IV SA 2767/02

WyrokWSA w Warszawie2004-04-26

Skład orzekający: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Asesor WSA Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze pisma w trybie art. 44 k.p.a. jest skuteczne, jeśli doręczyciel nie pozostawił zawiadomienia o złożeniu przesyłki w placówce pocztowej w skrzynce na korespondencję lub w innym widocznym miejscu, a jedynie stwierdził awizowanie przesyłki?
Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze pisma w trybie art. 44 k.p.a. jest skuteczne tylko pod warunkiem prawidłowego zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki w placówce pocztowej. Brak dowodu na pozostawienie takiego zawiadomienia w skrzynce na korespondencję lub w innym widocznym miejscu, a jedynie stwierdzenie awizowania przesyłki, uniemożliwia uznanie doręczenia za skuteczne. W takiej sytuacji postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie dobudowanej części magazynowej. Decyzja została wysłana skarżącemu, awizowana, ale nieodebrana w terminie i zwrócona nadawcy. Po ponownym wysłaniu, skarżący odebrał decyzję osobiście i złożył odwołanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając doręczenie za skuteczne na podstawie art. 44 k.p.a. Skarżący wniósł skargę do sądu, kwestionując skuteczność doręczenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S. S. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi S. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia chybienia terminu do wniesienie odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S. S. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 7 IV SA 2767/02 U Z A S A D N I E N I E W dniu [...] sierpnia 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wydał decyzję nr [...] nakazującą S. S. rozbiórkę dobudowanej bez pozwolenia na budowę części magazynowej do istniejącego pawilonu handlowego . Decyzja ta wysłana została na adres zamieszkania skarżącego w dniu 31 sierpnia 2001 r. Przesyłka była awizowana w dniu 3 września i powtórnie 11 września 2001 r. W dniu 21 września została zwrócona przez pocztę do nadawcy z adnotacją " nie podjęto w terminie" . Organ ponownie wysłał decyzję skarżącemu w dniu 24 września 2001 r. S. S. odebrał przesyłkę w dniu 18 października 2001 r. ( w siedzibie organu) i złożył odwołanie w dniu 31 października 2001 r. Organ II instancji po rozpatrzeniu odwołania S. S. postanowieniem z dnia [...] maja 2002 r. na podstawie art. 134 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu argumentował , że ponowne wysłanie skarżącemu decyzji w dniu 24 września 2001 r. było bez znaczenia bowiem zgodnie z art. 44 kpa doręczenie uważa się za skuteczne z upływem ostatniego dnia od kiedy przesyłka była złożona na poczcie. Organ ustalił ,że doręczenie dokonane zostało w dniu 18 września 2001 r. Nadto stwierdził ,że skarżący nie składał wniosku o przywrócenie terminu . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r. S. S. podnosi ,że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie miało miejsca a decyzja organu II instancji podważa jego zaufania do organów państwa . Według skarżącego organ nie zbadał czy doręczyciel podjął działania niezbędne do dokonania doręczenia zastępczego w trybie art. 42 kpa do rąk dorosłego domownika . Nadto , że nie umieszczono na jego drzwiach żadnego zawiadomienia o złożeniu pisma na poczcie . Twierdził , że pozostawienie zawiadomienia w skrzynce na listy nie odpowiada wymaganiom doręczenia zastępczego ale jednocześnie oświadczał, że zawiadomienia takiego doręczyciel w skrzynce nie pozostawił . W jego ocenie dopiero po wyczerpaniu czynności z art. 42 i 43 kpa można było zastosować tryb z art. 44 kpa . Podnosił ,że organ I instancji doręczył mu decyzję w lokalu administracji państwowej , uznając że jest to jeszcze możliwe tak samo jak przyjęcie przez ten organ odwołania mógł on potraktować jako przywrócenie terminu . W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z przepisem art. 44 kpa uznać należy , iż decyzja została skutecznie doręczona w dniu 10 września 2001 r. to jest po upływie 7 dni od pierwszego awizowania przesyłki. Faktyczne odebranie pisma w dniu 18 października 2001 r. nie miało wpływu na skuteczność doręczenia dokonanego wcześniej zgodnie z art. 44 kpa . Organ przyznał , że ponowne doręczenie decyzji mogło wprowadzić w błąd skarżącego co do możliwości odwołania w terminie 14 dni . Pismem z dnia 5.09.2002 r. poinformował go o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Skarga jest zasadna . Podstawowym zagadnieniem w sprawie jest ocena w świetle art. 44 kpa prawidłowości doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję administracyjną. Zgodnie z tym przepisem za prawnie skuteczne może być uznane tzw. doręczenie zastępcze pisma, pod tym jednakże warunkiem, że zostaną zachowane przewidziane w kodeksie postępowania administracyjnego wymogi, które powinny umożliwić stronie odbiór kierowanej do niej korespondencji. Zgodnie z art. 39 kpa organ administracji państwowej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Z akt sprawy wynika ,że doręczyciel pocztowy nie zastał adresata przesyłki pod adresem korespondencyjnym . Stosownie do art. 43 kpa w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu do rąk sąsiada lub dozorcy umieszcza się zawiadomienie na drzwiach mieszkania adresata. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wyżej wskazany pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy (art. 44 kpa w brzmieniu obowiązującym w dacie doręczania pisma ). W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu . W niniejszej sprawie brak jest potwierdzenia, że doręczyciel pozostawił w skrzynce korespondencyjnej adresata informację o złożeniu przesyłki w placówce pocztowej na okres siedmiu dni. Zwrócić należy uwagę , że na przesyłce umieścił stempel o treści " adresat nieobecny , przesyłkę awizowano dnia 3 września 2001" . Skuteczne zawiadomienie o złożeniu pisma polegało na umieszczeniu tego zawiadomienia w skrzynce na korespondencję a gdyby to nie było możliwe na drzwiach mieszkania bądź innego pomieszczenia wymienionego w art. 44 kpa . Doręczyciel ograniczył się do stwierdzenia , że przesyłkę awizował co jednak nie wyjaśnia wystarczająco miejsca pozostawienia zawiadomienia o przesyłce - zwłaszcza , że adresat mógł nie posiadać skrzynki na korespondencję . "Potwierdzenie odbioru" nie zostało przez doręczyciela wypełnione w sposób wyczerpujący i wystarczający do uznania "awiza" za skuteczne. Zarzut skarżącego, iż nie można uznać za doręczone pismo awizowane poprzez pozostawienie zawiadomienia o nim w skrzynce korespondencyjnej jest niezasadny . Wynikało to bowiem wprost z art. 44 kpa ( fikcja prawna doręczenia ). Gdyby zwrotne poświadczenie odbioru zostało prawidłowo opisane przez doręczyciela co do sposobu awizowania przesyłki, to domniemanie jej doręczenia w niniejszej sprawie miałoby miejsce. W stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do uznania, że decyzja została doręczona w trybie określonym w art. 44 kpa . Wobec stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 44 kpa Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie. Ponadto na podstawie art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami orzeczono jak w pkt II i III wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło