IV SA 2577/02
WyrokWSA w Warszawie2004-02-10
Skład orzekający: Barbara Gorczycka-Muszyńska, Teresa Kobylecka, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa), ponieważ organ nie poczynił ustaleń mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności nie wyjaśniono, czy przedsiębiorstwo było zdolne zatrudnić określoną liczbę pracowników na dzień wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, a rozbieżne dane w materiale dowodowym wymagały dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. Brak jest również możliwości jednoznacznego stwierdzenia, czy spełniona była przesłanka upaństwowienia przedsiębiorstwa.Stan faktyczny
Skarżący K.O. i K.O. wnieśli skargę na decyzję Ministra Gospodarki utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu ich przedsiębiorstwa na własność Państwa z 1948 r. Zarzucili m.in. zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia zdolności zatrudnienia i produkcyjnej na dzień wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej oraz błędną interpretację materiału dowodowego. Minister Gospodarki utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję, uznając, że przedsiębiorstwo spełniało przesłanki nacjonalizacji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Gospodarki z maja 2002 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z grudnia 2001 r. Zasądził od Ministra Gospodarki na rzecz K.O. i K.O. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska NSA Teresa Kobylecka /spr./ Sędziowie as. WSA Wanda Zielińska -Baran Protokolant Grażyna Dalba po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2004 r. sprawy ze skargi K. O. i K. O. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa I uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2001 r., zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz K. O. 500 zł i na rzecz K. O. 500 zł tytułem kosztów postępowania sądowego.
Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] maja 2002 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 utrzymał w mocy swoją własną decyzję z dnia [...] grudnia 2001 r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. Minister Gospodarki, działając w oparciu o art. 156 § 1 w zw. z art. 157 § 1 i 2 kpa nie stwierdził nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa: [...] O. et Co, T. po w. O., wł. P. O.
Rozpoznając ponownie sprawę na wniosek K. O. i K. O. organ stwierdził, iż przeprowadzona ponowna analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie dała podstaw do zmiany decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. Twierdzenie, iż organ wyszedł poza granice wniosku podejmując decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] czerwca 1948 r., pomimo że wniosek zmierzał do stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa jest niesłuszny, gdyż organ jest zobligowany do dokonania legalności zaskarżonej decyzji pod kątem wszystkich przesłanek wskazanych w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 kpa i podjęcia decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności określonego aktu administracyjnego, co nie oznacza, że decyzja musi być tożsama z żądaniem. W sprawie niniejszej organ nie badał zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa, gdyż nie dopatrzył się uchybień, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stanowiących punkt wyjścia dla oceny przesłanek uniemożliwiających wycofanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej kwalifikowanym uchybieniem z tego przepisu.
Zdaniem organu dokumentacja archiwalna zgromadzona w sprawie pozwoliła stwierdzić, że w dniu 5 lutego 1946 r. tj. w chwili wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej przedmiotowe przedsiębiorstwo spełniało przesłanki nacjonalizacji określone w art. 3 ust. 1 lit. B ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm.). Świadczy o tym stwierdzenie Wojewódzkiej Komisji do spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw w K. wydane na etapie postępowania nacjonalizacyjnego, że "zdolność zatrudnienia pracowników na jedną zmianę niewątpliwie wynosi ponad 50 pracowników", dlatego też wówczas odstąpiono od powołania biegłego dla oceny zdolności zatrudnienia. Zdolność produkcyjna zakładu przekraczała 5000 ton wapna rocznie. W kwestionariuszu Zarządu Państwowego [...] O. i S-ka w T. z dnia [...] czerwca 1946 r. zdolność zatrudnienia oceniono na 120 pracowników. Podnoszono także ,że "przy całkowitym wykorzystaniu urządzeń technicznych zakładu można zatrudnić łącznie 213 pracowników na jedną zmianę" (pismo Zjednoczenia Przemysłu [...] w G. z dnia [...] lipca 1947 r.). Organ uznał, że są to najbardziej wiarygodne dowody źródłowe sporządzone w okresie najbardziej zbliżonym do daty 5.II.1946 r., zaś za nie poparte żadnymi dowodami uznał twierdzenie skarżących, że zdolność produkcyjna nie przekraczała poziomu 4000 ton wapna rocznie, zaś zdolność zatrudnienia nie przekraczała 50 pracowników. Nie świadczy o tym fakt zatrudnienia w 1942 r. 46 pracowników.
Ponadto organ uznał, że brak było podstaw do uznania, że omawiany zakład spełniał kryterium określone w § 1 lit. C pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1946 r. o podwyższeniu dolnej granicy zdolności zatrudnienia przejmowanych na własność Państwa przedsiębiorstw w przemysłach wyrobów nie powszechnego użytku bądź mało zmechanizowanych, bądź o charakterze pionierskim i sezonowym (Dz. U. Nr 2, poz. 7), skarżący bowiem nie przedstawił dowodów pozwalających stwierdzić, że zdolność produkcyjna w zakładzie nie przekraczała 4000 ton wapna rocznie.
Oczywistą konsekwencją, zdaniem organu podjęcia decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] czerwca 1948 r. jest uznanie, iż decyzje podjęte w następstwie orzeczenia nacjonalizacyjnego "nie są dotknięte uchybieniem" skutkującym wycofanie ich z obrotu prawnego. Dotyczy to zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1948 r. w sprawie objęcia przedsiębiorstwa oraz orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] listopada 1961 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przejęcia poszczególnych składników zakładu.
Kolejny zarzut dotyczący nie wydania orzeczenia nacjonalizacyjnego najpóźniej do 31 grudnia 1946 r. jest, zdaniem Ministra Gospodarki bezpodstawny, bowiem proces upaństwowienia został wszczęty w ustawowym terminie, zakreślonym przez art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r., w brzmieniu nadanym mu przez art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 20 grudnia 1946 r. o zmianie ustawy nacjonalizacyjnej, tj. przed dniem 31 marca 1947 r. W utrzymanej decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2001 r. stwierdzono, że "omawiane przedsiębiorstwo umieszczono w wykazie zakładów podlegających upaństwowieniu nr 23, poz. 58, str. 178 zamieszczonym w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego Nr 12 z dnia 8 stycznia 1947 r.". W czasie orzekania w sprawie upaństwowienia przedmiotowego przedsiębiorstwa obowiązywały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność państwa (Dz. U. Nr 16, poz. 62). Podnoszenie zarzutów w oparciu o postanowienia już wówczas uchylonego rozporządzenia z dnia 11 kwietnia 1946 r. jest chybione.
Ponadto organ podniósł, że nie wypłacenie odszkodowania, jak również sprzedaż po 50 latach znacjonalizowanego przedsiębiorstwa nie powoduje uznania przejęcia majątku za nieuzasadniony.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Ministra Gospodarki wnieśli K. O. i K. O., wnosząc o uchylenie obu decyzji Ministra Gospodarki. Zarzuty skargi sprowadzają się przede wszystkim do nie wyjaśnienia przez organ wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na prawidłowe załatwienie sprawy, w tym przede wszystkim zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia zdolności zatrudnienia i zdolności produkcyjnej na dzień wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, tj. na dzień 5 luty 1946 r., błędną i niezupełną interpretację zebranego w sprawie materiału dowodowego i wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. Przedmiotowe przedsiębiorstwo nie było zdolne zatrudnić przy produkcji na jedną zmianę więcej niż 50 pracowników. Wobec istnienia rozbieżności w ocenie zdolności zatrudnienia wymagana była jej ocena przez biegłego, nie zaś samodzielne i arbitralne dokonanie ustaleń faktycznych, które zaciążyły na wyniku całego postępowania. Zdaniem skarżących organ naruszył tym samym art. 3 ust. 1 lit. B ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej oraz § 1 ust. C pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1946 r. o podwyższeniu dolnej granicy zdolności zatrudnienia przejmowanych na własność Państwa przedsiębiorstw w przemysłach wyrobów niepowszechnego użytku bądź mało zmechanizowanych, bądź o charakterze pionierskim i sezonowym (Dz. U. Nr 2, poz. 7), poprzez pominięcie przewidzianego tym przepisem podwyższenia w stosunku do wapienników o rocznej zdolności produkcyjnej do 5000 ton wapna rocznie dolnej granicy zatrudnienia do 200 pracowników na jedną zmianę, której to granicy przedmiotowe przedsiębiorstwo nigdy nie przekroczyło. W lutym 1946 r. nie działało, a produkcja ruszyła dopiero w 1948 r., zaś częściowo 1 sierpniu 1946 r. Potencjalna zdolność zatrudnienia w zakładzie na dzień 5 luty 1946 r. była zerowa, bo zakład w ogóle nie funkcjonował.
Skarżący zarzucili także, że skoro nie zostały zgłoszone prawa i zarzuty do przedsiębiorstwa w osadzie O. opisanego w wykazie ogłoszonym w 1946 r., to postępowanie o przejęciu tego przedsiębiorstwa zostało zakończone, a właściwy minister obowiązany był wydać orzeczenie zgodnie z § 66 ust. 1 rozporządzenia z dnia 11 kwietnia 1946 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa, najpóźniej do dnia 31 grudnia 1946 r., przewidzianym w art. 3 ust. 6 w pierwotnym brzmieniu ustawy o przejęciu na własność Państwa. Natomiast Minister Przemysłu i Handlu wydając orzeczenie Nr [...] dopiero w dniu [...] czerwca 1948 r. dopuścił się, zdaniem skarżących rażącego naruszenia prawa, powołał się przy tym na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r., które nie obowiązywały w okresie, kiedy było prowadzone i zakończone - w 1946 r. -postępowanie o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa.
Skarżący stwierdzili także, iż organ wyszedł ponad żądanie wydając decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia Nr [...] z dnia [...].VI.1948 r., podczas gdy skarżący żądali jedynie stwierdzenia, że wymienione decyzje nacjonalizacyjne zostały wydane z naruszeniem prawa.
Ponadto brak przepisów wykonawczych określających warunki wypłaty odszkodowań czyni bezskutecznym dokonanie przejęcia majątku i stanowi naruszenie Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł ojej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, choć nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są trafne.
Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...].XII.2001 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. Organ orzekający w sprawie nie poczynił bowiem ustaleń mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przede wszystkim nie wyjaśniono, czy przedmiotowe przedsiębiorstwo zdolne było zatrudnić na dzień 5.II.1946 r. przy produkcji na jedną zmianę więcej niż 50 pracowników (mając na uwadze, że chodzi tu o potencjalną zdolność zatrudnienia), czego wymagał przepis art. 3 ust. 1 B ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm.), bądź 200 pracowników na jedną zmianę, czego wymagał przepis § 1 C pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1946 r. o podwyższeniu dolnej granicy zdolności zatrudnienia przejmowanych na własność Państwa przedsiębiorstw w przemysłach wyrobów niepowszechnego użytku, bądź mało zmechanizowanych, bądź o charakterze pionierskim i sezonowym (Dz. U. Nr 2, poz. 7), który wszedł w życie 15 stycznia 1947 r. Podana granica ilości pracowników zatrudnionych na jedną zmianę zależała od tego, czy w wapiennikach roczna zdolność produkcyjna przekraczała 5 000 ton wapna odpalonego. Nie można uznać, aby organ także tę okoliczność wyjaśnił dokładnie, rozważając cały materiał dowodowy, również ten przedstawiony przez skarżących. Nawet dowody powołane przez Ministra Gospodarki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (stwierdzenie Wojewódzkiej Komisji do spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw w K. zawarte w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lipca 1947 r., kwestionariusz Zarządu Państwowego [...] O. i S-ka w T. z dnia [...] czerwca 1946 r., pismo Zjednoczenia Przemyski [...] w G. z dnia [...] lipca 1947 r.). wykazują tak rozbieżne dane co do ilości zatrudnionych pracowników (od 40 do 50, 67, 120, 213), zdolności produkcyjnej i to w różnych okresach czasu, że zachodziła konieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego o określonej specjalności i wiedzy specjalistycznej, którego opinia stanowiłaby dowód w sprawie, podlegający ocenie organu, jak i możliwości ustosunkowania się do niego stron postępowania administracyjnego. Organ winien także ustosunkować się do wskazanych przez strony w postępowaniu administracyjnym dowodów oraz wziąć pod uwagę jakie urządzenia przedsiębiorstwa "pracowały" i jaki był ich stan techniczny na dzień 5.II.1946 r. (datę wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej), od tego bowiem zależała potencjalna zdolność zatrudnienia pracowników na jedną zmianę.
W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnej, wszczętym na wniosek byłych właścicieli mienia przejętego na własność Państwa, obowiązują wszystkie przepisy k.p.a. dotyczące postępowania wyjaśniającego, a wobec tego należało dostosować ramy tego postępowania do treści art. 77 kpa, umożliwić stronom czynny udział w postępowaniu dowodowym zgodnie z art. 10 i 78 oraz 79 kpa, zapewnić możliwość wypowiedzenia się co do dowodów (art. 81 kpa), skorzystać z fachowej wiedzy biegłych (art. 84 kpa), a postępowaniu wyjaśniającemu należało nadać formę rozprawy administracyjnej, wykonując obowiązek ustanowiony w art. 89 § 2 kpa.
Zważywszy na to, że w ustawie z 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm.), w art. 3 ust. 1 lit. B stanowiło się o przedsiębiorstwach, które "zdolne są zatrudnić przy produkcji na jedną zmianę więcej niż 50 pracowników", a w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 grudnia 1946 r. o podwyższeniu dolnej granicy zdolności zatrudnienia przejmowanych na własność Państwa przedsiębiorstw w przemysłach wyrobów niepowszechnego użytku bądź mało zmechanizowanych, bądź o charakterze pionierskim i sezonowym (Dz. U. z 1947 r. Nr 2, poz. 7) stanowiło się, że "dolną granicę zdolności zatrudnienia" podwyższa się do 100, 150 lub 200 pracowników na jedną zmianę, to oczywiste jest, że przepisy nie wiązały skutku nacjonalizacyjnego ze ściśle określoną liczbą pracowników zatrudnionych w określonej dacie, lecz dawały podstawy do oceny potencjalnych możliwości zatrudnienia pracowników w przedsiębiorstwie.
Kolejny zarzut skarżących rażącego naruszenia prawa, polegającego na nie wydaniu Orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa "najpóźniej do dnia 31 grudnia 1946 r.", jak to przewidywało rozporządzenie z dnia 11 kwietnia 1946 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa i powoływanie się w zaskarżonej decyzji na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność państwa (Dz. U. Nr 16, poz. 62), które nie obowiązywały w okresie, kiedy było prowadzone i zakończone postępowanie o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa - rozpatrywać należy mając na uwadze datę wszczęcia postępowania nacjonalizacyjnego. Wydanie bowiem orzeczenia w trybie zastosowanego w sprawie art. 3 ustawy nacjonalizacyjnej było uzależnione od tej daty. Datą wszczęcia postępowania nacjonalizacyjnego wobec przedsiębiorstwa na podstawie przepisów art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm.) jest data ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa wykazu przedsiębiorstw przechodzących na rzecz Państwa lub innych osób prawnych prawa publicznego oraz przejmowanych na własność Państwa (§ 17 i § 24 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa, Dz. U. Nr 16, poz. 62 ze zm.). W sprawie sporna jest data wszczęcia postępowania nacjonalizacyjnego - z uzasadnienia decyzji wynika, że "omawiane przedsiębiorstwo umieszczono w wykazie zakładów podlegających upaństwowieniu nr 23 poz. 58 str. 178 zamieszczonym w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego Nr 12 z dnia 8 stycznia 1947 r.", z protokołu Wojewódzkiej Komisji do spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw w K. z dnia [...] lipca 1947 r. wynika, że ogłoszenie nastąpiło w "Śląsko Dąbrowskim Dzienniku Wojewódzkim nr 4 z 1.11.1947 r. w wykazie nr 12 Ip 78 oraz w Dzienniku nr 11
z 22.111.1947 r. w wykazie nr 23 lp. 58". Skarżący zaś w skardze twierdzą, że
ogłoszenie miało miejsce w 1946r (nie podając konkretnej daty), z tego wywodząc
także, że postępowanie nacjonalizacyjne zostało zakończone w 1946 r., w związku
z czym powinien mieć zastosowanie przepis art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 3 stycznia
1946 r. w jego pierwotnym brzmieniu, stanowiącym że orzeczenie o przejęciu przez
Państwo na własność w trybie art. 3 może nastąpić tylko do dnia 31.XII. 1946 r. Jednak
dekret z dnia 20 grudnia 1946 r. o zmianie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 (Dz. U. Nr 72,
poz. 394), który wszedł w życie z dniem ogłoszenia, czyli 30 grudnia 1946 r. zmienił
ten przepis, stanowiąc, że orzeczenie w trybie art. 3 może nastąpić, jeżeli postępowanie
to zostało wszczęte "przed dniem 31 marca 1947 r.". Rozporządzenie Rady Ministrów
z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. Nr 16, poz. 62 ze zm.) weszło w życie 19 lutego 1947 r. Organ administracyjny winien wydając decyzję stosować przepisy obowiązujące w dacie jej wydania.
Brak w aktach sprawy dziennika urzędowego, zawierającego w wykazie przedmiotowe przedsiębiorstwo uniemożliwia ustalenie daty wszczęcia postępowania nacjonalizacyjnego oraz zbadanie zasadności przedstawionego zarzutu skarżących.
Podnieść także należy, że Minister Gospodarki nie mógł stwierdzić w uzasadnieniu decyzji, że pozostałe decyzje podjęte w następstwie orzeczenia nacjonalizacyjnego - zarządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca
1948 r. w sprawie objęcia przedsiębiorstwa oraz orzeczenie Ministra Budownictwa
i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] listopada 1961 r. w sprawie
zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przejęcia poszczególnych składników
zakładu, których stwierdzenia nieważności skarżący także się domagali "nie są
dotknięte uchybieniem skutkującym wycofanie ich z obrotu prawnego", skoro nie były
one przedmiotem jego badania, a nawet nie był on właściwy do przeprowadzenia oceny
legalności orzeczenia z [...].XI.1961 r.
Nietrafny jest natomiast zarzut skarżących naruszenia art. 156 § 2 kpa w zw. z art. 158 § 2 kpa poprzez wyjście poza żądanie wniosku, "a to poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzje odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] z dnia [...].V.1948 r., podczas gdy ich wniosek dotyczył stwierdzenia, że decyzje nacjonalizacyjne zostały wydane z naruszeniem prawa". Trafnie bowiem organ podniósł, że w postępowaniu nieważnościowym, dającym możliwość wzruszenia decyzji ostatecznych organ bada, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. Ujawnienie w decyzji przynajmniej jednej z nich może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Przepis art. 156 § 2 kpa przewiduje natomiast, że jedynie w przypadku wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4, i 7 tego przepisu, a jedynie stwierdza się wydanie decyzji z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 kpa)
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że kwestionowana decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...].XII.2001 r. zostały wydane bez ustalenia okoliczności, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Brak jest możliwości jednoznacznego stwierdzenia, czy spełniona była przesłanka upaństwowienia przedmiotowego przedsiębiorstwa, co zostało wyżej wykazane. W tej sytuacji pozostałe zarzuty skarżących nie były przedmiotem badania Sądu, bowiem ich zasadność uzależniona jest od wyników postępowania dowodowego, uzupełnionego przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zatem, nie wypowiadając się merytorycznie w sprawie uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja z dnia [...].XII.2001 r. nie mogą się ostać ze względów proceduralnych i na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 12710) orzekł jak w wyroku. Ponadto na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 i 205 § 2 cyt. ustawy w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło