IV SA 276/03

WyrokWSA w Warszawie2004-07-09

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może ponownie rozstrzygnąć sprawę, która została już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją tego samego organu, bez zastosowania trybu nadzwyczajnego lub przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może ponownie rozstrzygnąć sprawy, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją tego samego organu, jeśli nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania lub uchylenia pierwotnej decyzji w trybie właściwych przepisów k.p.a. Wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie, bez spełnienia tych warunków, stanowi rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (zasada res iudicata).
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę budynku magazynowo-handlowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) dwukrotnie wydawał decyzje w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Pierwszą decyzją z grudnia 2001 r. uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie. Następnie, decyzją z grudnia 2002 r., utrzymał w mocy inną decyzję Wojewody, która ponownie stwierdzała nieważność pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucili, że obie decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż sprawa była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją GINB z grudnia 2001 r.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (Wojewody).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Halina Kuśmirek, Sędziowie WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 09 lipca 2004 r. sprawy ze skargi A. K. A. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę I. stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. W. i A. K. kwotę 400 zł (czterysta() tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku . Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika A. W. i A. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r. nr [...], stwierdzającej nieważność decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] maja 1997 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku magazynowo-handlowego na terenie [...] Hurtowni "[...]" w Z. przy ul. [...]. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż pozwolenie na budowę rażąco narusza prawo, gdyż zostało wydane już po rozpoczęciu budowy obiektu przez inwestora. Postanowieniem z dnia [...] listopada 1996 r. Burmistrz Miasta [...] wstrzymał roboty budowlane przy budowie budynku magazynowego z uwagi na to, że prowadzone one były bez wymaganego pozwolenia na budowę. potwierdzili to inwestorzy A. W. i A. K. w piśmie z dnia 28.04.1997 r., w którym podali, iż roboty budowlane prowadzili w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wobec powyższego ustalenia organ powinien umorzyć postępowanie o udzielenie pozwolenia na budowę a nie wydaną decyzją legalizować samowolę budowlaną. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał dodatkowo, iż swoją ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r. i umorzył postępowanie. Decyzją tą bowiem Wojewoda [...] stwierdził jednocześnie nieważność dwóch decyzji Prezydenta Miasta [...]: o pozwoleniu na budowę i o pozwoleniu na użytkowanie, powinien zaś wydać dwie odrębne decyzje. Umorzenie postępowania nie wskazywało na jego bezprzedmiotowość a nastąpiło wyłącznie z przyczyn proceduralnych. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł pełnomocnik skarżących A. W. i A. K. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie tych decyzji. W uzasadnieniu wskazał, iż wydane decyzje dotyczą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a zatem obarczone są wadą z art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Decyzją tą była ostateczna decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2001 r., którą uchylono decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r. stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] maja 1997 r. i decyzji z dnia [...] czerwca 1997 r. o pozwoleniu na budowę i pozwoleniu na użytkowanie oraz umorzono postępowanie. W dacie wydania zaskarżonej decyzji istniała już inna decyzja ostateczna załatwiającą tę samą sprawę co do jej istoty. Skarżący dodatkowo wskazali, iż nakazanie rozbiórki doprowadzi do likwidacji prowadzonej przez skarżących działalności gospodarczej, co pozbawi miejsc pracy zatrudnionych przez nich ludzi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając kolejno po sobie dwie decyzje załatwiające sprawę co do istoty naruszył art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r., którą organ I instancji stwierdził nieważność dwóch decyzji Burmistrza Miasta [...] o pozwoleniu na budowę i pozwoleniu na użytkowanie pawilonu handlowego i umorzył postępowanie I instancji. Decyzja ta ma walor ostateczności i kończy postępowanie nieważnościowe. Następnie kolejną decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w tej samej sprawie, bowiem mamy do czynienia z tymi samymi podmiotami, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, w nie zmienionym stanie faktycznym sprawy, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r. stwierdzającą ponownie nieważność decyzji Burmistrza Miasta [...] zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na rozbudowę budynku magazynowo-handlowego. W ocenie Sądu organ nie miał żadnych uprawnień do ponownego orzekania w tej sprawie przy braku nowych okoliczności. Mógłby ponownie rozpoznać sprawę jedynie w trybie wznowieniowym, gdyby zaistniały nowe okoliczności. Wskazać należy, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznając, iż należy uchylić decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r. z przyczyn proceduralnych, gdyż nie była rozstrzygnięciem indywidualnym, powinien uchylając zaskarżoną decyzję przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, co dałoby mu możliwość ponownego orzekania w tej sprawie. W każdym innym przypadku decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów kpa, jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa (res indicato). Niezależnie od powyższego do rozważenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego pozostaje kwestia czy w trybie środków nadzwyczajnych nie powinna być uchylona decyzja tegoż organu z dnia [...] grudnia 2001 r. Z tych względów Sąd uznając, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] września 23002 r. wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło