IV SA 261/03

WyrokWSA w Warszawie2004-06-16

Skład orzekający: E. Zielińska-Śpiewak, Anna Żak, M. Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, niezależnie od przyczyn rozpoczęcia budowy bez pozwolenia, stanu zaawansowania budowy czy trudności związanych z wykonaniem rozbiórki?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma ustawowy obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, stwierdzenie samowoli budowlanej jest jedyną i konieczną przesłanką do wydania takiego nakazu. Okoliczności podnoszone przez inwestora, dotyczące przyczyn rozpoczęcia budowy bez pozwolenia lub trudności związanych z wykonaniem rozbiórki, nie mają wpływu na wynik sprawy i nie mogą być uwzględnione.
Stan faktyczny
T. M. wybudował drogę dojazdową do swojej nieruchomości, utwardzając ją gruzem i żużlem, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę drogi. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. T. M. wniósł skargę do sądu, argumentując, że utwardzenie działki było konieczne do prowadzenia działalności gospodarczej i dojazdu samochodami ciężarowymi, a rozbiórka jest fizycznie niemożliwa. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T. M.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA E. Zielińska-Śpiewak, Sędziowie NSA Anna Żak (spr.), As. WSA M. Kowalska, Protokolant M. Gruszczyński, po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. M. na decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania T. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 200lr. nakazującej T.M. rozbiórkę drogi dojazdowej utwardzonej gruzem i żużlem wykonanej na działce nr [...] w P. bez pozwolenia na budowę - na podst. art. 138 par.l pkt.l kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśnił, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie i ustalił, że T.M. wykonał samowolnie dodatkową drogę przejazdową do swojej nieruchomości przy ul. [...]. Droga ta została wykonana z gruzu i żużla wzdłuż ogrodzenia działki nr [...] stanowiącej własność M. i W. M. Organ odwoławczy wskazał, że droga stanowi budowlę w rozumieniu art.3 pkt.3 ustawy Prawo budowlane z 1994r. W związku z powyższym inwestor winien uzyskać na tę inwestycję decyzję o pozwoleniu na budowę. Stan faktyczny sprawy wypełnia przesłanki z art. 48 ustawy Prawa budowlanego z 1994r., który ma zastosowanie gdy inwestor dopuści się samowoli budowlanej. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł T. M. podnosząc, że utwardził swoją działkę, aby przejechać samochodem ciężarowym do swojego zakładu w którym prowadzi działalność gospodarczą. Od strony ulicy [...] dojazd jest utrudniony, ponieważ niemożliwy jest tu manewr dojechania i zawrócenia samochodu ciężarowego. Nadto założył przepusty drogowe, co umożliwia spływ wód opadowych. Wykonanie rozbiórki "wykonanego przedsięwzięcia" jest fizycznie niemożliwe jako, że polegać będzie na wymieszaniu żużla z grząskim podłożem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art.3 ust.l pkt.a-c ustawy Prawo budowlane z 1994r. zwanej dalej ustawą/Dz.U. nr 106, poz.1126 z 2000r. ze zm./ ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć: budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekt małej architektury. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt.3 ustawy przez budowlę należy m.in. rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty. Sporna droga jak trafnie przyjął to organ odwoławczy jest budowlą, której budowę można rozpocząć zgodnie z art.28 ustawy na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Bezsporne jest, co skarżący także przyznał na rozprawie przed Sądem, iż wybudował przedmiotową drogę, utwardzając ją gruzem i żużlem, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 48 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stwierdzenie zatem "samowoli budowlanej" obligowało właściwy organ do wydania w trybie cytowanego przepisu art.48, decyzji o nakazie rozbiórki budowanego bądź już wzniesionego obiektu budowlanego. Do takiego rozstrzygnięcia organ administracji publicznej był ustawowo zobligowany a jedyną i konieczną przesłanką wydania nakazu rozbiórki obiektu wybudowanego bez pozwolenia było stwierdzenie niedopełnienia przez inwestora wymogu uzyskania pozwolenia na budowę. Ustawa nie uzależniała nakazu rozbiórki od przyczyn rozpoczęcia budowy bez pozwolenia, stanu zaawansowania budowy, ani od trudności związanych z wykonaniem rozbiórki. Z tych względów okoliczności podnoszone w skardze, a dotyczące przyczyn rozpoczęcia budowy bez pozwolenia jak i trudności związanych z wykonaniem rozbiórki nie mogły być uwzględnione, albowiem nie miały wpływu na wynik sprawy. Podnieść należy, że organ I instancji dokonał oględzin przedmiotowej drogi z udziałem stron postępowania, ustalając w ich toku lokalizację drogi i jej wygląd. Jednak z naruszeniem art. 68 kpa., w sposób wadliwy organ I instancji sporządził protokół z tej czynności. Nie został on bowiem sporządzony podczas oględzin, brak jest uwag i podpisów stron biorących udział w oględzinach, a także informacji o tym czy protokół został im odczytany. Jeśli jak wyjaśnił to organ I instancji, przesyłając odwołanie skarżącego, organowi odwoławczemu, spowodowane to było agresywnym zachowaniem stron wobec siebie - co w zasadzie potwierdził na rozprawie przed sądem skarżący wyjaśniając, iż na oględzinach pokłócił się z bratem - to obowiązkiem organu było odnotowanie zachowania się stron podczas oględzin i omówienie odmowy lub braku podpisu osób biorących w nich udział. Mimo tej wadliwości Sąd uznał, iż nie miała ona istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ jak wynika z akt sprawy strony zostały zawiadomione o terminie oględzin brały w nich udział, co wynika również z oświadczeń stron złożonych na rozprawie przed Sądem, ponadto skarżący na tej rozprawie przyznał wszystkie okoliczności, które uzasadniały orzeczenie rozbiórki spornej drogi. Wskazał, że drogę tę wybudował bez pozwolenia na budowę utwardzając ją żużlem i gruzem. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 20Q2r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, ppz.1270/ w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1-271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.l 153/ skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło