IV SA 2780/01
WyrokWSA w Warszawie2004-03-05
Skład orzekający: Sędzia NSA T. Cysek, Sędzia WSA M. Małaszewska-Litwiniec, Asesor WSA T. Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i ustaliło warunki zabudowy, mimo wątpliwości interpretacyjnych dotyczących miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że interpretacja ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze była przedwczesna i oparta na niepełnym materiale dowodowym. Sąd podkreślił, że niejasne zapisy planu nie mogą być interpretowane na niekorzyść inwestora, a organ odwoławczy nie wyjaśnił wystarczająco kluczowych pojęć planistycznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. P., H. B. B. oraz D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta O. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji usługowo-handlowej z funkcją mieszkalną. Kolegium ustaliło warunki zabudowy, uznając, że inwestycja nie jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, mimo że Prezydent Miasta wskazywał na przeznaczenie części terenu pod usługi oświaty i zdrowia. Skarżący zarzucali naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. oraz potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego o opinię biegłego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., zasądził zwrot kosztów postępowania od Kolegium na rzecz skarżących oraz orzekł, że zaskarżona decyzja do czasu uprawomocnienia się wyroku nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Cysek (spr.), Sędzia WSA M. Małaszewska-Litwiniec, Asesor WSA T. Wykowski, Protokolant A. Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2004 r. sprawy ze skargi J. P., H. B. B. oraz D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz J. P., H. B. B. oraz D. K. po 250 zł (dwieście pięćdziesiąt) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. orzeka, iż zaskarżona decyzja do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku nie podlega wykonaniu.
Zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. w wyniku rozpoznania odwołania M. M. od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] marca 2000 r. odmawiającej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania ternu dla inwestycji w postaci budowy obiektu usługowo-handlowego z funkcją mieszkalną na terenie działki Nr [...] położonej w O. przy ul. [...] - uchyliło decyzję organu I instancji i ustaliło warunki zabudowy i zagospodarowania dla przedmiotowego zamierzenia.
Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska prezentowanego przez Prezydenta Miasta O. i uznał, że inwestycja nie jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Prezydent Miasta O. stwierdził, iż część terenu objętego wnioskiem inwestora przeznaczona jest pod usługi oświaty i zdrowia UO/UZ ( frontowa od ulicy [...]). Znaczenia rozstrzygającego nie może mieć tu bowiem podpunkt 1 punktu 4.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. określenie terenów o przeznaczeniu na cele publiczne musi być wyczerpujące i odesłanie do rysunku planu nie powinno budzić żadnych wątpliwości.
W tekście planu nie ma zaś zapisu dotyczącego przeznaczenia terenów pod usługi oświaty i wychowania oraz zdrowia i opieki społecznej ( symbol UO/UZ). Jest co prawda zapis ( podpunkt 5 punktu 4) o brzmieniu " UO -rezerwa terenu, 0,21 ha pod przedszkole", ale nie znajduje on dokładnego przeniesienia na podkład mapowy" ( choć można go także odnieść do terenu objętego zamierzeniem inwestycyjnym).
Ponadto zwrócenia uwagi wymaga, że teren objęty zamierzeniem inwestycyjnym w przeważającej części oznaczony jest symbolem MUI (teren zabudowy mieszkalno-usługowej intensywnej).
Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą wprowadzać ograniczenia prawa własności, ale ograniczenia te muszą być wyraźnie i jednoznacznie sformułowane.
Tymczasem w konkretnym przypadku ustalenia planu budzą wątpliwości interpretacyjne. Wykładni w tym zakresie nie można zaś dokonywać na niekorzyść inwestora, będącego właścicielem terenu.
W niniejszej sprawie nie było też obowiązku (wbrew postanowieniu organu I instancji) sporządzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Inwestycja nie mieści się bowiem w katalogu inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska (zawartym w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 czerwca 1998 r. Dz.U. Nr 93,poz.589 z późn. zmianami).
Nie miał znaczenia fakt, iż opracowywane są zmiany do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W złożonych skargach J. P., H. B. B. i D. K. ( skargi tych osób zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia) podnoszą iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art.7 i 77 kpa.
W ocenie skarżących materiał dowodowy winien być uzupełniony o opinię biegłego.
Słusznie zatem Prezydent Miasta O. odwołał się do wypowiedzi Biura Planowania W.( opracowującego "zmiany do planu").
Zdaniem skarżących określenie inwestycji jako obiektu usługowo -handlowego z funkcją mieszkalną jest nieprecyzyjne. Funkcja mieszkalna to bowiem tylko wybieg wnioskodawczyni.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
W odpowiedzi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu z niżej podanych względów.
Przede wszystkim zaznaczyć należy, iż dla kontroli zgodności z prawem dokonywanej przez sąd administracyjny znaczenie ma stan z daty wydania zaskarżonej decyzji. Możliwość zatem wygaśnięcia zaskarżonej decyzji jest bez wpływu na konieczność dokonania oceny jej legalności w postępowaniu sądowym.
Sąd podziela pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż niedopuszczalna jest rozszerzająca interpretacja niejasnych ustaleń planu na niekorzyść inwestora będącego właścicielem terenu.
Nie oznacza, to jednak zezwolenia na formułowanie wniosków bez należytego zbadania i oceny istotnych w sprawie okoliczności. Takie postępowanie narusza bowiem wymogi art. 7, 77 § 1 kpa.
Zdaniem Sądu wniosek Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. co do braku zgodności przedmiotowej inwestycji z planem jest co najmniej przedwczesny.
Na wstępie zaznaczyć wypada, iż akta sprawy zawierają jedynie fragment ustaleń planu.
Dotyczy on wprawdzie konkretnej jednostki strukturalnej ( A 2 III,) ale nie wykluczone iż zapoznanie się z całością ustaleń planu rozszerzyłoby podstawy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Zgodzić się też należy, że konieczne jest dokonanie wyjaśnienia w zakresie rozróżnienia między terminami: "rejony urbanistyczne", "strefy funkcjonalne", ,jednostki strukturalne" i "tereny o określonym sposobie użytkowania", którymi operuje plan.
Kwestia ta znalazła się zaś poza rozważaniami organu odwoławczego.
Z ustaleń planu wynika natomiast wprost, iż podział miasta wedle wyżej wymienionych oznaczeń wiąże zgodnie z rysunkiem planu ( zasada taka wynika też z art. 8 ust. 1 zd II ustawy z dnia 7 lipca 1999 r. o zagospodarowaniu przestrzennym tj. Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm.).
Z kolei rysunek planu dla fragmentu terenu lokalizacji przedmiotowej inwestycji przewiduje oznaczenie " UO/UZ", co według legendy odpowiada odpowiednio "usługom oświaty i wychowania " i "usługom zdrowia i opieki społecznej".
To, że być może - jak to wywodzi organ odwoławczy ( choć bez dysponowania pełnym tekstem planu w aktach) w planie nie zapisano dotychczas łącznego przeznaczenia terenów pod oba rodzaje usług - nie jest wystarczające do wnioskowania o braku sprzeczności konkretnego zamierzenia z planem.
Niezależnie bowiem od tego czy w konkretnym miejscu - miałyby według planu powstać obiekty usług oświaty i wychowania, czy też usług zdrowia i opieki społecznej, to wykluczono tam jednocześnie lokalizowanie obiektów o innym przeznaczeniu.
Podobnie ocenić wypada okoliczność iż w zakresie "oświaty" plan przewidział na terenie "UO" ( bez sprecyzowania o który z tego typu obszar w ramach jednostek A 2 III chodzi) rezerwę 0,21 ha pod przedszkola.
Oznacza to jedynie tyle, że w ramach obszarów "UO" w ramach jednostki A 2 III konieczne będzie wydzielenie miejsca pod powstanie w przyszłości przeszkolą.
Kwestia ta nie wpływa na ocenę sytuacji inwestora w niniejszej sprawie.
Może mieć natomiast znaczenie dla podmiotu ubiegającego się o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla realizacji inwestycji w postaci przedszkola.
Nie ma znaczenia dla sprawy samo eksponowanie, że teren objęty zamierzeniem inwestycyjnym " w przeważającej części " został oznaczony symbolem MUJ.
Nie może bowiem budzić wątpliwości iż inwestor chce realizować swe zamierzenia na terenie oznaczonym także symbolem "UO" i "UZ".
W niniejszej sprawie zagadnieniem centralnym było dokonanie interpretacji ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stanowiącego przepis gminy ( art. 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Błędnie zatem skarżący wywodzą iż celowe byłoby skorzystanie przez organ II instancji z opinii biegłego.
Wedle bowiem art. 84 kpa biegłego powołuje się, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne.
Skoro zaś interpretacja ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest właśnie rolą organów orzekających w sprawach o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania ternu, to pogląd o potrzebie powołania biegłego w tego typu sprawach nie jest zasadny. Właściwe organy nie mogą w wypełnieniu swego zadania wyręczać się opinią biegłego.
Zgodzić się tu wypada ( co słusznie podkreśliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O.), iż w niniejszej sprawie nie było podstaw prawnych do kwalifikowania inwestycji jako mogącej naruszyć stan środowiska i wymagającej sporządzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko.
Podobnie za nieporozumienie uznać należy argument skarżących co do ukrywanej przez inwestorkę rzeczywistej funkcji planowanego przez nią obiektu.
Ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu następuje bowiem w stosunku do obiektów wskazanych przez wnioskodawcę. Ewentualnie zaś zmiana przeznaczenia obiektu po jego realizacji, byłaby sprawą leżącą we właściwości organów nadzoru budowlanego.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c , 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło