IV SA 266/03
WyrokWSA w Warszawie2004-06-22
Skład orzekający: Krystyna Borkowska, Mirosława Kowalska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, w przypadku stwierdzenia odstępstw od warunków pozwolenia na budowę, powinien prowadzić postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego (rozbiórka obiektu wybudowanego bez pozwolenia) czy w trybie art. 51 Prawa budowlanego (doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem)?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie powinien prowadzić postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego, jeśli inwestor dysponował ostateczną decyzją pozwolenia na budowę, nawet jeśli dopuścił się odstępstw od jej warunków. W takiej sytuacji właściwe jest postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego, które umożliwia doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W przypadku wszczęcia postępowania z urzędu w niewłaściwym trybie, organ odwoławczy może uchylić decyzję i umorzyć postępowanie, wskazując właściwy kierunek rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę nadbudowanej części ściany szczytowej i kominów w sąsiednim budynku, uznając samowolę budowlaną. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, stwierdzając, że inwestor posiadał pozwolenie na budowę, a jedynie dopuścił się odstępstw od jego warunków. Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa kwestionowała zasadność umorzenia postępowania i zastosowanie trybu art. 51 Prawa budowlanego zamiast art. 48.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 22. czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. [...] na decyzję [...] Wojewódzki ego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania nakazującego rozbiórkę skargę oddala
Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane orz art. 104 kpa nakazał T. W. dokonanie rozbiórki nadbudowanej części ściany szczytowej oraz kominów wbudowanych w tą ścianę istniejącego budynku mieszkalnego, wielorodzinnego przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu stwierdził, że T.W. samowolnie nadbudował ścianę szczytową i nadbudował kominy wbudowane w tą ścianę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W.
Nadbudowa została wykonana w miesiącach kwiecień-maj 2002 r. i stanowi ona część obiektu budowlanego, wymagane więc było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę z organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Wobec tego, że inwestor nie posiada wymaganego pozwolenia znajduje w sprawie zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego uprawniający organ do nakazania rozbiórki części nadbudowanych budynku.
Decyzja z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania T. W., uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
W uzasadnieniu podał, że decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. Burmistrz Gminy [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. W. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych z adaptacją – nadbudową strychu na cele mieszkalne w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym przy ul. [...] w W.
W wyniku kontroli stwierdzono, że inwestor samowolnie nadbudował ścianę szczytową oraz kominy wbudowane w tą ścianę w sąsiednim budynku mieszkalnym przy ul. [...], a więc dopuścił się odstępstw od warunków pozwolenia na budowę.
Przedmiotowa nadbudowa została wykonana zgodnie ze sztuką budowlaną oraz zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi. Konieczność nadbudowy ściany szczytowej oraz kominów wbudowanych w ta ścianę w sąsiednim budynku została potwierdzona w ocenie technicznej adaptacji strychu i wpływ tej adaptacji na budynek sąsiedni [...].
Skoro zatem sporna inwestycja została zrealizowana z odstępstwem od warunków pozwolenia na budowę to organ I instancji winien wydać rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Dlatego też prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie w trybie art. 48 Prawa budowlanego stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 kpa.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Zarząd Budynków Komunalnych – [...] wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji.
Zdaniem skarżącego podstawa prawna i faktyczna umorzenia postępowania jest bezzasadna, gdyż w sprawie ma zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego a nie art. 51. ponadto inwestor nie legitymował się tytułem prawnym do nieruchomości Narbutta 26 front, co naruszało przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.
Oprócz tego wymurowanie kominów winno być poprzedzone co najmniej stosownymi obliczeniami statystycznymi, których brak w niniejszym przypadku i budynek [...] nie posiada na granicy normatywnej przegrody pożarowej, a powstały lokal nie spełnia wymogów art. 2 ust. 1 ustawy o własności lokali.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, albowiem organ odwoławczy uznał, iż prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie w trybie art. 48 Prawa budowlanego stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 kpa.
Decyzji tej nie można postawić skutecznie zarzutu naruszenia prawa.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo przyjął, że sprawy tej nie należy prowadzić w "trybie rozbiórkowym" z art. 48 Prawa budowlanego. Artykuł ten stanowi, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Okoliczności faktyczne wskazują, ze inwestor dysponował ostateczną decyzja pozwolenia na budowę wydaną przez Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lipca 2001 r., a zatem powołany wyżej artykuł nie ma zastosowania.
Przy realizacji nadbudowy strychu na cele mieszkalne, inwestor dopuścił się odstępstw od warunków pozwolenia na budowę – odstępstwo to polegało na nadbudowie ściany szczytowej oraz kominów wbudowanych w tą ścianę a sąsiednim budynku przy ul. [...] w W.
Nadbudowana ściana wraz z kominem nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 Prawa budowlanego, a zatem nie można orzec jej rozbiórki w trybie art. 48.
Art. 48 dotyczy tylko obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo już wybudowanego. Art. 50 Prawa budowlanego odnosi się natomiast do robót budowlanych nie będących budową. Są to prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.
Wobec tego, ze sporna inwestycja została zrealizowana z odstępstwem od warunków pozwolenia na budowę to organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] winien wydać rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., nakładające obowiązek wykonania określonych czynności, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Przepis ust. 4 art. 51 umożliwia odpowiednie zastosowanie regulacji zawartych w ust. 1-3 do robót budowlanych objętych dyspozycją art. 50 ust. 1, ale już wykonanych.
Ponieważ zdaniem Sądu, nie było żadnych podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, a sprawa została wszczęta z urzędu to organ nadzoru budowlanego II instancji mógł uchylić decyzję i umorzyć postępowanie przed organem I instancji, wskazując w jakim kierunku (art. 51) powinno pójść rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.
W świetle powyższych ustaleń brak jest uzasadnionych podstaw dla przyjęcia, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa.
Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło