz wymagań ochrony przeciwpożarowej. W związku z zakresem decyzji, argumenty dotyczące budowy parkingu na działce inwestorów oraz zmiany sposobu użytkowania tarasu wychodzą poza zakres opracowania. W przypadku budowy parkingu zmieni się sposób zagospodarowania działki, co wymagać będzie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jeżeli chodzi o zastrzeżenia dotyczące zmiany sposobu użytkowania tarasu to organ zgadza się, iż jego położenie [...]m od granicy działki może stanowić uciążliwość dla otoczenia i należałoby rozważyć zmianę jego lokalizacji i usytuowanie go od strony ul. [...]. Załączony akt notarialny z dnia [...].10.1993 r. o rezygnacji z roszczeń pomiędzy A. W. a T F. dotyczyły usytuowania obiektu mieszkalnego, a nie usługowego (gastronomicznego). Zmiana sposobu użytkowania nałożona zaskarżoną decyzją, winna być wydana w oparciu o art. 71 Prawa budowlanego. Ewentualna zmiana sposobu użytkowania tarasu, mimo iż nie wskazano jakichkolwiek prac adaptacyjnych z tym związanych, winna być przeanalizowana pod kątem ewentualnego naruszenia interesów osób trzecich. Skargi na powyższą decyzję złożyli A. W oraz T N T, V N. Skarga A W zarzuciła zaskarżonej decyzji wydanie jej z pogwałceniem prawa. Nie została ona poprzedzona decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, chociaż zmienia się przeznaczenie nieruchomości oraz projektuje parking kosztem znikomego terenu zielonego. Ponadto budynek nie spełnia przepisów dotyczących odległości obiektu od granicy. Od wschodniej strony odległość ściany budynku z oknami wynosi mniej niż [...]m. Odległość między budynkami wynosi mniej niż [...]m, co jest niezgodne z przepisami. Podpisane porozumienie sąsiedzkie z właścicielami działek przy ul[...]i [...], dotyczyło wyłącznie obiektu mieszkalnego. Ogrodzenie wraz ze śmietnikiem zostanie rozebrane. Jakakolwiek nowa lokalizacja śmietnika wzdłuż granicy wymaga akceptacji sąsiadów. Prawo budowlane nakazuje inwestorom takie użytkowanie obiektu, aby nie naruszało to interesów osób trzecich. Z przedstawionej dokumentacji nie wynika, jak inwestor zamierza ochronić sąsiadów przed hałasem dochodzącym z kuchni, przed emisją nieprzyjemnych zapachów z kuchni i śmietnika oraz przed penetracją gryzoni i owadów. Skarżący obawia się nadmiernego ruchu i niedostatecznej ilości miejsc parkingowych. Skarżący T N T i V N wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji wydanej z naruszeniem prawa, w szczególności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. Do skarg załączyli opinię architekta J W z dnia [...]05.2003 r. zawierającą wyszczególnienie naruszeń przepisów prawa budowlanego zaskarżoną decyzją. Opinia ta wskazała na potrzeby uzyskania dodatkowego pozwolenia na budowę, w tym przypadku na adaptację budynku mieszkalnego na lokal gastronomiczny, bowiem zmiana przeznaczenia budynku spowodować może zwiększenie ograniczeń i uciążliwości dla terenów sąsiednich. Zasadniczy zarzut skarżących sprowadza się do zbyt małej odległości budynku inwestorów do działki skarżących. Obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury przewidują odpowiednie usytuowanie obiektu od granicy działki. Ściana piwnicy budynku inwestora z drzwiami od południowej granicy wynosi [...]m, a zgodnie z przepisami winna wynosić [...]m. Projekt budowlany zatwierdzony decyzja nie ujawnia istnienia okien, nie zawiera również propozycji ich zamurowania. Odległość pomiędzy budynkami nie wynosi [...]m ([...]m). Nie odniesiono się do tych nieprawidłowości w zaskarżonych decyzjach. Oczywistym jest, iż po zmianie przeznaczenia budynku taras wykorzystany zostanie na potrzeby prowadzonej działalności, co spowoduje dodatkową uciążliwość dla skarżących, których okna wychodzą na ten taras. Zmiana lokalizacji tarasu winna być rozpatrzona na etapie decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto w skardze podniesiona została kwestia budowy parkingu przez inwestorów. W odpowiedzi na skargi Wojewoda [...] wniósł o ich oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na skutek cofnięcia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. umorzył postępowanie sądowe ze skargi T N T. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi zasługują na uwzględnienie. Treść decyzji organów obu instancji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych z adaptacja budynku mieszkalnego (z pomieszczeniem biurowym w parterze) na budynek użytkowany w zakresie prowadzenia usług gastronomicznych, nie zezwala Sądowi na odparcie zarzutów podniesionych w skargach, sprowadzających się do kwestionowania wydania decyzji z naruszeniem jednego z zasadniczych i podstawowych wymogów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.), jakim stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy jest obowiązek projektowania i budowy obiektów budowlanych w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Żaden z organów w wydanych orzeczeniach nie odniósł się do kwestii związanych z potrzebą ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, w związku z proponowaną inwestycją. Nie wskazał argumentów z których by wynikało, iż interesy tych osób nie zostaną naruszone w stopniu wykraczającym poza dopuszczalne normy. Zaś organ odwoławczy, pomimo bardzo konkretnych zarzutów nie ustosunkował się do nich, przedstawiając jedynie warunki, które stosownie do wymagań zawartych w przepisach prawa budowlanego, wypełnił inwestor. Nie odniósł się do opinii wskazującej na naruszenie prawa załączonej do odwołania. Z akt sprawy zaś ewidentnie wynika, iż budynek w którym projektowane są prace adaptacyjne usytuowany został niezgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...].07.1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U./ nr 17, poz. 62 ze zm.). Świadczy o tym treść aktu notarialnego z dnia [...].10.1993 r. repertorium [...] nr [...]zawartej umowy pomiędzy A W (nieruchomość przy ul. [...]), oraz działającej w imieniu [...] Sp. z o.o. – T F ([...]). Wynika z niego, iż lokalizacja budynków umiejscowionych na obu nieruchomościach nie spełniała wymogów określonych w obowiązujących wówczas warunkach technicznych. Brak wymaganych odległości 4m od granicy ścian budynku z otworami okiennymi nie spełnia ani wymogów § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...].12.1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 1999 r. nr 15, poz. 140 ze zm.), ani też obowiązującego w chwili wydawania kwestionowanych decyzji § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690). Nie można uznać, jak uczyniły to organy orzekające w niniejszej sprawie, że postępowanie w sprawie powinno być ograniczone do przedmiotu – zakresu prac adaptacyjnych wykonywanych jedynie wewnątrz obiektu budowlanego. Adaptacyjne roboty budowlane, na które zostało udzielone pozwolenie na budowę, miały być wykonane w obiekcie, którego usytuowanie naruszało obowiązujące przepisy wykonawcze do ustawy prawo budowlane z 1994 roku. Projektowane prace budowlane miały na celu zaadaptowanie obiektu na przyszłe usługi gastronomiczne. Ocena więc zgodności z prawem projektowanych prac adaptacyjnych nie może być prowadzona w oderwaniu od okoliczności, iż sam obiekt nie został usytuowany w zgodności z tymi przepisami. W kontekście występujących niezgodności z przepisami usytuowania obiektu tym bardziej wnikliwa powinna być analiza, jak adaptacyjne prace mogą wpływać na prawne interesy właścicieli sąsiednich nieruchomości. Podnieść ponadto należy, że zatwierdzony przy pozwoleniu na budowę projekt budowlany to "projekt adaptacji budynku pod potrzeby działalności gospodarczej w zakresie usług gastronomicznych". Część tego projektu w postaci projektu zagospodarowania działki, jak wynika z legendy, obejmuje projekt adaptacji budynku gastronomicznego, projekt osłony śmietnikowej, projekt miejsca parkingowego i separatora odpadów, choć przedstawione roboty budowlane obejmują tylko prace wewnątrz budynku mieszkalno-usługowego. Należało rozważyć, czy nie istnieją sprzeczności w samym przedstawionym projekcie. Prace adaptacyjne powinny obejmować całość robót budowlanych, mających na celu dostosowanie obiektu i jego otoczenia do powyższych celów. Jeżeli natomiast zaskarżonymi decyzjami objęto tylko prace adaptacyjne wewnątrz istniejącego budynku, to nakaz zawarty w zaskarżonej decyzji o konieczności uzyskania pozwolenia na użytkowanie, który raczej dotyczyć powinien uzyskania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania, mógł być zrealizowany dopiero po uzyskaniu pozwoleń na budowę pozostałych obiektów budowlanych wynikających z projektu zagospodarowania działki i ich zrealizowania. Uznając więc, że zaskarżone decyzje naruszyły przepis art. 5 ust. 1 pkt 6 cytowanej wyżej ustawy prawo budowlane z 1994 r. oraz art. 7 i 77 kpa, Sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w wyroku.