IV SA 2636/03

WyrokWSA w Warszawie2004-12-08

Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz, Tadeusz Nowak, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej lub sąd administracyjny może ponownie badać zgodność z prawem decyzji, która była przedmiotem prawomocnego wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na tę decyzję?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej oraz sąd administracyjny nie mogą ponownie badać zgodności z prawem decyzji, która była przedmiotem prawomocnego wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na tę decyzję. Ocena prawna zawarta w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego wiąże organ administracji w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, co wyklucza możliwość stwierdzenia nieważności takiej decyzji w późniejszym postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ odwoławczy, skarżący wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która została oddalona. Następnie skarżący złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, który został odrzucony przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczyła decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędziowie WSA Tadeusz Nowak (spr.) WSA Izabela Ostrowska Protokolant Sylwia Mackiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi D i J O na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003r. znak: [...]w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę. oddala skargę Kierownik Urzędu Rejonowego w [...]decyzją z dnia [...] października 1998 r. na podstawie przepisów art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm.) nakazał D i J O rozbiórkę domu letniskowego, budynku gospodarczego i studni wierconej położonych na działce Nr [...]w [...]. Nadto zobowiązał wymienionych do uporządkowania terenu po dokonaniu rozbiórki i zgłoszenia wykonania tego obowiązku. Ustalono, na podstawie oględzin przeprowadzonych [...] września 1998 r., iż na działce Nr [...]D i J O wybudowali w 1995 r. domek letniskowy o wymiarach [...]m, budynek gospodarczy o wymiarach [...]m i studnię wierconą - bez wymaganego pozwolenia na budowę. D i J O w odwołaniu podali, iż działkę nabyli aktem notarialnym [...] października 1994 r. W tym też roku wybudowali altankę, budynek gospodarczy i wywiercili studnię. Zdaniem odwołujących w sprawie mają zastosowanie przepisy poprzednio obowiązującej ustawy - Prawo budowlane z 24 października 1974 r. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno -budowlanego (Dz.U. Nr 8 poz. 48). Odwołujący się podnieśli, że zgodnie z przepisem § 44 ust. 2 pkt 1 w/w rozporządzenia pozwolenie na budowę nie było wymagane w odniesieniu do przedmiotowych obiektów. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją wydaną w trybie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutami inwestorów co do daty wybudowania przedmiotowych obiektów. Protokół oględzin z 1998 r. stwierdza bowiem, iż domek letniskowy został ustawiony na gruncie w 1994 r. i rozbudowany w 1995 r. Również w tym roku wybudowano budynek gospodarczy i studnię. Podkreślono, że według ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Sława, działka znajduje się na gruntach rolnych, a nie na terenie pracowniczych ogródków działkowych. D i J O wnieśli skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący podtrzymali zarzut, iż wszystkie obiekty na działce wybudowane zostały w 1994 r. Podkreślili, iż decydujące znaczenie dla daty budowy miało postawienie w 1994 r. na działce barakowozu. Wykonywane przy tym obiekcie później prace nie można traktować jako budowy. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w [...] wyrokiem z dnia [...]listopada 1999r. Sygn akt II SA/Po 2131/98 oddalił skargę D. i J. O. Sąd stwierdził, że zaskarżona bowiem decyzja nie narusza prawa. Sygn akt 7/IVSA 2636/03 W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ,że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 z zm.). Zdaniem Sądu organy administracji wskazały prawidłowo podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia. Budowa przedmiotowych obiektów została bowiem zakończona już po wejściu w życie ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. Sąd stwierdza w uzasadnieniu swojego wyroku, że powyższe ustalenie wynika z protokołu oględzin z [...] września 1998 r. w którym skarżący podali, iż rozbudowa domku letniskowego została zakończona w 1995 r. Brak więc podstaw do zastosowania przepisów ustawy z 24 października 1974 r. Prawa budowlane. Sąd stwierdza również w uzasadnieniu, że przedmiotowe obiekty zostały usytuowane na terenie, który według planu zagospodarowania przestrzennego z 28 września 1989 r. zmienionego uchwałą Rady Gminy i Miasta [...] z [...]maja 1994 r. Nr [...]oznaczony został symbolem RP - teren upraw polowych. Również więc na podstawie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24 października 1994 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z zm.) organ administracji byłby obowiązany do nakazania ich rozbiórki. Na wniosek D i J O z [...].02.2000r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].11.1998 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...].10.1998r., nakazującą D i J O rozbiórkę domku letniskowego, budynku gospodarczego i studni wierconej na działce nr ew. [...]w [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]kwietnia 2003r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].11.98r., utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...]10.98r. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku D i J O, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2003r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2003r. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w sprawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...].10.98r. utrzymanej w mocy rozstrzygnięciem Wojewody [...] z dnia [...]11.98r. zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w [...] z dnia [...].11.2000r. , sygn. akt II SA/Po 2131/98 oddalający skargę P.P. D i J O na w/w decyzję organu wojewódzkiego. Wyrok NSA oddalający skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].11.98r. zdaniem organu ,oznacza stwierdzenie, że skarżona decyzja zgodna jest z prawem. Sygn akt 7/IVSA 2636/03 Zatem sprawa zgodności w/w decyzji z dnia [...].11.98r. z prawem nie może być ponownie badana ani przez organ administracji publicznej ani przez sąd administracyjny. Skargę na powyższą decyzję złożyli D i J O, podnosząc, że w sprawie mają zastosowanie przepisy poprzednio obowiązującej ustawy - Prawo budowlane z 24 października 1974 r. oraz że budowa studni nie wymaga pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1271 z późn.zm.). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Skargi nie można było uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny orzekał w sprawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...].10.98r. utrzymanej w mocy rozstrzygnięciem Wojewody [...] z dnia [...].11.98r. Przedmiotem rozstrzygnięcia sądowego była kwestia zastosowania przepisu art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 z zm.) w w/w decyzjach organów administracji nakazujących rozbiórkę obiektów budowlanych usytuowanych na działce Nr [...]w [...]. W sprawie zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w [...] z dnia [...].11.2000r. , sygn. akt II SA/Po 2131/98 oddalający skargę P.P. D i J O na w/w decyzję organu wojewódzkiego. Sąd badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji (art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA) był w ramach tej kontroli także zobligowany do zbadania, czy nie miało miejsca naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Sąd nie jest związany granicami skargi, a przy stwierdzaniu naruszenia prawa powodującego nieważność zaskarżonej decyzji nie jest nawet związany nakazem reformationis in peius . Zgodnie z wyrokiem NSA z 18 grudnia 1992 r. I SAB 63/92 (powoływanym, między innymi w J. Borkowski, B. Adamiak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wyd. CH Beck W-wa 1998 s. 792) oddalenie przez NSA skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu (art. 30 ustawy o NSA a Sygn akt 7/IVSA 2636/03 obecnie art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270)) w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Pogląd ten został ostatnio w pełni podtrzymany w postanowieniu NSA z 19 lutego 2001 r. sygn. akt II SAB 278/00-287/00 (niepublikowanym). W tym ostatnim postanowieniu Sąd zwrócił, między innymi, uwagę, że próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez Sąd (oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) jest w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu. Oddalenie przez NSA skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Z powyższych względów, Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 ust.1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło