IV SA 278/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2004 r. sprawy ze skargi S.J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r., działając w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego, nakazał S.J. rozebrać nadbudowę części parterowej budynku mieszkalnego o wymiarach 14,5 x 4m (ściany zewnętrzne wraz z dachem) usytuowanej na posesji [...] gm. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż S. J. bez wymaganego pozwolenia na budowę na posesji [...] gm. [...], w 2002 r. dokonał nadbudowy istniejącego parteru budynku mieszkalnego od strony zachodniej wraz z konstrukcją dachu, czym w istotny sposób naruszył art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołań S. J. i L. B., decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego, skoro bowiem inwestorzy nie dopełnili obowiązku wynikającego z art. 28 Prawa budowlanego to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobligowany był do orzeczenia nakazu rozbiórki przedmiotowej nadbudowy w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu L. B. organ wskazał, iż kwestia komina kotłowni, otworu na ścieki oraz niezgodnego z prawem funkcjonowania sklepu znajdującego się na terenie posesji należącej do S. J., nie były przedmiotem prowadzonego postępowania, co pozbawia właściwości [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do orzekania w tych sprawach. Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł S. J. domagając się jej uchylenia i rozpatrzenia sprawy w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Skarga podnosi, iż prace związane z wykonaniem nadbudowy spowodowane były koniecznością ratowania budynku mieszkalnego przed zniszczeniem w związku z opadami atmosferycznymi przedostającymi się od strony zachodniej przez zniszczony dach. Wykonanie rozbiórki naraziłoby skarżącego na poważne straty materialne, tym bardziej uciążliwe, że jest jedynym żywicielem 10-osobowej rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.) stanowi, że przez tzw. roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na montażu, modernizacji, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7). W zasadzie roboty budowlane można podjąć dopiero na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 cyt. ustawy). Nie może budzić wątpliwości zarówno organów nadzoru budowlanego, jak i Sądu, iż roboty budowlane wykonane przez S. J. w 2002 r., potwierdzone w protokole oględzin z dnia 29.10.2002 r. (podpisanym przez skarżącego), a polegające na nadbudowie części parterowej budynku mieszkalnego od strony zachodniej o wymiarach 14,5 x 4m do wysokości I piętra wraz z konstrukcją dachu – wymagały uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W przypadku zaistnienia stanu faktycznego wyczerpującego hipotezę normy art. 48 Prawa budowlanego – jak to ma miejsce w sprawie niniejszej – organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zastosowania przewidzianej w tym przepisie sankcji. W ocenie Sądu, przepis art. 48 cyt. ustawy należy do przepisów o charakterze szczególnym. Zawarta w nim "metoda zapobiegania i likwidowania samowoli budowlanej jest wprawdzie surowa i nacechowana automatyzmem, ale nie wykracza poza granice wyznaczone normami konstytucyjnymi, a wyłącznym celem zastosowania tego przepisu jest usunięcie skutków wywołanych naruszeniem prawa budowlanego" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12.01.1999 r. P 2/98, OTK 1999/1/2). Za całkowicie chybiony należy uznać podnoszony w skardze zarzut nie zastosowania przez organy nadzoru budowlanego art. 51 Prawa budowlanego. Tryb postępowania określony przywołanym przepisem z samej jego literalnej wykładni możliwy jest do zastosowania w innych przypadkach niż te o których mowa w art. 48 Prawa budowlanego, a więc jedynie w stosunku do takich robót budowlanych, których nie wymagały wcześniejszego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub obowiązku dokonania zgłoszenia. Wskazana w skardze okoliczność, iż wykonana nadbudowa miała na celu "ratowanie budynku mieszkalnego przed zniszczeniem spowodowanym opadami atmosferycznymi ..." pozostaje bez wpływu na ocenę prawną zaistniałego stanu faktycznego i prawidłowość wydanej przez organy decyzji w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Należy przy tym podkreślić, iż racje społeczne, w tym sytuacja materialna strony oraz skutki finansowe wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę nie mogą być brane pod uwagę w toku postępowania administracyjnego nie znającego odpowiednika art. 5 kodeksu cywilnego. Z tych względów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, nr 240, poz. 2052, z 2003 r. nr 124, poz. 1153).