IV SA 2753/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędziowie (WSA, Ewa Machlejd, Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. po rozpatrzeniu odwołania M.M. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003r. nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] marca 1995r. nr [...] udzielającej M.M. pozwolenia na użytkowanie ogrodzenia od ul. [...] oraz pomieszczenia użytkowego wybudowanego w granicy działki od ul. [...] w W. – w części dotyczącej udzielonego pozwolenia na użytkowanie pomieszczenia użytkowego – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż całkowicie podziela stanowisko wyrażone przez Wojewodę [...], bowiem kontrolowana w postępowaniu nieawżnościowym decyzja Burmistrza Gminy [...] rażąco narusza prawo w części dotyczącej udzielonego pozwolenia na użytkowanie pomieszczenia użytkowego. Pomieszczenie to usytuowane zostało poza dopuszczalną linią zabudowy ul. [...]. Zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, której przepisy maja zastosowanie w niniejszej sprawie, wydane pozwolenie na użytkowanie samowolnie pobudowanego obiektu budowlanego jest możliwe jedynie, gdy obiekt ten znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym przeznaczony jest pod ten cel. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał ponadto, iż w aktach sprawy znajduje się mapa geodezyjna z 1997r. stanowiąca integralną część wydanej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, na której została naniesiona linia zabudowy dla działek zlokalizowanych przy ul. [...] w W. Z mapy tej jednoznacznie wynika, że obiekty kubaturowe zlokalizowane są w określonej odległości od ul. [...] Sporne pomieszczenie użytkowe zostało zaś wybudowane w linii rozgraniczającej działki, a nie w linii zabudowy. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła M.M. Skarżąca nie podniosła konkretnych zarzutów, wskazała jedynie, iż decyzja jest dla niej krzywdząca i się z nią nie zgadza. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalona i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zawiera żadnych konkretnych zarzutów do kwestionowanej decyzji oprócz ogólnikowego stwierdzenia, że jest krzywdząca. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że może uwzględnić skargę także z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nieważnościowym, które ma charakter nadzwyczajny, zmierzający do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. Jest to postępowanie samodzielne, niezależne od innych postępowań, w którym organ ma obowiązek dokonania kontroli decyzji w aspekcie przesłanek nieważnościowych określonych w art. 156 § 1 kpa. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis prawa został naruszony, a także wykazanie, że naruszenie to ma rażący charakter. Przypomnieć w tym miejscu należy, że ani ewentualna oczywistość naruszenia prawa, ani nawet charakter naruszanych przepisów nie są wystarczające do uznania, że miało miejsce rażące naruszenie prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (por. wyrok SN z dnia 20.06.1995r., III A.R.N. 22/95). Za rażące naruszenie prawa, uznać należy jedynie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Podkreślić też trzeba, że istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, a organ orzeka w tym postępowaniu merytorycznie. Jest on tak samo, zgodnie z art. 140 kpa, jak organ pierwszoinstancyjny związany przepisami art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa, a dodatkowo, jeśli w ocenie organu II instancji istnieją braki w materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przeprowadzonym przez organ I instancji, to ma on możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 136 kpa. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zarówno organ I, jak i II instancji naruszyły wyżej wskazane przepisy prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją Burmistrz Gminy [...] udzielił – na podstawie art. 42 ust 3 Prawa budowlanego z 24 października 1974r. – pozwolenia na użytkowanie ogrodzenia od ul. [...] wraz z pomieszczeniem użytkowym. Wojewoda [...] stwierdzając nieważność tej decyzji w części dotyczącej pozwolenia na użytkowanie pomieszczenia użytkowego ograniczył się jedynie do wskazania w uzasadnieniu, iż obiekt został usytuowany poza dopuszczalną linią zabudowy przebiegającą od strony ul. [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazał dodatkowo, iż w aktach sprawy znajduje się mapa geodezyjna z 1997r. stanowiąca integralną część wydanej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, (organ nie określił bliżej, na jaką decyzję się powołuje), na której naniesiona została linia zabudowy dla działek przy ul. [...]. Zlokalizowanie pomieszczenia użytkowego poza tą linią powoduje w ocenie organu, iż decyzja udzielająca pozwolenia na jego użytkowanie jest nieważna. W ocenie Sadu organy nie tylko nie wykazały, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie w części dotyczącej pomieszczenia użytkowego rażąco narusza prawo, ale że w ogóle naruszenie prawa nastąpiło. Ustalenie obowiązującej linii zabudowy może być wprowadzone jedynie w uchwalonym planie zagospodarowania przestrzennego. W aktach brak jest jakichkolwiek ustaleń dotyczących obowiązującego w dacie wydawania kontrolowanej decyzji planu zagospodarowania przestrzennego. Organ I instancji w bardzo lakonicznym uzasadnieniu swojej decyzji wskazuje jedynie na przekroczenie obowiązującej linii zabudowy nie odnosząc w ogóle swoich ustaleń do planu zagospodarowania przestrzennego. Nie wskazuje, jakie przepisy naruszono i dlaczego w jego ocenie naruszenie to ma charakter rażący. Organ odwoławczy powołuje się zaś na bliżej nieokreśloną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, do której dołączono mapę geodezyjną z naniesioną linią zabudowy dla działek przy ul. [...]. Dla stwierdzenia nieważności decyzji niezbędne jest ustalenie, że jej wydanie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, co w niniejszej sprawie oznaczać musi rażące naruszenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie wystarczy poprzestanie na informacji, iż dopuszczalna linia zabudowy wynika z mapy geodezyjnej z 1997r., a więc sporządzonej później niż kontrolowana decyzja, której zresztą w aktach administracyjnych nie ma. Należy ustalić czy treść planu, obowiązującego w dacie wydania kontrolowanej decyzji, zawiera wyraźny i jednoznaczny nakaz sytuowania obiektów kubaturowych w określonej odległości od ul. [...]. Dopiero stwierdzenie, że obowiązujący w dacie wydania decyzji plan zagospodarowania przestrzennego określał dopuszczalną linię zabudowy od ul. [...] pozwoli na ocenę, czy pomieszczenie zostało usytuowane poza tą linią. Takich ustaleń w niniejszej sprawie nie poczyniono. Organy nie tylko nie wykazały, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja narusza prawo, ale też, że naruszenie to ma charakter rażący. Uwzględniając przytoczone wyżej uchybienia Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, jako wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, nie mogą się ostać. W związku z tym na podstawie art. 145 § 1 ust 1c i art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.