IV SA 2592/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.) Sędziowie WSA Izabela Ostrowska as.WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka Protokolant Sylwia Mackiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M G na postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wpłacenia zaliczki na pokrycie kosztów postępowania I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...].[...]na podstawie art. 81c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1206 ze zm.) oraz art.123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) utrzymanym w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. nałożył na inwestora obowiązek wykonania oceny czy samowolnie dokonana zmiana sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...]w [...] na pomieszczenia hotelu, spełnia warunki techniczne i normy dla tego typu pomieszczeń jak również czy nie narusza interesu osób trzecich, zaopiniowanej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, rzeczoznawcę do spraw sanitarnohigienicznych, rzeczoznawcę do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy. Obowiązek wykonania oceny stał się wymagalny w dniu 21 marca 2003 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] [...]na podstawie art. 262 § 2, art. 263 § 2 oraz art. 123 k.p.a. w związku z art. 81c ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 106 z 2000 r. poz.1126 ze zm.) zobowiązał M. G. do wpłacenia zaliczki 3000 zł na pokrycie kosztów postępowania tj. wykonania wymaganej oceny czy samowolnie dokonana zmiana sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego, w zabudowie bliźniaczej na pomieszczenia hotelu, spełnia warunki techniczne i normy dla tego typu pomieszczeń, jak również czy nie narusza interesu osób trzecich. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 83 ust 2 Prawa budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu stwierdził, że obowiązek przedłożenia ww. oceny i opinii stał się wymagalny [...] marca 2003 r., a wobec jego niewykonania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...].[...]zaskarżonym postanowieniem zobowiązał M G do wpłacenia zaliczki na koszty postępowania. Skargę do Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniósł M G domagając się jego uchylenia i uchylenia postanowienia organu I instancji. Strona skarżąca stwierdziła, że organ nie dokonał żadnych ustaleń i nie zapoznał się z niezbędną dokumentacją konieczną do prawidłowej oceny sprawy. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko. Dodatkowo przy tym stwierdził, że dokumenty wymienione w skardze znane były organowi I instancji, jednakże nie spełniały one wymagań określonych w postanowieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...].[...] z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...]. Tym samym zasadnym było utrzymanie postanowienia PINB Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. Organ zaznaczył również, że w toku postępowania M G przedłożył dokumentację "[...]" dotyczącą spornego budynku, która zawiera m. in. ocenę techniczną odnoszącą się do zmiany sposobu użytkowania tego budynku. Wobec powyższego odstąpiono od egzekucji obowiązku wpłacenia zaliczki na sporządzenie tej oceny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż zostały w niej wskazane. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1270 ) sąd rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd jest władny uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te które przytacza strona skarżąca. W niniejszej sprawie organ I instancji jako podstawę rozstrzygnięcia podał art. 262 § 2 k.p.a., art. 263 § 2 k.p.a. w zw. z art. 81c ust 4 Prawa budowlanego. Artykuł 262 § 2 k.p.a. stanowi, że w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie wymieniają wyczerpująco składników kosztów postępowania administracyjnego, a jedynie przykładowo niektóre z nich są wymienione w art. 263 § 1, jednakże z możliwością zaliczenia i innych wydatków (§ 2). Obowiązek uiszczenia opłat administracyjnych i kwoty należności z tytułu spodziewanych kosztów postępowania, powstaje na podstawie przepisów odrębnych. Ten obowiązek należy odróżnić od spełnienia żądania organów do uiszczenia zaliczki na poczet kosztów postępowania. W doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że żądanie przez organ od strony zaliczki, powinno nastąpić przez wydanie postanowienia, na które nie służy zażalenie jako samodzielny środek zaskarżenia (por. komentarz do art. 263 w wyd. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak i J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 1996 str. 904). Powyższy pogląd skład orzekający w sprawie niniejszej podziela. Na zasadność takiego stanowiska wskazuje brzmienie przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie tj. art. 262 § 2 k.p.a. w zw. z art. 81c ust 4 Prawa budowlanego. Żaden z tych przepisów nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie, którego przedmiotem jest żądanie przez organ wniesienia przez stronę zaliczki. Tymczasem stosownie do przepisu art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, tylko wówczas, gdy kodeks tak stanowi. Inne zaś postanowienia wydawane w toku postępowania, zgodnie z art. 142 k.p.a. strona może zaskarżyć tylko łącznie w odwołaniu od decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Zauważyć trzeba, iż przewidziana w art. 264 § 2 k.p.a. możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie kosztów postępowania, odnosi się wyłącznie do sytuacji określonych w § 1 art. 264 k.p.a., a więc gdy ustalenie kosztów postępowania następuje jednocześnie z wydaniem decyzji. Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie zaistniała. W przedmiotowej sprawie organ I instancji zobowiązując skarżącego do uiszczenia zaliczki, nieprawidłowo pouczył strony o możliwości zaskarżenia tegoż postanowienia. W tej też sytuacji organ odwoławczy nie miał podstawy prawnej by rozpatrywać zażalenie na postanowienie o nałożeniu zaliczki. Z przytoczonych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż postanowienie organu odwoławczego, wydane zostało bez podstawy prawnej, co wyczerpuje przesłankę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i powoduje konieczność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 2 wyroku o niewykonywaniu zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.