IV SA 2788/02
WyrokWSA w Warszawie2004-01-21
Skład orzekający: Joanna Kabat-Rembelska, Alicja Plucińska-Filipowicz, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wzrost wartości nieruchomości, stanowiący podstawę do naliczenia jednorazowej opłaty, nastąpił w związku z uchwaleniem nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czy też wynikał z wcześniejszego przeznaczenia terenu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy błędnie ustaliły wzrost wartości nieruchomości. W ocenie Sądu, zmiana przeznaczenia terenu z rolnego na mieszkaniowo-usługowy nie nastąpiła dopiero w wyniku uchwalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz była już przewidziana pod rządami poprzedniego planu jako rezerwa dla zabudowy wielorodzinnej i usług. Ponadto, organy nieprawidłowo zaniechały ustalenia wartości nakładów poniesionych przez skarżącego na nieruchomość w okresie pomiędzy uchwaleniem nowego planu a zbyciem nieruchomości, co stanowi naruszenie art. 36 ust. 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego miasta Piaseczno. Skarżący zbył działkę gruntu, a organy uznały, że jej wartość wzrosła z powodu zmiany przeznaczenia z rolnego na mieszkaniowe. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących uwzględnienia nakładów na nieruchomość oraz zwłokę w ustaleniu opłaty przez organ I instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz S. U. kwotę 379 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędziowie NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Asesor Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant Iwona Kędzior po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004r. sprawy ze skargi S. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2002r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz S. U. kwotę 379 zł. (trzysta siedemdziesiąt dziewięć), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Piaseczno z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego miasta Piaseczno. Opłatę tę ustalono w związku ze zbyciem przez S. U. — skarżącego w niniejszej sprawie działki gruntu o nr ewid. [...] o powierzchni 206 m kw., położonej w Piasecznie przy ulicy [...]. W dniu sprzedaży wskazana wyżej działka była ujawniona w księdze wieczystej KW [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla W. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych. Zbycie nieruchomości nastąpiło na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] sierpnia 2001 r., zawartej w formie aktu notarialnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, iż w następstwie wejścia w życie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla miasta Piaseczno, zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w Piasecznie z dnia 29 kwietnia 1998 r. Nr 613/LI/98 (opubl. w Dz.U. Woj., Warsz. Nr 36, poz.119 z dnia 16 lipca 1998 r.) wzrosła wartość działki skarżącego albowiem jej dotychczasowe, rolne przeznaczenie uległo zmianie na mieszkaniowe. W uzasadnieniu decyzji podnosi się, iż przed zatwierdzeniem nowego planu zagospodarowania przestrzennego działka skarżącego znajdowała się w obszarze urbanistycznym przeznaczonym pod uprawny rolne, a fakt iż tereny te były jednocześnie rezerwą dla budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego i usług nic w ich przeznaczeniu nie zmienia. SKO podkreśliło, iż wartość nieruchomości przed uchwaleniem planu, zgodnie z operatem szacunkowym wynosiła 20 861,62 zł a po uchwaleniu, zgodnie z nowym przeznaczeniem 30 718, 22 zł. W związku z powyższym jednorazowa opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, stanowiąca 20% różnicy powyższych wartości została prawidłowo ustalona została na kwotę 1 971, 40 zł.
Organ odwoławczy uznał, iż przy ustaleniu opłaty organ I instancji nie dopuścił się zwłoki. Z akt sprawy wynika bowiem, iż postępowanie w sprawie wszczęto w dniu 5 listopada 2001 r. po uzyskaniu niezbędnych danych. SKO stwierdziło także, iż w oszacowaniu wartości rynkowej nieruchomości skarżącego po zmianie planu nie uwzględniono wartości nakładów, które zostały poniesione w związku z zagospodarowywaniem osiedla obejmującego między innymi działkę skarżącego. Organ wyjaśnił, iż powyższe jest następstwem braku możliwości ustalenia, jaka część tych nakładów została poczyniona konkretnie na działkę skarżącego. W decyzji podkreślono, iż nakłady były i są dokonywane na całe osiedle, w związku z czym proste podzielenie całej kwoty nakładów przez liczbę właścicieli działek nie odzwierciedli kwot faktycznie przeznaczonych na poszczególne działki.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie przez SKO przepisu art.36 ust.5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na tym, iż organ odwoławczy za dopuszczalne i uzasadnione uznał zaniechanie ustalenia wartości nakładów, jakie zostały dokonane na nieruchomości skarżącego w okresie pomiędzy zmianą planu zagospodarowania przestrzennego a dniem zbycia nieruchomości. Skarżący podkreślił, iż powyższe stanowisko Samorządowe Kolegium Odwoławcze zajęło, nie kwestionując samego faktu dokonania tych nakładów. Zdaniem skarżącego SKO naruszyło także art.36 ust.9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym albowiem przyjęło, iż przewidziany w tym przepisie wymóg bezzwłocznego działania został zachowany przez samo wszczęcie przez organ I instancji postępowania w sprawie ustalenia opłaty a nie, że przepis te zobowiązywał organ do niezwłocznego ustalenia opłaty. W ocenie skarżącego działaniu organu I instancji towarzyszyła nieuzasadniona zwłoka.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna.
Stosownie do art.36 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn.zm.) jeżeli wartość nieruchomości wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę, określoną, w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości.
SKO a wcześniej organ I instancji uznały, iż w wyniku wejścia w życie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla miasta Piaseczno, zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w Piasecznie z dnia 29 kwietnia 1998 r. Nr 613/LI/98, (opubl. w Dz.U. Woj., Warsz. Nr 36, poz. 119 z dnia 16 lipca 1998 r,) przeznaczenie nieruchomości skarżącego uległo zmianie z rolnego na mieszkaniowe.
W ocenie Sądu wniosek taki jest nietrafny.
Bezspornym jest, iż w dniu [...] sierpnia 2001 r., tj. w dniu zbycia nieruchomości przez skarżącego działka [...] znajdowała się na terenie oznaczonym w nowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem B2MW,MN,U. Funkcję tego terenu określa §53 planu, stosownie do treści którego "ustala się jako podstawowe przeznaczenie terenów: a) mieszkalnictwo o wszelkich formach wraz z usługami towarzyszącymi, b) usługi publiczne i komercyjne o charakterze ponadlokalnym, zwłaszcza w rejonie ulicy [...], w zakresie: handlu, administracji, rzemiosła, gastronomii". Z akt sprawy wynika jednakże, iż uzyskanie przez nieruchomość skarżącego charakteru działki przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniowo — usługową nie nastąpiło dopiero na skutek wejścia w życie nowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pod rządami poprzednio obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Piaseczna, zatwierdzonego Uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy Piaseczno Nr 76/85 z dnia 28 marca 1985 r. (Dz.Urz.W.S.W. Nr 15poz.137z 1985 r.), nieruchomość skarżącego znajdowała się bowiem w obszarze urbanistycznym przeznaczonym pod uprawy rolne, niemniej obszar ten stanowił rezerwę dla zabudowy wielorodzinnej i usług po 1995 r. (teren oznaczony symbolem A. 1.11 RP/R/MW - " Tereny upraw rolnych stanowiące rezerwę dla zabudowy wielorodzinnej i usług po r. 1995. Niezbędna stwierdzona przez władze rolne zabudowa dla rolników mieszkalna i czasowa gospodarcza winny być realizowane jedynie wzdłuż istn. ulic. Należy maksymalnie ograniczyć dokonywanie podziałów terenów. " W związku z tym organy orzekające w sprawie winny były rozważyć, czego z naruszeniem art.77§l i 107§3 k.p.a. nie uczyniły, czy istotnie w wyniku uchwalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego miasta Piaseczno, doszło do zmiany przeznaczenia terenu, na którym położona jest działka nr [...], a co za tym idzie, czy wzrosła jej wartość.
Ponadto rację należy przyznać skarżącemu, iż nie uznając za konieczne ustalenia wartości nakładów, jakich skarżący dokonał na nieruchomość w okresie pomiędzy uchwaleniem nowego planu zagospodarowania przestrzennego a dniem zbycia nieruchomości, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchybiło wymogom art.36 ust.5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Organ wyraził przy tym pogląd, iż skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do ubiegania się o pomniejszenie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, na zasadzie art.36 ust.6, o wartość opłat adiacenckich i partycypacyjnych, z uwagi na trudności z ustaleniem ich wysokości. Wskazana trudność nie może stanowić podstawy odmowy uwzględnienia poniesionych nakładów. Obowiązkiem organu, wynikającym z art.7 i 77§1 k.p.a. jest wszechstronne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. W kwestii poniesionych nakładów organy obu instancji zaniechały przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania, czym naruszyły powołane przepisy.
Jednocześnie mając na uwadze brzmienie art.36 ust.9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, stosownie do którego "Wójt, burmistrz albo prezydent miasta ustala opłatę, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 3, bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu z aktu notarialnego, o którym mowa w ust.8. ", należy uznać, iż wszczęcie przez Burmistrza Gminy Piaseczno z urzędu postępowania w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości dopiero w dniu 5 listopada 2001 r. a zatem blisko trzy miesiące po otrzymaniu odpisu aktu notarialnego - sprzedaży nieruchomości było działaniem dotkniętym zwłoką. Jednakże uchybienie terminowi określonemu w powołanym przepisie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a w szczególności nie wyłączało dopuszczalności ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c,
art.152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), orzekł jak w
sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło