IV SA 2573/02
WyrokWSA w Warszawie2004-05-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, As. WSA Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt zamienny i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, wydana przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w sytuacji istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu, jest nieważna z powodu naruszenia przepisów o właściwości?Ratio decidendi
Decyzja zatwierdzająca projekt zamienny i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, wydana przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w sytuacji istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu, jest nieważna z powodu naruszenia przepisów o właściwości. W takich przypadkach właściwym organem do przeprowadzenia postępowania jest organ nadzoru budowlanego, a nie organ administracji architektoniczno-budowlanej, co wynika z przepisów Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Starosta pierwotnie zatwierdził projekt i wydał pozwolenie na budowę, następnie zmienił decyzję na rzecz innego inwestora, a potem uchylił ją z powodu istotnego odstępstwa od projektu. Po rozpatrzeniu wniosku o pozwolenie na wznowienie robót według projektu zamiennego, Starosta wydał kolejną decyzję, którą Wojewoda stwierdził nieważność z powodu naruszenia właściwości. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Inwestor zaskarżył decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do sądu, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski (spr.), Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, As. WSA Mariola Kowalska, , Protokolant Małgorzata Kuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004 r. sprawy ze skargi Domy [...]w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę
Decyzją z dnia [...].04.2001r. Nr [...] wydaną z up. Starosty [...], na podstawie art. 28, art. 34 ust. 4 i 36 ustawy z dnia 30.04.2001r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm. ) zatwierdzono projekt budowlany i wydano pozwolenie dla Pani A. S. na budowę budynku handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą techniczną i parkingami dla samochodów osobowych u zbiegu ulic [...] – [...] - [...] w I.
Starosta [...] decyzją z dnia [...].08.2001r. na mocy art. 155 Kpa zmienił za zgodą stron inwestora ww. decyzji na Domy [...] ul. [...] w W. Kolejną decyzją z dnia [...].10.2001r. Starosta [...] na podstawie art. 36a ust. 2 i art. 80 Prawa budowlanego uchylił decyzję [...] zmienioną decyzją z dnia [...].08.2001r. Podjęcie takiej decyzji uzasadnił dokonaną zmianą usytuowania budynku, którą potraktował jako istotne odstąpienie od warunków zatwierdzonego projektu i pozwolenia na budowę. Po rozpatrzeniu wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych według zamiennego projektu zagospodarowania wraz z projektem budowlanym pawilonu handlowego, Starosta [...] decyzją z dnia [...].10.2001r. zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].03.2002r. wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 1, 157 § 1, 158 § 1 Kpa stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...].10.2001r. Nr [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdzono, że została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż organem właściwym do udzielenia takiego pozwolenia jest organ nadzoru budowlanego, nie zaś organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Domy [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].05.2002r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].03.2002r. Wymienioną decyzję organu odwoławczego zaskarżyły do Naczelnego Sądu Administracyjnego Domy [...]. reprezentowane przez radcę prawnego R. J. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, w szczególności art. 51 ust. 1a w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 50 ust. 4, art. 37 ust.2, art. 82 i 83 ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane oraz naruszenie prawa procesowego tj. art. 7,16,10 i 28 Kpa.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna ponieważ zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269) tylko w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.
W niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji prawidłowo podzielił stanowisko Wojewody [...] wyrażone w decyzji z dnia [...].03.2002r. uznając, iż decyzja Starosty [...] z dnia [...].10.2001r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości.
W sytuacji istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 3, właściwym do przeprowadzenia stosownego postępowania w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego jest organ nadzoru budowlanego nie zaś organ architektoniczno-budowlany. Wynika to z treści art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego. Wprawdzie decyzja z dnia [...].10.2001r., podjęta została na podstawie art. 37 ust. 2 nie zaś art. 51 Prawa budowlanego to jednak w efekcie doprowadziła do wznowienia robót budowlanych. W przypadku istotnych odstępstw organ architektoniczno-budowlany jest właściwym jedynie do uchylenia pozwolenia na budowę na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego.
Przepis art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego wylicza sprawy, które należą do właściwości rzeczowej powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Podkreślić w tym miejscu należy, iż przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy z urzędu są zobowiązane do przestrzegania swej właściwości. Naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność decyzji, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 7.10.1982r., II S.A. 1119/82 ( ONSA 1982, Nr 2, poz. 95).
Zarzuty podniesione w skardze są nieuzasadnione i nie wpływają na zmianę podjętego rozstrzygnięcia. Powoływanie się na fakt, iż dokonane odstępstwo nie miało charakteru istotnego oraz na brak ingerencji nadzoru budowlanego nie może być oceniane na etapie postępowania nadzwyczajnego.
Odnosząc się do kwestionowanej podstawy prawnej w decyzji Starosty [...] z dnia [...].10.2001r. tj. przepisu art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego stwierdzić należy, iż nie może on stanowić samodzielnej podstawy prawnej do podjęcia decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis art. 37 ust. 1 ww. ustawy dotyczy sytuacji gdy decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, wskutek nie rozpoczęcia budowy przed upływem 2 lat od dnia kiedy decyzja stała się ostateczna lub została przerwana na czas dłuższy niż 2 lata. Natomiast ust. 2 tego przepisu ma charakter informujący, że rozpoczęcie budowy w powyższej sytuacji oraz określonej w art. 36a ust. 2, może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę lub decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót.
Nie jest także zasadny zarzut strony skarżącej odnoszący się do naruszenia przez organy administracji publicznej zasad ogólnych postępowania kpa tj. art. 7, 16, 10 i 28 kpa. W toku postępowania organy administracji podjęły działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Strony brały czynny udział w postępowaniu i mogły składać stosowne wyjaśnienia w sprawie. Nie stwierdzono, także naruszenia art. 16 kpa, gdyż wskutek naruszenia przez organ swej właściwości zachodziła jedna z przesłanek wymienionych w art. 156 Kpa, kwalifikująca decyzję Starosty [...] z dnia [...].10.2001r do stwierdzenia nieważności.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione we wniesionej skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło