IV SA 2729/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-14
Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Anna Żak, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu nadzoru budowlanego o zastosowaniu wykonania zastępczego, utrzymujące w mocy wcześniejsze postanowienie, może zostać uznane za nieważne z powodu wad materialno-prawnych lub proceduralnych, zwłaszcza w kontekście zmiany przepisów intertemporalnych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie organu nadzoru budowlanego, utrzymujące w mocy postanowienie o wykonaniu zastępczym, nie jest obarczone wadą nieważności. Organy prawidłowo zastosowały przepisy o wykonaniu zastępczym, a zarzuty dotyczące zmiany przepisów intertemporalnych nie mogły odnieść skutku, ponieważ postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji. Trudności w wyegzekwowaniu decyzji nie stanowią o jej niewykonalności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia o wykonaniu zastępczym. Wcześniejsza decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego nakazywała wstrzymanie robót budowlanych i ich wykonanie zgodnie z warunkami technicznymi. Inwestor nie wykonał nałożonych obowiązków, co skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego, nałożeniem grzywien i ostatecznie zastosowaniem wykonania zastępczego. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące wadliwości postępowania egzekucyjnego i zastosowania przepisów intertemporalnych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędziowie (NSA Anna Żak (spr.), WSA Izabela Ostrowska, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi S. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. Znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala
7/IV S.A. 2729/03
Uzasadnienie
Kierownik Urzedu Rejonowego w [...] decyzją z dnia [...].10.1994r.wydaną na podstawie art.36 ust.1 pkt.2 i 3 i ust.2 oraz art.54 ust.1 ustawy z dnia 24.10.74r. Prawo budowlane nakazano inwestorowi S. B.
-wstrzymać roboty budowlane rozbudowy pawilonu gastronomicznego polegającej na dobudowie pawilonu letniego przy ul. [...] nr [...] w terminie natychmiastowym;
-wydzielić i ogrodzić teren rozbudowy na czas wyeliminowania zagrożenia oraz stosownie oznakować w terminie natychmiastowym, ponadto nakazano w terminie do dnia 31.01.1995r.:
-uzyskać pozytywne warunki od zakładu Energetycznego [...]- Rejon [...] wyeliminowania zagrożenia;
-opracować aktualny plan realizacyjny ewentualnej przebudowy kabla i przedłożyć go do Zakładu Uzgodnień Dokumentacji;
-wyeliminować stan zagrożenia.
Przyczyną wydania powyższej decyzji był fakt realizowania obiektu na istniejącym, czynnym kablu SN 15KV, co powoduje zagrożenie dla ludzi i mienia. Ponadto stwierdzono, że inwestor wykonuje roboty w sposób odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę.
Decyzją z dnia [...] maja 2000r.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po rozpatrzeniu wniosku S. B. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].10.1994r. a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2000r. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 czerwca 2002r.w sprawie IV S.A. 1948/00 oddalił skargę S.B. na w/w decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2000r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, działając w oparciu o art.127 i 128 par.1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji orzekł o wykonaniu zastępczym obowiązku wynikającego z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].10.94r. i wezwał S. B. do wpłacenia na rzecz Starostwa Powiatowego w [...], zaliczki w wysokości 20.000,00 zł. na koszty wykonania zastępczego – w terminie do 30 kwietnia 2000r.
W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że inwestor nie wykonał nałożonych decyzją z dnia [...].10.94r. obowiązków, w związku z czym wszczęte zostało przez Urząd Rejonowy w [...] postępowanie egzekucyjne przeciwko S. B. w celu przymuszenia. Po nałożeniu postanowieniem z dnia [...] lutego 1996r. kolejnej grzywny, inwestor odwołał się do Wojewody [...], który utrzymał w mocy powyższe postanowienie , a Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 22 kwietnia 1999r. oddalił skargę S. B. na postanowienie Wojewody [...].
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po przejęciu sprawy dokonał ponownej kontroli w celu ustalenia, czy wykonane zostały obowiązki nałożone decyzją z dnia [...].10.94r. Inwestor nie podjął jednak żadnych działań, toteż po wyczerpaniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny organ postanowił zastosować wykonanie zastępcze.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2000r. po rozpatrzeniu zażalenia S. B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].07.2000r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku S. B., postanowieniem z dnia [...] maja 2003r. działając w oparciu o art.157 par.1 i 2 i art.158 par.1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2000r. utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2000r., mocą którego zastosowano wykonanie zastępcze obowiązku wynikającego z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].10.1994r.
W uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdzono, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2000r nie jest obarczone wadą nieważności z art.156 par.1 kpa. Postanowienie to nie narusza przepisów materialno-procesowych, ponieważ utrzymuje w mocy wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami postanowienie z dnia [...].07.2000r. Pomimo wdrożenia postępowania egzekucyjnego mającego na celu przymuszenie zobowiązanej do wykonania obowiązku wynikającego z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].10.1994r. poprzez nakładanie kar grzywny, obowiązek nie został wykonany.
W tej sytuacji wobec uchylania się skarżącej od wykonania decyzji z dnia [...].10.94r. organy orzekające w sprawie zasadnie przyjęły, że konieczny jest środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego z art.127 i następnych ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Organ wskazał, że podnoszone we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzuty odnoszą się do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].10.94r. i dlatego nie mają wpływu na treść jego rozstrzygnięcia.
Po rozpoznaniu wniosku S. B. złożonego w trybie art.127 par.3 kpa Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...].05.2003r.uznając, że nie ma podstaw do jego zmiany.
W skardze na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego S. B. wniosła o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2000r i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
Podniosła, że w toku postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec nie wykonania obowiązków wynikających z decyzji z dnia [...].10.94r. nałożono na nią pięciokrotnie grzywnę w oparciu o art.121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu pierwszego postanowienia o nałożeniu grzywny zagrożono, iż w razie niewykonania tego obowiązku będą nakładane dalsze grzywny w tej samej kwocie- bez zagrożenia wykonaniem zastępczym. Następnie nałożono pozostałe grzywny. Zdaniem skarżącej organ egzekucyjny wykorzystał zmianę art.122 par.2 pkt.2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wprowadzoną przez ustawę z dnia 11.10.1966r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy Prawo budowlane, że w przypadku nie wykonania obowiązku wynikającego z prawa budowlanego orzeka się wykonanie zastępcze.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zaskarżona do Sądu decyzja została wydana w trybie postępowania nadzorczego, którego przedmiotem była ocena ostatecznej decyzji organu administracji publicznej pod kątem ustalenia istnienia przesłanek nieważnościowych o jakich mowa w art.156 par.1 kpa.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest więc samodzielnym, nadzwyczajnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.
Będąca przedmiotem kontroli postanowienie z dnia [...].09.2000r.utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] lipca 2000r. wydane na podstawie art.127 i 128 par.1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / DzU. Nr 36 z 1991r.poz.161/.
Stosownie do powyższych przepisów/art..127/ wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. W celu zastosowania wykonania zastępczego organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu:
1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32,
2) postanowienie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo.
Nadto zgodnie z par.2 art.128 cyt. ustawy w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, z pouczeniem, że w przypadku niewpłacenia kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.
Skoro z materiałów sprawy wynika i co sama skarżąca podkreśla
w skardze , że uchyla się od wykonania nałożonego na nią obowiązku (upomnienie, a następnie pięciokrotne nakładana grzywna), to orzekające w sprawie organy zasadnie przyjęły, że konieczny jest środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego, znajdującego oparcie w art. 127 i następnych ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 z późn. zm/.
Co do zaś zarzutu wadliwie zastosowanych przepisów intertempolarnych w toku postępowania egzekucyjnego to nie mogą one odnieść zamierzonego skutku. Istotnie art. 1 pkt.2 ustawy z dnia 11 października 1996r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy Prawo budowlane /Dz.U. nr 146,poz.680/ zmienił brzmienie art.122 par.2 pkt.2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez dodanie słów " a w przypadku obowiązków wynikającego z przepisów prawa budowlanego będzie orzeczone wykonanie zastępcze", ale art.2 ustawy nowelizującej stanowi, iż w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego przed dniem wejścia ustawy czyli przed 28 grudnia 1996r., co miało miejsce w tej sprawie, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem organy wydając kontrolowane decyzje były uprawnione do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego.
Zamierzonego celu nie mogły osiągnąć też zarzuty skargi, które dotyczyły niewykonalności obowiązków wynikających z tytułu wykonawczego, a także niemożliwości wykonania zastępczego, gdyż mogły być one podnoszone w postępowaniu prowadzonym w trybie art.36 ust.1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...].10.1994r. Podnieść tylko należy, iż NSA w wyroku z dnia 13.02.1985r. ONSA 1986/1/12/ wskazał, że trudności w wyegzekwowaniu wykonania decyzji wynikające z negatywnego stanowiska jej adresata lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności decyzji i nie uzasadniają stwierdzenia jej nieważności z tego tytułu.
Biorąc powyższe pod uwagę trafnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał w niniejszej sprawie, że w odniesieniu do postanowienia z dnia [...] września 2000r. nie zaistniały przesłanki nieważnościowe o jakich mowa w art.156 par.1 kpa.
Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.1153/.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło