IV SA 2660/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie NSA Halina Kuśmirek, As. Mariola Kowalska, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania robót I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. D. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] .06.2003r., działając na podstawie art. 138 par. pkt.2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania A. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. Nr [...] z dnia [...] .02.2003r. - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o dokonaniu w terminie do 31 lipca 2003r. przebudowy dachu nad pomieszczeniem garażowym doprowadzając go do stanu zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją nr [...] Prezydenta Miasta L. z dnia [...] .07.1998r. o pozwoleniu na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w L.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowa sprawa była już przedmiotem jego rozpatrywania, w wyniku czego decyzją nr [...] z dnia [...] .12.2002r. uchylił decyzję organu I instancji nr [...] z dnia [...] .07.2002r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W Wyniku powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją nr [...] z dnia [...] .02.2003r. wydana na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7.07. 1994r. prawo budowlane, nakazał A. D. rozbiórkę dachu nad pomieszczeniem garażowym i doprowadzenie go do stanu zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę . W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone przez organ nadzoru budowlanego kontrole budowy obiektu potwierdziły istotne odstępstwa od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, projektu technicznego budynku, polegające na zmianie konstrukcji dachu nad częścią garażową, z dwuspadowego na trójpołaciowy ze spadkiem na stronę działki sąsiedniej. Usytuowanie garażu w odległości około 1.30 m od granicy przy szerokości okapu od tej strony wynoszącej 77 cm, narusza przepis par. 12 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. Nr 10 poz.46 z póź.zm.). Zasadnie więc organ I instancji nakazał przebudowę dachu nad częścią garażową , w ten sposób aby doprowadzić go do stanu zgodnego z projektem budowlanym. Przyczyną dla którego organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję merytoryczną był brak w kontrolowanej decyzji wyznaczenia terminu wykonania określonych robót. Skargę do Sądu Administracyjnego na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła A. D., podnosząc ,iż utrzymała ona w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] .07.2002r. i polemizując głównie z zasadnością powołanej decyzji organu I instancji, a także wskazując , iż budynek z garażem spełnia wymogi prawa budowlanego i innych przepisów wykonawczych zapewniając wymogi bezpieczeństwa ludzi i mienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona aczkolwiek z przyczyn w niej nie powołanych, które to przyczyny Sąd, nie będąc związany granicami skargi- na podstawie art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30.080.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 253, poz. 1270) bierze pod uwagę z urzędu. Przede wszystkim należy podnieść, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego, dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 par. 1 kpt 2 i 3 kpa. Organ odwoławczy całkowicie pominął fakt, iż już decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] .11.1999r. wydana na podstawie ait. 51 ust.4 i ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, nakazywała przeróbkę konstrukcji dachu nad pomieszczeniem garażowym, rozbiórkę ściany osłonowej garażu usytuowanej w odległości 1,30 m od granicy działki sąsiedniej i doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym i uzyskanie pozwolenia na użytkowanie w terminie do dnia 30.06.2000r. W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez A. D., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja nr [...] z dnia [...] .09.2000r. uchylił zaskarżoną decyzję jedynie w części dotyczącej uzyskania pozwolenia na użytkowanie, wyznaczył nowy termin do wykonania przeróbek do dnia 30.10.2000r., w pozostałej części utrzymując decyzję PINB w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3.08.200lr. ( syg.akt IV S.A. 2258/00) oddalił skargę na decyzję organu II instancji , podzielając ocenę organu, iż zmiana konstrukcji dachu ma charakter istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust.l prawa budowlanego z I994r. W warunkach niniejszej sprawy, po wydaniu powołanych wyżej decyzji, podjęte zostały czynności egzekucyjne przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L.. Po wystosowaniu upomnienia z dnia [...] .01.2002r. przeprowadzone wizja lokalna w dniu [...] .02.2002r. wykazała, iż ściana osłonowa została przesunięta na odległość 1.5 m od granicy działki sąsiedniej, jednak nie dokonano nakazanych przeróbek dachu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] działając w oparciu o ait. 51 ust. 2 prawa budowlanego, nakazał rozbiórkę dachu nad całym budynkiem mieszkalnym. Decyzja ta , będąca w istocie przedmiotem zarzutów skargi, została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] . Zrealizowanie obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego wypełnia dyspozycję przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, których ratio legis polega na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia budowanego obiektu do stanu zgodnego z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach prawa. Dopiero w przypadku niewykonania nałożonych w trybie powyższych przepisów obowiązków właściwy organ może w drodze decyzji nakazać inwestorowi zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części (art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego). Dokonana w dniu [...] .02.2002r. kontrola na działce inwestorski wykazała ,iż obowiązki nałożone decyzją [...] zostały wykonane częściowo Jedynie w zakresie przesunięcia ściany osłonowej. Sytuacja ta pozwalała organowi nadzoru na wydanie decyzji w trybie art. 51 ust.2 prawa budowlanego. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Oznacza to, że zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może zmienić rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa, jak i nie może rozszerzać zakresu sprawy. Zmiana np. podstawy materialnoprawnej rozstrzyganej sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy, a to z kolei prowadzi do naruszenia zasady "dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy". Skoro przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji było nakazanie rozbiórki dachu nad pomieszczeniem garażu w oparciu o art. 51 ust 2 prawa budowlanego ( po niewykonaniu obowiązku nałożonego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego), to decyzja organu odwoławczego, pomimo nie powołania podstawy prawnej, nie może dotyczyć nałożenia obowiązku polegającego na doprowadzeniu do sianu zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę poprzez dokonanie przebudowy dachu nad garażem, a więc obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Dokonując zmiany zakresu rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym , organ nadzoru stopnia wojewódzkiego rażąco naruszył art. 138 par. 1 pkt 2 kpa. Należy także podkreślić, iż przedmiot decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego — nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem ( art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego), był przedmiotem oceny i decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z [...] .11.1999r. oraz decyzji organu odwoławczego nr [...] z dnia [...] .09.2000r. Z tych względów należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest także wadą kwalifikowaną określoną w art. 156 par. 1 pkt 3 kpa . Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji w oparciu o art. 145 parł pkt 2) ustawy z dnia 30.08.2003r. prawo postępowania przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. Nr 153, poz. 1270), rozstrzygniecie o kosztach opierając na art.200 cytowanej ustawy w związku z art. 97 par.2 ustawy- przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271, Nr 240, poz.2052; z 2003r. nr 124, poz. 1153).