IV SA 262/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Posesji ul. [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania administracyjnego I. Uchyla zaskarżoną decyzję II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej Posesji ul. [...] w W. kwotę 10 zł (dziesięciu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r., działając w oparciu o art. 105 § 1 kpa, po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej budynku przy ul. [...] w W., umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu organ wskazał, iż na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej posesji ul. [...],w imieniu której działał R.S., zostały przeprowadzone 3 wizje dotyczące eksploatacji budynku przy ul. [...] w W., w wyniku których ustalono, iż: – zamontowane na dachu budynku [...] anteny radiowe urządzeń nadawczych są własnością R. i zostały zainstalowane za zgodą Wydziału Architektoniczno-Budowlanego Urzędu [...] z dnia [...].10.2000 r.; – stwierdzono, iż obiekt użytkowany jest zgodne z wydanym przez Komisarza Rządowego dla Gminy [...] pozwoleniem na użytkowanie obiektu (decyzja nr [...]); – miejsca postojowe urządzone w odległości 2,5m od okien mieszkalnej części budynku przy ul. [...] zostały zlikwidowane przez obecnego właściciela działki, co zostało potwierdzone protokołem oględzin z dnia 27.06.2002 r.; – ze złożonych do akt sprawy dokumentów wynika, że śmietnik dla mieszkańców budynku ul. [...] został urządzony w pomieszczeniu biurowca [...]. Z tych względów, zdaniem organu, nie ma podstaw do ingerencji organu nadzoru budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., działając w oparciu o art. 138 § 3 kpa, po rozpatrzeniu odwołania R.S., umorzył postępowanie odwoławcze. W ocenie organu odwoławczego R.S. nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa i rozpatrzenie jego odwołania jest niedopuszczalne. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ stwierdził, iż w sprawie niniejszej stroną może być jedynie Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej, a jak wynika z uchwały nr [...] z dnia [...].08.2001 r. w skład Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] wchodzą dwie osoby: J.S. i R.S. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu, R.S. nie posiada legitymacji do wniesienia odwołania. Skargę na powyższą decyzję wniosła Wspólnota Mieszkaniowa posesji przy ul. [...], reprezentowana przez zarząd, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc przede wszystkim naruszenie przez organ art. 64 § 2 kpa, a w konsekwencji zasady wyrażonej w art. 9 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego zapadła z naruszeniem art. 138 § 3 kpa i art. 64 § 2 kpa. Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. nosząca datę [...].08.2002 r. zostało podpisane przez R. S.. Jednak zarówno z nagłówka pisma, jak i pierwszego zdania odwołania w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż odwołującym się jest Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej posesji ul. [...] w W., a nie – jak tego chce organ odwoławczy – osoba fizyczna. W aktach postępowania administracyjnego znajduje się uchwała nr [...] z dnia [...].08.2001 r. właścicieli lokali przy ul. [...] dotycząca wyboru zarządu Wspólnoty w osobach J. S. i R. S.. Skład zarządu Wspólnoty znany był organom obu instancji, gdyż postępowanie organów nadzoru budowlanego inicjowane było w większości wypadków pismami Zarządu Wspólnoty. Jeśli organ odwoławczy miał wątpliwości co do rzeczywistego podmiotu składającego odwołanie (pomimo formy pisma) winien był po myśli art. 64 § 2 kpa wezwać R. S. do usunięcia braku formalnego czynności poprzez złożenie upoważnienia do reprezentowania jednoosobowo zarządu Wspólnoty; sanowanie tegoż braku przez podpisanie odwołania przez drugiego członka zarządu lub wyjaśnienie, że odwołanie złożył jako osoba fizyczna, ze wskazaniem terminu i pouczeniem o skutkach niewykonania wymaganej czynności. Dopiero po bezskutecznym upływie terminu organ mógł odmówić skuteczności czynności podjętej w imieniu Wspólnoty. Tymczasem organ odwoławczy w sposób całkowicie dowolny i sprzeczny z intencją strony przyjął, iż odwołującym jest osoba fizyczna, która w toczącym się postępowaniu administracyjnym nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, co w konsekwencji pozwoliło organowi na umorzenie postępowania odwoławczego w oparciu o art. 138 § 3 kpa. Należy w tym miejscu podzielić stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 1999 r. w sprawie sygn. akt IV SA 848/98, iż "takie działanie organu stanowi istotne naruszenie prawa procesowego, a w szczególności wyrażonej w art. 9 kpa zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieś wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania". Nie przesądzając oczywiście o wyniku postępowania przed organem II instancji stwierdzić należy, iż ponownie rozpoznając sprawę organ winien z zachowaniem obowiązku wynikającego z art. 64 § 2 kpa ustalić przede wszystkim bez wątpliwości podmiot składający odwołanie, a następnie dokonać oceny, czy ma on przymiot strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym, a w przypadku odpowiedzi pozytywnej rozpatrzeć odwołanie zgodnie z wyrażoną w art. 15 kpa zasadą dwuinstancyjności. Wobec ujawnionych naruszeń przepisów prawa procesowego tj. art. 9 kpa, 64 § 2 kpa i art. 138 § 3 kpa mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, nr 240, poz. 2052 z 2003 r. nr 124, poz. 1153). Rozstrzygnięcie w pkt II i III wyroku wydano w oparciu o art. 152 i art. 200 cytowanej ustawy.