IV SA 2785/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie WSA Izabela Ostrowska (spr.), As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...].05.2002 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2001 r. – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie prowadzone przed organem I instancji wszczęte na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu decyzji podano, iż organ I instancji po przeprowadzeniu czynności kontrolnych na posesji przy ul. [...] w Z. w dniu [...].11.2000 r. stwierdził, iż E. D. prowadzi na powyższej nieruchomości, bez wymaganego pozwolenia na budowę, roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego, przy czym na dzień wizji, wykonano fundamenty i częściowo ściany podpiwniczenia do wysokości stropu. Postanowieniem z dnia [...].02.2001 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wstrzymał roboty budowlane, a w dniu [...].04.2001 r. wydał decyzję nakazującą rozbiórkę wykonanych fundamentów oraz ścian podpiwniczenia do wysokości stropu. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie E. D. od decyzji nakazującej rozbiórkę, stwierdził, iż organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego po myśli art. 7 i art. 77 kpa. Nie ustalił czy inwestor faktycznie uzyskał pozwolenie na budowę, czy też rozpoczął prace bez wymaganego pozwolenia, bowiem w aktach postępowania administracyjnego znajduje się kopia decyzji z dnia [...].12.1999 r. zatwierdzająca projekt budowlany i zezwalająca na budowę budynku mieszkalnego na działce przy ul. [...] w Z. Jednocześnie z informacji uzyskanych przez organ odwoławczy z Urzędu Miasta w Z. wynika, iż co prawda decyzja taka była przygotowana, jednak nie została wydana wnioskodawcy i nie funkcjonowała w obrocie prawnym. Przede wszystkim jednak, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji winien był ustalić czy nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 48 Prawa budowlanego. W decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego istnieje sprzeczność między ustaleniem, iż inwestor wykonał fundamenty oraz ściany podpiwniczenia bez wymaganego pozwolenia na budowę, a zastosowaniem przez organ przepisu art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Ustalenie przez organ I instancji czy roboty budowlane powstały w warunkach samowoli budowlanej pozwoli bądź na umorzenie postępowania w przypadku wydania pozwolenia na budowę, bądź prowadzenie postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła Z. W., podnosząc, iż umorzenie postępowania w I instancji wobec braku przesłanki bezprzedmiotowości postępowania jest niezgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. i umorzył postępowanie prowadzone przed organem I instancji prowadzone na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Okolicznością bezsporną jest prowadzenie przez E. D. na nieruchomości przy ul. [...] robót przy budynku mieszkalnym konstrukcji murowanej. Bez wątpienia rozpoczęcie tych robót wymagało pozwolenia na budowę w oparciu o art. 28 Prawa budowlanego. Zasadnie organ odwoławczy przyjął, iż w sytuacji wykonania tych robót bez wymaganego pozwolenia na budowę zastosowanie będzie miał art. 48 prawa budowlanego odnoszący się do "obiektów budowlanych lub ich części". Treść art. 48 Prawa budowlanego jednoznacznie wskazuje, że przewidziany w nim obligatoryjny nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części oparty został jedynie na przesłance formalnej, to jest na niedopełnieniu przez inwestora wymogu uzyskania przed rozpoczęciem robót budowlanych, pozwolenia na budowę (bądź dokonania wymaganego zgłoszenia). Analiza powołanego przepisu prowadzi do wniosku, iż inwestorowi, który w dacie rozpoczęcia robót legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, nie można uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej. Za prawidłowe więc należy uznać polecenie organu odwoławczego jednoznacznego wyjaśnienia, czy inwestor uzyskał ostateczna decyzję o pozwoleniu na budowę przed rozpoczęciem robót budowlanych, bowiem ma to istotne znaczenie dla pozycji inwestora jako podmiotu, który dopuścił się samowoli budowlanej. Należy podzielić ocenę organu II instancji, co do niewłaściwego trybu w jakim Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie "w sprawie prowadzonych robót przy budowie budynku mieszkalnego". Błędnie zastosowano art. 50 ust.1 (a w konsekwencji art. 51) prawa budowlanego skoro ma on odniesienie do "przypadków innych niż określone w art. 48 Prawa budowlanego" i jak to wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18.06.1997 r. (sygn. akt IV SA 1450/95) przewidziany jest dla przypadków: robót remontowych, rozbiórek oraz montażu, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy i modernizacji obiektu budowlanego realizowanego w warunkach samowoli budowlanej. Prawidłowo więc Wojewódzki organ nadzoru budowlanego umorzył postępowanie wszczęte na podstawie art. 51 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawa budowlanego, wskazując na konieczność, w przypadku ustalenia, że wykonane roboty budowlane powstały w warunkach samowoli budowlanej, prowadzenie postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Wbrew obawom skarżącej organ nadzoru budowlanego postępowanie we wskazanym trybie przeprowadził, co znalazło wyraz w ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2004 r. nr [...]. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271; nr 240, poz. 2052; z 2003 r. nr 124, poz. 1153).