IV SA 2685/02

WyrokWSA w Warszawie2004-10-22

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędzia WSA Leszek Kamiński, As. WSA Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa obiektu budowlanego w innym miejscu działki, z innymi gabarytami i odmienną konstrukcją niż przewiduje zatwierdzony projekt, stanowi samowolę budowlaną uzasadniającą nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nawet jeśli inwestor dysponował pozwoleniem na budowę dla obiektu pierwotnie zaprojektowanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że realizacja obiektu budowlanego w innym miejscu działki, z innymi gabarytami, odmienną konstrukcją i wyglądem zewnętrznym niż przewiduje zatwierdzony projekt, stanowi istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę, które zrywa więź łączącą realizowany budynek z pozwoleniem. W takiej sytuacji budowa jest traktowana jako inna budowa, realizowana bez wymaganego pozwolenia, co uzasadnia zastosowanie sankcji w postaci nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A. O. rozbiórkę samowolnie budowanego budynku stajni, ponieważ ustalono, że budynek realizowany był w innym miejscu działki, miał inne gabaryty oraz odmienną konstrukcję i wygląd zewnętrzny niż przewidywał zatwierdzony projekt budowlany. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. A. O. w skardze podniósł, że budowa została przesunięta z powodu napotkania wody, a organy potraktowały to jak nowy obiekt, zamiast zastosować przepisy dotyczące legalizacji samowoli budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie WSA Leszek Kamiński, As. WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2004 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala 0Sygn. akt IV SA 2685/02 U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) nakazał A. O. rozbiórkę samowolnie budowanego budynku stajni na działce nr ew. [...] położonej w R . W uzasadnieniu decyzji wskazał , że z wnioskiem o dokonanie czynności kontrolnych w tej sprawie wystąpił Burmistrz Miasta R. W wyniku kontroli na miejscu budowy w dniu [...] lipca 2001 r. ustalono , że inwestor dysponuje pozwoleniem z dnia [...] marca 2001 r. na budowę stajni dla koni według indywidualnego projektu . Do dnia kontroli inwestor zrealizował mury przyziemia , strop [...] częściowo mury poddasza . Wymiary budowanego obiektu wynosiły 12,85 x 34 m . Organ ustalił, że przedstawione pozwolenie na budowę oraz projekt budowlany nie dotyczą realizowanego budynku gdyż obiekt realizowany jest w innym miejscu działki , ma inne gabaryty oraz odmienną konstrukcję i wygląd zewnętrzny niż przewiduje zatwierdzony projekt. W tej sytuacji organ uznał , że budynek realizowany jest bez pozwolenia na budowę i podlega sankcji z art. 48 Prawa budowlanego. Odwołanie od nakazu rozbiórki złożył A. O. i podniósł w nim , że budowa realizowana jest na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 2001 r. wydanej przez Burmistrza Miasta R. Nadto twierdził , że dokonał odstępstw od pierwotnego projektu z uwagi na zmianę funkcji budynku przeznaczonego teraz na cele gospodarcze . [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2002 r. po rozpatrzeniu odwołania na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy . W uzasadnieniu wskazał , że inwestor przystępując do budowy obiektu posiadał ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę stajni i płyty gnojowej z osadnikiem gnojowicy na działce nr ew. [...] położonej w R. przy ulicy [...]. Czynności kontrolne wykazały , że A. O. buduje obiekt budowlany w innym miejscu działki , przesunięty o ok. 100 m od pierwotnej lokalizacji , poza terenem wskazanym pod zabudowę w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] lutego 2001 r. Poza tym posiada on inne wymiary , konstrukcję i wygląd zewnętrznym niż budynek opisany w projekcie budowlanym . W związku z tym organ uznał , że na usytuowanie przedmiotowego obiektu w miejscu obecnej lokalizacji A. O. powinien mieć odrębną decyzję o pozwoleniu na budowę a ponieważ takiej nie posiadał to zasadnym było zastosowanie dyspozycji art. 48 Prawa budowlanego. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył A. O. i podniósł w niej , że w trakcie wykonywania prac ziemnych związanych z budową stajni na którą miał pozwolenie napotkał na wodę na głębokości 30 cm . Wykluczało to możliwość budowy stajni w miejscu wynikającym z pozwolenia . W tej sytuacji przesunął budowę w obrębie własnej działki na miejsce bardziej korzystne. Decyzję rozbiórkową uznał za krzywdzącą bowiem realizował taki sam budynek tylko w innym miejscu a organy potraktowały to jak nowy obiekt . Zdaniem skarżącego w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy art. 50 i 51 lub 57 ust. 2 Prawa budowlanego a nie nakaz rozbiórki . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację twierdząc , że inwestor wybudował nowy obiekt bez pozwolenia na budowę . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest zasadna . Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonuje kontroli pod względem legalności zaskarżonej decyzji czyli zgodności z prawem materialnym i procesowym . Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie jest kwestionowany przez skarżącego . Do oceny Sądu pozostaje zatem ustalenie czy organy zasadnie wydały kwestionowaną decyzję . Inwestor zarzuca w skardze wadliwość decyzji polegającą na tym , że organy nie uwzględniły faktu iż dysponował pozwoleniem na budowę i orzekły rozbiórkę . Zauważyć jednak należy, że pozwolenie na budowę którym dysponował skarżący nie koresponduje z budynkiem przez niego wzniesionym. Rozbieżności te są na tyle duże , że nie można mówić jedynie o odstępstwach od projektu . O istotnych odstępstwach od warunków pozwolenia na budowę można mówić wtedy gdy mimo odstępstw istnieje nadal tożsamość inwestycji zaprojektowanej oraz tej która została zrealizowana . Odstępstwa mogą być wprawdzie istotne ale musi być to ciągle ta sama inwestycja. Tymczasem skarżący zrealizował obiekt , który nie jest tożsamy z pozwoleniem na budowę . Jak ustalił bowiem organ nadzoru budowlanego budynek posadowiony został w odległości ok. 100 m od miejsca pierwotnej lokalizacji , poza terenem wskazanym pod zabudowę w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] lutego 2001 r. Nadto obiekt posiada inne parametry zewnętrzne , odmienną konstrukcję oraz wygląd zewnętrzny . Poza tym jego przeznaczenie zostało zmienione co stwierdził skarżący w odwołaniu. Nie jest do zaakceptowania pogląd , że takie odstępstwa nie powodują zerwania więzi łączącej realizowany budynek z pozwoleniem na budowę . Należy podzielić pogląd organów nadzoru budowlanego , że jest to w istocie inna budowa . W tej sytuacji za niezasadny uznano zarzut , że organy nie wyczerpały możliwości legalizacji budowanego obiektu . Ratio legis przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, polega na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia budowanego obiektu do stanu zgodnego z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach prawa. Trudno zaś uznać, że możliwe jest doprowadzenie do zgodności inwestycji z pozwoleniem na budowę w sytuacji gdy budynek posadowiono w zupełnie innym miejscu niż wynikało to z pozwolenia budowlanego . Zgodnie z zasadą zawartą w art. 48 ustawy Prawo budowlane można nakazać rozbiórkę w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa, tzn. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Realizacja budowli w innym miejscu oraz według innych parametrów niż wynikało to z udzielonego pozwolenia na budowę jest przykładem samowoli budowlanej i zrealizowanie takiej inwestycji uzasadnia zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 48 wskazanej ustawy. Skoro zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa to Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 . poz. 11" w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę -jako nieuzasadnioną- oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło