IV SA 2632/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), , Sędzia NSA Anna Żak, Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi H. i S. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala. 7/IV SA 2632/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku H. F.-Z. i K. Z. na podstawie art. art. 156 § 1 pkt 2, 157 i 158 §1 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] marca 1996 r. Prezydenta Miasta [...] nr [...] nakazującej H. F.-Z. i K. Z. rozbiórkę zbudowanego na działce nr [...]w [...] ul. [...]ogrodzenia od strony południowej na całej długości działki w terminie 30 dni od daty, kiedy decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu decyzji podano, iż najistotniejszą kwestią do rozstrzygnięcia w przedmiotowym postępowaniu jest problem, które przepisy powinny mieć zastosowanie przy wydaniu kontrolowanej decyzji. Zdaniem organu I instancji należało zastosować przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane a to na podstawie art. 103 ust. 1 tej ustawy, ponieważ postępowanie w sprawie nie zostało zakończone decyzją ostateczną przed dniem 1 stycznia 1995 r. stosuje się przepisy ustawy nowej. Mając na uwadze przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. to na budowę ogrodzenia zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 nie jest wymagane pozwolenie na budowę, natomiast zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy obowiązek zgłoszenia budowy ogrodzenia właściwemu organowi dotyczy wyłącznie sytuacji, kiedy ogrodzenie ma być usytuowane od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych albo, gdy jego wysokość przekracza 2,20m. W przedmiotowym postępowaniu ustalono, iż ogrodzenie zlokalizowane zostało na działce nr [...] stanowiącej współwłasność wnioskodawczyń, która sąsiaduje z działkami nr nr [...],[...]i [...] stanowiącymi własność gminy Miasto [...] oraz działką nr [...]stanowiącą współwłasność M.S. i J. K. i ma wysokość 1.70m. Tym samym przedmiotowy obiekt nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia do właściwego organu. Sam fakt przeznaczenia terenu, na którym wybudowano ogrodzenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę dojazdową nie spełnia przesłanek określonych w art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy. Dlatego też organ wydający przedmiotowa decyzję w sposób rażący naruszył przepisy prawa materialnego poprzez przyjęcie, iż spełnione są przesłanki określone w art. 48 ustawy i w związku z tym należy na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy orzec rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Ponadto organ nadzoru wskazał na nieprawidłowość w oznaczeniu organu wydającego decyzję, co narusza przepis art. 107 § 1 k.p.a. oraz fakt nałożenia obowiązku rozbiórki na osobę małoletnią bez wskazania, iż jest ona reprezentowana przez przedstawicieli ustawowych bądź kuratora. Jednakże powyższe naruszenia prawa nie mogą skutkować stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołań A. D. i S. G. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy w/w decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w całości podzielił ustalenia i argumentację prawną organu I instancji, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] rażąco narusza prawo materialne, gdyż jako podstawę rozstrzygnięcia powinny zostać przyjęte przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane a nie przepisy poprzedniej ustawy z dnia 24 października 1974 r., ponieważ postępowanie administracyjne w sprawie realizacji przedmiotowego ogrodzenia zostało wszczęte z urzędu poprzez wydanie w dniu 21 września 1995 r. zawiadomienia o oględzinach. Prawidłowe są również ustalenia dotyczące braku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę jak i również zgłoszenia do właściwego organu wykonania przedmiotowego ogrodzenia mając na uwadze stan prawny obowiązujący w chwili wydania decyzji przez Prezydenta Miasta [...]. Skargę do Sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożyli H. i S. G. zarzucając przede wszystkim naruszenie art. art. 45, 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP oraz że nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 § 1 k.p.a. zdaniem skarżących prawo nie może działać wstecz, więc interpretacja przedstawiona przez organy nadzoru budowlanego z powołaniem się na art. 103 ust. 1 ustawy jest błędna. Przedmiotowa inwestycja została rozpoczęta przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. i dlatego powinna zostać uznana za samowolę budowlaną, gdyż wybudowanie ogrodzenia od strony działek przeznaczonych na budowę drogi dojazdowej wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Gdyby decyzje organów nadzoru budowlanego pozostały w obrocie prawnym właściciele czterech działek budowlanych zostali by pozbawieni prawa dojazdu i możliwości doprowadzenia mediów. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoja dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /. Skarga jest niezasadna. Przechodząc do merytorycznych rozważań w przedmiotowej sprawie przede wszystkim należy się zająć zagadnieniem stosowania przepisów dotychczasowych w myśl art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./, to jest przepisów prawa budowlanego z 1974 r. Problem ten był już analizowany w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 1996 r. sygn. akt OPS 3/96 /ONSA 1997, z. 1, poz. 2/. Dokonując interpretacji art. 103 ust. 1 i 2 prawa budowlanego z 1994 r., w uchwale tej przyjęto, że regułą podstawową, wynikającą z ust. 1, jest stosowanie nowej ustawy. Obejmuje to nie tylko sprawy, w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie /niezależnie od tego, czy dotyczy to zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy/, ale także sprawy wszczęte, a niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, a więc przed dniem 1 stycznia 1995 r. Przepisy prawa budowlanego z 1994 r. mają zastosowanie do samowoli budowlanych, z tym jednak zastrzeżeniem, że wyłączono możliwość stosowania art. 48 tej ustawy do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia jej w życie, oraz /od dnia 14 sierpnia 1996 r. / także do obiektów, w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne przepis art. 103 ust. 2 zdanie drugie nakazuje do takich obiektów stosować przepisy dotychczasowe. Odesłanie do przepisów dotychczasowych w tym wypadku powoduje, że skutki samowoli budowlanej, polegającej na wybudowaniu obiektu przed dniem 1 stycznia 1995 r., należy likwidować używając środków prawnych przewidzianych w przepisach prawa budowlanego obowiązującego przed tą datą, w tym także stosując jego art. 37 ust. 1. Z mocy wyraźnego przepisu ustawy, więc nadal muszą być stosowane przepisy prawa budowlanego z 1974 r. w takim zakresie, jaki jest niezbędny do realizacji zastrzeżenia wynikającego, z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r., Jeżeli zatem budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., inwestor ponosi konsekwencje samowoli budowlanej według odpowiednich przepisów prawa budowlanego z 1974 r. Ten pogląd wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 1996 r. należy podzielić w całej rozciągłości. Zatem kwestią podstawową dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie czy w sprawie niniejszej, dotyczącej samowoli budowlanej (wznoszenie ogrodzenia bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę) mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. czy też przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności z protokołu wizji lokalnej z dnia 11 października 1995 r., protokołu wyjaśnień skarżących i inwestorów z dnia 22 stycznia 1996 r. oraz protokołu z zeznań świadków z dnia 12 lutego 1996 r. nie można mieć wątpliwości, iż budowa ogrodzenia została zakończona w 1995 r. a więc już w czasie obowiązywania Prawa budowlanego z 1994 r. Dlatego też wskazane w decyzji z dnia [...] marca 1996 r. przepisy dotychczasowej ustawy są nieprawidłowe i w związku z powyższym wyeliminowanie tej decyzji z obiegu prawnego było prawidłowe z uwagi na zaistnienie przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto uzasadnienie decyzji nie koresponduje z wskazaną podstawą prawną, gdyż wyraźnie z niego wynika, iż roboty nie zostały zakończone przed dniem 1 stycznia 1995 r. Organy nadzoru budowlanego w uzasadnieniach swoich decyzji prawidłowo przyjęły, iż podstawą rozstrzygnięcia w kontrolowanej decyzji powinny być przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. wobec zakończenia prac budowlanych po 1 stycznia 1995 r. Pozostałe rozważania zawarte w uzasadnieniach decyzji organów obydwu instancji są przedwczesne, gdyż organ I instancji orzekający w postępowaniu zwykłym będzie miał obowiązek rozstrzygnąć ponownie co do istoty sprawy mając na uwadze przepisy obowiązujące w chwili wydawania decyzji. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1270/ Sąd skargę oddalił.